Dat belastingen op een bepaald moment zo zwaar doorwegen dat ze een averechts economisch effect hebben, werd recent zowaar weggelachen door een journalist van zakenkrant De Tijd. Nochtans is er voldoende bewijs om aan te tonen dat de zogenaamde Laffer-curve waar de redacteur naar verwijst, klopt: op een bepaald moment zijn fiscale tarieven zo ontmoedigend voor arbeid en investeringen dat de groei en de belastinginkomsten terugvallen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Of het echt gebeurd is dan wel een legende zou zijn, is onduidelijk. We zijn 1974 en de econoom Arthur Laffer nam in een restaurant een servet om een Bell-curve of Gauss-curve te tekenen, een klassieke verdeling van data in een grafiek gegoten. De omgekeerde U, in mensentaal. Tegenover een aantal medewerkers van toenmalig Amerikaans president Gerald Ford legde Laffer uit dat op de horizontale as de belastingtarieven staan van 0 tot 100 procent. Verticaal worden de belastinginkomsten voorgesteld.
Welnu, met zo’n curve wordt duidelijk gemaakt dat de inkomsten inderdaad stijgen als de belastingtarieven toenemen, maar dat er op een bepaald moment een kantelpunt wordt bereikt. Na dat kantelpunt zijn de tarieven zo hoog dat mensen en bedrijven voor belastingontduiking kiezen. Of erger: minder gaan werken of niet gaan investeren, want ‘dat geld gaat toch naar de belastingen’.
Ideologie of wetenschap
Conclusie: de fiscale druk mag niet te hoog zijn of hij werkt averechts. Als je hem daarna verlaagt, dan volgen positieve terugverdieneffecten voor de economie. In zijn essay ‘Over welvaart’ heeft eerste minister Bart De Wever (N-VA) het ook over de Laffer-curve, en dit in het kader van een analyse over een te groot staatsbeslag.
Blijkbaar was dat voor Kris Van Hamme, ‘redacteur economie en beleggen’, om in zijn pen te kruipen en in een commentaarstuk van De Tijd getiteld ‘De zombie van de economie’ de Laffer-curve neer te sabelen. Termen als ‘simpele economische ideeën’ en ‘voor een ideologische kar spannen’ passeren de revue. Hij stelt op basis van economische analyses dat de Laffer-curve een “zombie-idee is, een foutief economisch inzicht dat maar niet wil sterven. Er bestaat geen bewijs voor”. Inderdaad, de Laffer-curve is geen uitgedokterd econometrisch model. Dat geeft zelfs Arthur Laffer toe.
Maar de centrale stelling dat te veel belastingen ‘belastingen doden’ (in het Frans vaak gebruikt als ‘Trop d’impot tue l’impot’) blijft overeind. En ja, lagere taksen hebben een zogenaamd ‘trickle down’-effect op de rest van de economie.
Activiteit afbouwen
Daar bestaan genoeg bewijzen voor in de economische geschiedenis. Sommige zitten zelfs dicht bij huis. Nemen we het voorbeeld van de door sommige partijen zo verguisde managementvennootschappen. Dat sommige ondernemers en kaderleden voor deze formule kiezen, heeft te maken met de te zware lasten op arbeid. Voor hen lopen die op tot meer dan 50 procent. Een bonus of een premie wordt in totaal tot 70 procent afgeroomd. Logisch dus dat men voor een managementvennootschap kiest. En ja, als de gemiddelde fiscale druk daar pakweg 35 procent is, is dat nog altijd beter dan iemand die besluit om zijn eigen economische activiteit af te bouwen.
Een ander voorbeeld zijn de gepersonaliseerde nummerplaten. Die kosten 1.000 euro plus 30 euro administratiekosten. Men zou kunnen zeggen: enkel rijke mensen hebben die, dus maak er gerust 2.500 euro van. Maar dan is de kost ook voor mensen met diepe zakken te hoog, worden er minder gepersonaliseerde nummerplaten aangevraagd en – jawel – dalen de belastinginkomsten.
Meerwaardebelasting
Nog een Belgisch voorbeeld: de meerwaardebelasting op aandelen. Die ontmoedigt beleggen. Dat betekent dat ze paradoxaal genoeg minder zal opbrengen dan gedacht. En beleggingen en investeringen in aandelen en andere financiële activa zijn een smeermiddel voor een economie. Ze zorgen voor extra economische activiteit, bedrijfsinvesteringen – want meer kapitaal beschikbaar – en dus meer jobs. Of hoe lagere belastingen voor de rijken en bedrijven doorsijpelen naar de lagere lonen. Het is iets dat Kris Van Hamme van De Tijd weglacht. Onterecht.
Om het af te leren, nog een analyse uit de VS: als men de evolutie van de investeringen in dat land bekijkt tussen 1970 en 1982, dan zijn er opeenvolgende pieken die werden veroorzaakt door een daling van de meerwaardebelasting. Die verlaging was toen broodnodig om concurrentieel te blijven tegenover Japan, op dat moment de grote concurrent.
Kijk, het klopt dat de fiscale druk al aardig hoog moet liggen – meer dan 50 procent – om een negatief effect te hebben, maar het speelt dus wel degelijk een rol. De Tijd slaat dus de bal mis. En dat is niet de eerste keer. Meer dan eens lijkt de zakenkrant de laatste tijd te ‘Standaardiseren’. Maar dat is een andere discussie en vooral voer voor kritische mediawatchers.
Meer Economische Zaken
Ik ben meer dan 30 jaar aan het werk als IT consultant. Ik werk bij bedrijven in Europa, Amerika and Zuid Azië. Mijn huidig bedrijf probeert me reeds jaren te promoveren met meer verantwoordelijkheid (en werklast).
Rekening houdend dat voor 1000€ opslag er nog eens 300€ patronale bijdrage moet betaald worden en dat ik iets meer dan 300€ overhou en daarop 0€ pensioen extra krijg.
Nee bedankt, dat is me de moeite niet waard. Om dagen van 10 uur en weken van 6 dagen te werken voor 15€ per dag!
Overdreven belastingen maken niet alleen dat er minder geïnvesteerd wordt. Ook de productie daalt.
Ik dacht trouwens tot mijn 67ste te werken (krijg dan een schamele 90€ meer pensioen) omdat de pensioenbonus de 2 jaar verlies van pensioen gedurende 2 jaar goedmaakte.
Nu denk ik erover na om toch al op pensioen te gaan op 65 want ik moet ouder dan 90 worden om de 24 maanden verlies goed te maken.
En wie gedacht had dat de NVA in de uitgaven het mes ging zetten. Pappen en nathouden.