Het Vlaamse partijlandschap bulkt van de kleine partijen die rond de 10 procent schommelen. Dat maakt regeren tot een hachelijke evenwichtsoefening. Is een grondige sanering de sleutel tot een daadkrachtiger bestuur? Als u het aan politicoloog Carl Devos (UGent) vraagt, zou het politieke systeem er wel degelijk baat bij hebben dat een aantal partijen verdwijnt. Dat zegt hij in een interview met weekblad ‘t Pallieterke.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het Vlaamse politieke landschap is vandaag een lappendeken van middelgrote en kleine partijen. Naast de N-VA en het Vlaams Belang, die elk ongeveer een kwart van de stemmen halen, blijven vijf kleinere partijen over die allemaal rond de 10 procent hangen. Groen, PVDA en Anders zitten er zelfs onder, terwijl CD&V en Vooruit er net boven zweven. “Dat maakt het partijlandschap erg versnipperd”, analyseert politicoloog Carl Devos. “Een sanering, waarbij een aantal van die partijen verdwijnen en hun stemmen opgaan in grotere partijen, zou functioneel kunnen zijn.”
Overleven in plaats van besturen
Een sanering van het partijlandschap zou volgens Devos vooral het beleid ten goede komen. “Partijen die rond of onder de 10 procent balanceren, zijn voortdurend bezig met overleven en profilering. Ze nemen minder risico’s en kiezen voor voorzichtigheid in hun beleid, omdat de kost van regeren in deze volatiele tijden zo hoog is dat ze anders dreigen te verdwijnen”, legt de politicoloog uit.
Een partij die rond de 30 procent zit, kan in tegenstelling tot haar kleinere concurrenten ook onpopulaire maatregelen nemen. Een terugval naar 25 procent is dan pijnlijk, maar overleefbaar. Dat maakt een wereld van verschil in bestuurskracht.
Een kieshervorming zou de enige structurele manier zijn om tot minder, maar grotere partijen te komen. Maar net daar wringt het schoentje: kleine partijen zullen zich verzetten tegen zo’n hervorming, vreest Devos. “Dat is een beetje zoals een kalkoen die voor Kerstmis stemt: kleinere partijen zullen natuurlijk geen systeem steunen waarvan ze weten dat ze er zelf zetels door verliezen.”
Tenzij de kiezer zelf ingrijpt en partijen onder de kiesdrempel duwt, zal het huidige versnipperde landschap dus een hardnekkig gegeven blijven. Dreigt Anders – het voormalige Open Vld – het eerste slachtoffer te worden?
“Stel dat je die partij vandaag opnieuw zou moeten oprichten, zou je dat dan doen?” vraagt Devos zich af. “Er zijn nog wel een paar domeinen waar Anders een unieke positie kan innemen en zich kan onderscheiden van bijvoorbeeld de N-VA. Maar de vraag blijft ofwe voor elke combinatie van standpunten een aparte partij moeten oprichten. We hebben er nu al zoveel.” Devos sluit ook niet uit dat – indien de peilingen in de aanloop naar de volgende verkiezingen slecht blijven – een aantal parlementsleden van Anders de overstap maakt naar andere partijen.
