Na in oktober vorig jaar schuldig te zijn bevonden op het overtreden van de wapenwet, werd de leider van de Economische Vrijheidsvechters (EFF), Julius Malema, enige weken geleden in KuGompo (Oost-Londen) tot 5 jaar effectieve gevangenisstraf veroordeeld. En dat nadat zijn positie in de partij niet geheel onbedreigd is.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De feiten dateren van 2018. Toen vuurde Malema in het kader van de viering van 5 jaar EFF in Mdantsane (Oost-Kaap) in het openbaar schoten af. Dit was in strijd met de Wet op het wapenbeheer en AfriForum bracht de zaak voor het gerecht. Die mensenrechtenorganisatie heeft reeds herhaaldelijk gepoogd Malema te laten veroordelen omwille van het zingen van het haatlied ‘Kill the Boer, kill the farmer’. Maar nog in 2022 meende het gerecht dat het hier om een strijdlied ging en de klacht werd van de hand gewezen.
De huidige veroordeling betekent echter dat – als Malema’s beroep verworpen wordt – de man de cel in moet. Ook zijn politieke toekomst krijgt dan een dodelijke knauw. Volgens artikel 47 van de grondwet mag iemand die een celstraf van meer dan 12 maanden moet uitzitten, geen openbaar ambt meer uitoefenen. Voor Malema zou dit het einde van zijn parlementair mandaat betekenen.
Nieuwe klacht
Het bleef daar niet bij. Door procureur H.W. Kruger werd tegen Malema (én tegen het EFF) ook een klacht ingediend bij het Gelijkheidshof. Kruger beschuldigde de partij en haar leider van haatspraak en het in de hand werken van geweld. Daarbij had de procureur het over de herhaaldelijke beschuldigingen door de EFF-leider en zijn aanhang dat de rechtbank die zijn zaak behandelde bevooroordeeld en racistisch was opgetreden.
Tevens verwees de procureur naar vroegere antiblanke uitspraken van Malema, van het herhaaldelijk zingen van ‘Kill the Boer’ en de rol van de EFF en zijn voorzitter bij het zich schuldig doen voelen van grondeigenaars. Zo verklaarde Malema midden 2025 op de jeugdpartijdag dat “wij niet met de blanken in vrede kunnen leven als die niet teruggeven wat ze van ons hebben gestolen”.
Positie op het spel
Hoe dan ook zit Malema’s positie in de gevarenzone. De vorige jaren stapten reeds zijn politieke strateeg Floyd Shivambu en Ndlozi, de man die voor geldschenkingen aan de partij zorgde, op. Daar komt nog bij dat de partij tijdens de nationale verkiezingen van 2024 geen goede beurt maakte (ze verloor vijf parlementaire zetels).
Maar vooral: achter de schermen is een machtsstrijd aan de gang. Daarbij komt de naam van secretaris-generaal Marshall Dlamini in de kijker. Terwijl Malema in gerechtelijke veldslagen was verwikkeld, concentreerde Dlamini zich op de partijorganisatie, wat hem de controle over de partijtakken en de administratie bezorgde. Kortom, volgens beroepscommentator Dawie Boonzaaier van het zondagsblad Rapport, de man die de partij kan overnemen mocht Malema’s beroep mislukken. Naast Dlamini telt de partij trouwens nog jongeren met ambitie, al staan ze voorlopig nog achter de EFF-leider. Veel zal dus afhangen van het feit of Malema’s optreden door de topleden van de partij als een baat of een last gaat worden beschouwd.
