We schrijven eind jaren 1980, Franschhoek in de gemeente Stellenbosch (West-Kaap). Een reis met mijn ouders bracht me als kind naar het Hugenoten Gedenkmuseum. Drie eeuwen eerder waren hier een groep Franse protestanten neergestreken die na het Edict van Nantes niet langer welkom waren in het rijk van de Zonnekoning. Fransen? Ik herinner me mijn verbazing van ook verscheidene Vlamingen (uit de streek rond Kortrijk) op de lijst van nieuwkomers terug te vinden. Vlaanderen en Zuid-Afrika, het is een tandem die vele eeuwen geschiedenis deelt, maar ook een uitdagende, maar veelbelovende toekomst ambieert.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Kristof Slagmulder is geen onbekende. In de schaduw van Guy D’haeseleer haalde hij in de buurgemeente Denderleeuw het beste resultaat voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2024 onder de partij ‘Vlaams Belang’. Sinds 2019 is hij ook Vlaams Parlementslid. Met dit boek blijft hij echter ver van de partijpolitiek. Het is eerder een inleiding tot de geschiedenis van Zuid-Afrika vanuit een Vlaamse invalshoek. En tegelijk ook een gereedschapskist voor ondernemers, politici en academici om banden te smeden met het verre land.
De oorsprong van de Afrikaners
De lezer leert al snel dat in deze ‘regenboognatie’ – ondanks de mooie verklaringen – alles raciaal is gebleven. Bantoevolkeren als Xhosa en Zulu beweren dat zij de rechtmatige eigenaars zijn van zuidelijk Afrika. Slagmulder zet de historische puntjes op de i. Net zoals de Afrikaners kwamen deze pas enkele eeuwen geleden zich vestigen in het huidige Zuid-Afrika. Het boek leert ons dat de oorsprong en de drijfveer van deze kolonisten het karakter van de Afrikaners heeft gevormd.
Calvinistisch omwille van de vervolging in Frankrijk (zie hoger) of als vertegenwoordigers van de Verenigde Oostindische Compagnie (VOS), en gehard en stug door de moeilijke omstandigheden waarin ze hun bestaan dienden op te bouwen. En natuurlijk is er het Afrikaans dat door de belangrijke aanwezigheid van Hollanders, Zeeuwen, Brabanders en Vlamingen enorme raakvlakken vertoont met het Nederlands.
Historische vriendschap
Toen de Vlerick School voor Management het postuniversitaire programma nog in het Nederlands doceerde, kwamen jaarlijks enkele studenten van de Universiteit van Stellenbosch in Gent studeren. Niet toevallig was André Vlerick één van de medeoprichters van Protea. Dit was een vriendschapsvereniging die bijeenkomsten en lezingen in Vlaanderen over Zuid-Afrika organiseerde, gekoppeld aan toeristische werkbezoeken. Ter info: de koningsprotea of het suikerbossie is de nationale bloem van Zuid-Afrika.
In vogelvlucht gidst het boek ons door het boeiende, maar vaak dramatische verleden van het Afrikanervolk, met als dubbel dieptepunt de twee Boerenoorlogen, waar het moest plooien voor het Britse imperialisme. Het trieste lot van vele kinderen en vrouwen die stierven in de eerste concentratiekampen, joeg een golf van sympathie door Europa voor Paul Kruger en zijn volk. Het moet ook gezegd: amper 20.000 Boeren maakten als een dappere David via guerrilla het leven van bijna een half miljoen Britse soldaten zuur. De auteur wijst ons erop dat ook in Vlaanderen vrijwilligers het bedreigde volk militair gingen versterken.
Hoop in tijden van ellende
Minder dan een eeuw later blijkt dat het Afrikanervolk zijn tweederangsrol onder Brits bewind heeft ingeruild voor die van paria in het hedendaagse Zuid-Afrika. Zoals eerder al opgemerkt is raciaal beleid vandaag springlevend via ‘regstellende aksie’ (wetgeving bedoeld om Afrikaners achter te stellen). Recent stemde het Zuid-Afrikaanse parlement ook een wet om landbouwgronden te onteigenen zonder compensatie. En natuurlijk vergeet Slagmulder de ‘plaasmoorde’ (de georganiseerde haatmisdrijven gericht tegen blanke boeren) niet.
Naast de culturele verwantschap ziet de auteur ook parallellen in onze geschiedenis: politieke onderdrukking door een externe grootmacht, bedreigende demografie, een hoogopgeleide bevolking. In die solidariteit, taaiheid van karakter en veel economische talent ziet het boek hoop om ook deze moeilijke tijden te overleven.
En wat met de uitgestoken hand van de Amerikaanse president naar de vervolgde Afrikaners? Voortrekker Jaco Kleynhans is duidelijk. Afrikaners hebben hun huis en thuis in Zuid-Afrika en hebben geen ander oord dat voor hen zo vertrouwd voelt. Bedankt aan Kristof Slagmulder om het verhaal van de Afrikaners te brengen en voor zijn ijver om hun toekomst op diverse vlakken beter te maken.
Kristof Slagmulder, ‘Vlaamse voetsporen in Zuid-Afrika’, 2025, Egmont. 182 p., 19,50 euro. ISBN 9789078898696
Meer boekrecensies
