De stelling van ‘suicidal empathy’(suïcidale empathie), overgenomen en uitgewerkt door evolutionair psycholoog Gad Saad in zijn boek ‘Suicidal Empathy: Dying to Be Kind’(2026, nog te verschijnen), beschrijft een psychologisch en maatschappelijk fenomeen waarbij overmatige en verkeerd afgestemde empathie westerse samenlevingen – en met name progressieve elites, namelijk de ‘linkse’ in brede zin – ertoe zou brengen zelfvernietigende beleidsmaatregelen en houdingen aan te nemen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Volgens deze intrigerende stelling wordt empathie misbruikt als een vorm van irrationeel altruïsme dat voorrang geeft aan de gevoelens en de behoeften van ‘gemarginaliseerde’ of externe groepen, ten koste van het voortbestaan, de veiligheid en de belangen van de samenleving zelf; wat zou leiden tot een ‘civilisatorische zelfmoord’.
Saad baseert zich op de evolutionaire psychologie om uit te leggen dat empathie een natuurlijk adaptief mechanisme is, bedoeld om samenwerking binnen kleine groepen – familie, gemeenschap – te bevorderen. In moderne samenlevingen wordt dit mechanisme echter ‘gehackt’ door ‘ideologische parasieten’ die het pathologisch versterken, waardoor empathie verandert in een zwakte die kan worden uitgebuit om omgekeerde normen op te leggen.
Concept is onjuist
Het berust op een fundamentele verwarring. Empathie is, net als soevereiniteit, niet deelbaar. Zij is van nature universeel. Empathie richt zich op de mens als zodanig. Of zij bestaat, of zij bestaat niet. “Je begrijpt iemand pas echt als je de dingen vanuit zijn standpunt bekijkt… totdat je in zijn huid kruipt en daarin rondloopt.” (Harper Lee, ‘To Kill a Mockingbird’).
Als het werkelijk om empathie ging, zou zij voor iedereen gelden. Maar we zien precies het tegenovergestelde: exclusieve zorg voor bepaalde groepen – ‘vluchtelingen’, minderheden, ‘geracialiseerde’ personen, ongeacht wat deze term precies betekent, criminelen,… –, gecombineerd met onverschilligheid of openlijke vijandigheid tegenover andere groepen die nochtans eveneens minderheden zijn, slachtoffers zijn, of ‘geracialiseerd’ worden.
Neem het voorbeeld van onze Joodse landgenoten. Het is een understatement om te zeggen dat de hedendaagse westerse linkse beweging gewend is geraakt aan de slechte behandeling van Europese Joden. Joden in Europa vormen een minderheid. Wat is dan het criterium voor deze zogenaamde ‘selectieve empathie’? Men antwoordt: slachtoffer zijn. Maar de Joden zouden ‘dominant’ zijn. In welk opzicht is het Joodse kind dat als zodanig op straat in Europa wordt geslagen ‘dominant’? Men zegt: omdat Joden geen slachtoffers zijn, want kijk naar wat er in Gaza gebeurt. Maar de Belgische Jood heeft niets te maken met Gaza, behalve via het hatelijke en valse concept van collectieve verantwoordelijkheid, dat stelt dat elke misdaad begaan door een Jood de verantwoordelijkheid is van alle Joden (Sartre).
Wie geweld en moorddadige haat tegen Joden tolereert, kan op geen enkele manier aanspraak maken op empathie. Noch selectief, noch slachtoffergericht, noch in welke vorm dan ook: hier gaat het duidelijk niet om empathie. De uitdrukking ‘selectieve empathie’ is dan ook een contradictio in terminis. Zodra empathie selectief wordt, is zij geen empathie meer, maar iets anders: een houding, een instrument, een vertekening van een fundamentelere realiteit. Want aan de linkerzijde bestaat er geen ‘suicidal empathy’. Er bestaat iets anders: haat – in een ‘zuiverdere’ vorm dan in voorgaande tijdperken – en wel om de volgende reden.
Val van het marxisme
Het psychische mechanisme van de hedendaagse westerse linkse beweging verloopt in twee fasen. Het kan alleen worden begrepen door terug te keren naar een centrale gebeurtenis: de ineenstorting van het marxisme in 1989. Voor links in het Westen was dit een ramp van Bijbelse omvang. In één klap verloor het zijn ideologische architectuur, zijn historische verhaal, zijn horizon van betekenis. Ook zijn bondgenoten en een deel van zijn financiering. De muur die in Berlijn stukje bij beetje werd afgebroken, was de identiteit van links zelf die werd gedeconstrueerd. Plots stond het zonder samenhangende doctrine.
Maar de haat tegen het Westen, het kapitalisme en de ‘ongelijkheid’ verdween niet. In het Westen is deze afwijzing van wat is en van wat onze beschaving heeft gevormd, een constante – althans sinds 1789. Zonder theoretisch kader werd deze ‘ontologische afschuw’, deze haat, aan de linkerzijde zuiverder, instinctiever, meer visceraal. En emotioneel, bij gebrek aan theoretische structuur. Een schreeuw, een wraakzuchtige kreet, bij gebrek aan een project. Want het marxisme definieerde een project: vals, onhaalbaar, maar toch met de pretentie van theoretische – en zelfs ‘wetenschappelijke’ – coherentie. Dat alles is verdwenen. Wat overblijft, is een haat zonder structuur, zonder reden en des te intenser omdat zij niet langer gebonden is aan enige interne coherentie.
Ideologische surrogaten
Deze haat nam vervolgens zijn toevlucht tot heterogene ideologische surrogaten: de afschaffing van grenzen, radicaal milieubewustzijn, politieke islam, de afschaffing van gevangenissen. Conceptuele speeltjes zonder samenhang, die onmiddellijk tot absolute dogma’s werden verheven, tot figuren van het hoogste goed. Wie ervan afwijkt, overschrijdt de grens van wat ons als mens definieert, verlaat de mensheid en verdient de brandstapel. Men wordt letterlijk een figuur van het kwaad.
Iedereen die ook maar enigszins afwijkt van deze armoedige dogma’s, wordt aangeklaagd, geëxcommuniceerd, moreel gediskwalificeerd en, indien mogelijk, sociaal vernietigd. Niet uit empathie – zelfs niet uit selectieve empathie –, maar uit puur haatdragend dogmatisme.
Zo is er in 2026 geen sprake van ‘suïcidale empathie’ aan de linkerzijde. Aan de linkerzijde heerst een ideologisch verweesde haat, die zich voortdurend voedt met nieuwe dogma’s, in afwachting van een nieuwe ideologische architectuur – zal die ooit komen?
Meer over de Europese Unie
Even een voorbeeld van suicidal empathy: een met hondsdolheid besmet dier aaien, in de jungle kom hier poesje tegen een tijger roepen, een in allah gelovige vluchtelingen (nep of half nep) opvangen, stemmen voor Groen, ….te veel om op te noemen, we zijn eraan, niet lang meer.