Ik zou nog eens willen terugkomen op een paar uitspraken van Tom Van Grieken in ’t Pallieterke van 18 december. In dat nieuwjaarsinterview haalde hij opvallend scherp uit naar de Vlaamse Beweging: “Hoezo was Hugo Schiltz een verrader en is Bart De Wever plots een staatsman?”
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Ik kan Van Grieken voor een stuk volgen als hij de flaminganten verwijt twee maten en gewichten te gebruiken. Want inderdaad, waarom waren de Vlaamsgezinden ooit zo verontwaardigd over het ‘Leve België!’ van Schiltz, terwijl ze vandaag zo coulant zijn over De Wever?
‘Leve België!’ was niet meer dan een obligate afsluiter van een toespraak bij de opening van de ‘Belgische week’ in Groningen, op 13 juli 1988. Al de aandacht van vicepremier Schiltz werd op dat moment opgeslorpt door de derde staatshervorming die de middelen en de bevoegdheden van Vlaanderen enorm uitbreidde. Dan was even en stoemelings ‘Leve België!’ zeggen toch maar een kleine prijs daarvoor.
Beweging staat erbij en kijkt ernaar
Premier Bart De Wever daarentegen steekt momenteel geen vinger uit voor meer Vlaamse autonomie. Hij zegt wel niet ‘Leve België!’, maar zwaait uitgebreid de lof voor de koning en ontwikkelt soms een discours dat je moeilijk anders dan als neo-unitair kunt omschrijven. Dat is uiteraard veel erger dan wat Schiltz deed. Maar de Vlaamse Beweging staat erbij en kijkt ernaar.
Tot zover heeft Van Grieken zeker een punt. Maar dan maakt hij zich ook boos op de Vlaamse Beweging omdat ze enerzijds zwijgt over het autonomiestreven van het Vlaams Belang, maar anderzijds wel lovend spreekt over sommige CD&V’ers die pleiten voor meer Vlaamse autonomie. Die uithaal is onterecht.
Niemand betwist dat het Vlaams Belang sinds jaar en dag ijvert voor meer Vlaamse autonomie en de Vlamingen daarvan probeert te overtuigen. Alleen is dat niet echt een sterk argument ten aanzien van buitenstaanders. Dat een Vlaams-nationalist pleit voor meer Vlaamse autonomie, is niet bepaald wereldschokkend nieuws. Het komt eerder over als een grijsgedraaide plaat. Dat ook bedaarde en gevestigde ‘Belgische’ politici als Koen Geens en Vincent Van Peteghem daarvoor pleiten, is opzienbarender. Als zelfs zij het zeggen zal het wel waar zijn, is dan de logische reactie. Het is niet meer dan normaal dat de Vlaamse Beweging dit maximaal gebruikt om de autonomiegedachte te promoten.
Opportuniteiten gebruiken
Hetzelfde geldt overigens voor het standpunt van Frédéric De Gucht inzake Brussel. Hij stelt zich momenteel verrassend Vlaamsgezind op en hamert erop dat de Franstaligen de meerderheid die er aan Nederlandstalige kant gevormd is, moeten respecteren. Het is mogelijk dat dit niet meer is dan opportunisme, een louter strategische zet van de Anders-voorzitter. Maar intussen heeft hij het toch maar gezegd en heeft hij het Vlaamsgezinde standpunt inzake Brussel kracht bijgezet. Het zou dom zijn om daar niet ons voordeel mee te doen.
Dat er ook in de traditionele partijen Vlaamsgezinde geluiden weerklinken, is nog omwille van een andere reden interessant. Er zijn twee wegen om meer autonomie voor Vlaanderen af te dwingen. Als de twee Vlaams-nationale partijen een absolute meerderheid halen, dan kunnen ze het Belgische systeem onder druk zetten met een soevereiniteitsverklaring in het Vlaams Parlement. Men kan discussiëren over de kansen op succes daarvan. Alleen heeft de N-VA die weg afgesloten door zich aan te sluiten bij het cordon sanitaire. Je kunt dat betreuren, maar het is nu eenmaal zo.
Blijft over: de weg van een klassieke staatshervorming via een bijzondere meerderheid in het federale parlement. Daarvoor zal de N-VA bondgenoten nodig hebben. Dan is het mooi meegenomen als traditionele partijen opnieuw een meer Vlaamsgezinde koers varen. Dit opent ook een perspectief op het vormen van een Vlaams communautair front. Want uiteindelijk blijft dat de meest efficiënte weg om de Franstaligen aan de onderhandelingstafel te krijgen en tot toegevingen te dwingen: zonder staatshervorming geen federale regering.
Dat werd vroeger soms de Van Rompuy-doctrine genoemd omdat Herman Van Rompuy dat ooit eens krachtig heeft verwoord: “Bij de volgende regeringsonderhandelingen zal men niets bekomen, als niet alle Vlaamse partijen eensgezind zeggen: we treden alleen in een federale regering wanneer die essentiële punten van een staatshervorming worden goedgekeurd.” (Knack, 21 december 2005) Precies hetzelfde standpunt werd recent op Doorbraak.be (16 december) met verve verdedigd door een andere CD&V’er: Bram Van Hecke, de voorzitter van Jong CD&V. Mogen we daar als flaminganten niet blij mee zijn?
Tweederdemeerderheid
Hoe dan ook zal de tweederdemeerderheid voor een staatshervorming niet zomaar uit de lucht komen vallen. Dit vergt een lange politieke voorbereiding en een zoektocht naar communautaire partners. Maar de N-VA heeft het blijkbaar niet zo begrepen. “Sorry, we kunnen er ook niets aan doen, maar er is nu eenmaal geen tweederdemeerderheid.” Dat staat op de enig overblijvende debatfiche die de partij nog heeft over het communautaire dossier.
Het is een bizarre redenering. Alsof het al dan niet voorhanden zijn van een tweederdemeerderheid een natuurfenomeen is waar niemand vat op heeft. Jammer, we kunnen nu even niet zonnen, want het regent. Jammer, we kunnen nu even geen staatshervorming doen, want er is geen tweederdemeerderheid. De weersvooruitzichten voor 2029 zijn nu al bekend: hoe jammer toch, er is alweer geen tweederdemeerderheid. Tenzij de N-VA er tegen dan een smeedt, of de politieke wil opbrengt om dat te doen.
Overigens is het helemaal niet nodig dat de regering zelf een tweederdemeerderheid heeft. Dat is zelfs meestal niet het geval. Van de voorbije zes staatshervormingen waren er vier waarbij de tweederdemeerderheid vanuit de oppositie werd geleverd. Slechts twee keer hoefde de regering geen beroep te doen op de oppositie: bij de tweede staatshervorming in 1980 en de derde in 1988-1989.
Steun zoeken bij de oppositie voor een staatshervorming, is trouwens precies wat premier Bart De Wever momenteel aan het doen is. Alleen zal die zevende staatshervorming niet meer inhouden dan de afschaffing van de Senaat. Zoals ik hier al eerder argumenteerde (’t Pallieterke van 11 december) is dit in feite een herfederalisering. Met de Senaat verdwijnt ook het vetorecht van het Vlaams Parlement inzake institutionele aangelegenheden.
Het is dan ook bijzonder zuur dat de enige staatshervorming waar de N-VA sinds haar oprichting werk van maakt, er een is die Vlaamse macht vermindert in de plaats van versterkt. Ook daarover hebben we de Vlaamse Beweging nog niet gehoord.
