Een Volkswagenbusje, een langharige jongeman in een veelkleurig plunje, het vredesteken. Inspiratie genoeg om bij een carnavalsfeestje zich volledig terug in de woelige jaren 1960 te wanen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Een ver voltooid verleden? Qua symboliek wel, maar de ideeën hebben zich op diverse vlakken genesteld in onze samenleving. Hoe heeft deze kleine, maar luidruchtige voorhoede van de ‘flowerpower’-generatie dit aangepakt en waar zijn hun vingerafdrukken te vinden?
Narcisme als levensstijl
Schrijfster Eveline van Amstel is docente Nederlands en tegelijk geeft ze pianolessen. Tussen deze bezigheden vindt ze nog de tijd om geregeld bij uitgeverij Aspekt een boek van de drukpers te laten rollen. Wijlen Pim Fortuyn schreef net voor het einde van het vorige millennium al een boek over de babyboomers. Een autobiografie die de kansen en keuzes van zijn generatiegenoten beschreef.
Dit boek is minder betrokken, gezien de auteur pas geboren werd in de nadagen van de jaren 1960. Ze geeft de hippieperiode een plaats in de naoorlogse samenleving, waarbij ze de vreedzame jaren 1950 contrasteert met de studentenprotesten van mei 1968. Eveline van Amstel is – terecht – streng voor de tegencultuur die bij de jeugd toen ingang vond. Ouders die zich uit de naad werkten en deze koppelden aan een liefdevolle, christelijke opvoeding, kregen de wind van voren van hun narcistische kinderen. Christopher Lasch stelde het fenomeen in zijn boek ‘De cultuur van het narcisme’ eerder al aan de kaak.
Breuk met traditie en verleden
Het gedachtengoed kenmerkt zich in begrippen als ‘vrijheid, blijheid’ en zelfontplooiing. Lezers kunnen zich bezinnen over de tekst ‘Imagine’ van John Lennon dat het tijdperk gebald typeert: een extreme aversie tegenover natiestaat, christelijk geloof en privébezit. Vrije liefde, drugs en popmuziek werden de dogma’s van een beweging die spiritueel leentjebuur pleegde bij oosterse religies zonder deze ten gronde te snappen.
De mens kwam centraal te staan in het hele hippieverhaal, maar het slaagde nooit erin deze wereld beter te maken. Denk maar aan de horror die Charles Manson aanrichtte. Vrije liefde en vrouwenemancipatie betekenden in de praktijk seksuele onderdrukking van de vrouw. Drugsgebruik zorgde niet voor een vrije geest, maar voor trauma’s, marginaliteit en een middel om mensen hun persoonlijke autonomie te kraken. Zelfs de muziekidolen die grof geld verdienden aan deze rage, leidden een leven dat uiteenrafelde door gebroken huwelijken, eenzaamheid en morele leegte.
Het boek zou hier en daar nog wat meer diepgang en structuur kunnen gebruiken. Zo ware het interessant meer in detail te lezen hoe de hippiecultuur het marxistisch en anarchistisch terrorisme jaren later heeft geïnspireerd (Rote Armee Fraktion, Weathermen). Of de manier waarop de babyboomers ook aan de volgende generatie concepten als politiek-correctheid en multiculturalisme hebben doorgegeven. Gelukkig zien we hier en daar signalen in binnen- en buitenland dat de ogen opengaan voor de kwalijke gevolgen van die maatschappelijke experimenten. Het afschaffen van sociale normen en gezag of het idealiseren van absolute vrijheid hebben immers geleid tot meer agressie en geweld, digitaal en op straat.
Computer van de hippies
Een onverwacht en bijzonder interessant onderwerp is de verhouding tussen de hippiegeneratie en de opkomst van de informatica. Niet enkel behoren intussen steenrijke IT-pioniers als Steve Jobs en Bill Gates tot de babyboomer-generatie. Eveline van Amstel verklaart dat de digitale revolutie ook vrijheid en zelfexpressie als doel had. De PC (personal computer) doorbrak de bedrijfshiërarchie, wat paste in het hippie-ideaal dat autoriteit verafschuwt. De gekke/ gevaarlijke Amerikaanse psycholoog Timothy Leary noemde de PC zelfs de LSD van de jaren ’90. Hoe ironisch, merkt het boek op. Sociale media associeert men nu vooral met overheidscontrole, sociale druk en… het grote geld.
Het boek verdient een aanbeveling voor haar morele analyse van deze babyboomergeneratie. Een halve eeuw later kunnen we de afrekening maken en die is niet fraai. Het weghalen van begrippen als zonde en schuld heeft politieke experimenten aangemoedigd die de weg naar de hel plaveien. Liefde zonder verantwoordelijkheid geeft enkel een vals gevoel van voldoening. Het zijn de harde, soms pijnlijke lessen die we van de vorige generatie kunnen leren.
E.j. Van Amstel, ‘De culturele erfenis van de babyboomers – De lange mars door de instellingen, cultuur, politiek en natiestaat’. 2025, Aspekt. 110 p., 19,95 euro. ISBN 9789464873931
Meer boekrecensies
