De moord op de jonge rechtse nationalist Quentin in Lyon blijft de gemoederen beroeren. Zowel rechts als links. Voor het eerst hebben nu ook twee grote Franse filosofen van zich laten horen. In de Franse krant Le Figaro analyseren de filosofen Marcel Gauchet en Pierre Manent de moord en kaderen ze deze in de groeiende polarisering in de maatschappij, waarbij een bepaalde strekking haar politieke tegenstanders als de belichaming ziet van het absolute Kwaad. Daardoor wordt het moreel aanvaardbaar om tegenstanders met álle middelen te bestrijden. Tot en met de dood van de tegenstrever.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De beide filosofen spreken met een gezaghebbende stem in Frankrijk. Marcel Gauchet, historicus, filosoof en socioloog, werd geboren in 1946 en startte zijn engagement aan de linkerzijde van het politieke spectrum. Hij groeide uit tot een specialist van de democratie. Hij geldt als een van de meest prominente Franse intellectuelen, net als Pierre Manent, jaargang 1949, politiek filosoof en gangmaker van de klassieke liberale democratie. Manent werd ook bekend door zijn onderbouwde kritiek op de quasi-religie van de Rechten van de Mens.
Morele logica
Marcel Gauchet stelt vast dat de politiek steeds meer vervangen wordt door een morele logica, waarin de tegenstander geen concurrent meer is, maar de belichaming van het absolute Kwaad. In zo’n logica is geweld aanvaardbaar, want het gaat toch om de strijd tegen het absolute Kwaad? Pierre Manent sluit daarbij aan en stelt dat steeds meer progressieven moeite hebben om verschillen in meningen te analyseren en te aanvaarden.
In het hart van de analyse zit voor beiden de groeiende spanning tussen universele (individuele) rechten en volkssoevereiniteit. Marcel Gauchet stelt dat de rechtsstaat, een essentiële bouwsteen van de democratie, evolueerde naar een systeem waarbij universeel geachte individuele rechten voorrang hebben op alles. Deze voorrang leidt tot steeds meer botsingen met het nationale recht, met de volkssoevereiniteit, bijvoorbeeld op het vlak van migratiebeleid.
De beide filosofen zijn duidelijk: het overleven van de democratie hangt samen met het antwoord op de vraag of de Europeanen nog de wil en de kracht hebben om hun eigen geschiedenis verder te schrijven en of ze in staat zijn hun bestaan als collectieve gemeenschappen te uiten. De moord op de jonge Quentin zou wel eens voor een intellectueelkeerpunt kunnen zorgen.
Meer over extremisme
