Amerikaanse en Israëlische vliegtuigen bombarderen nu al weken samen doelwitten in Iran. De inlichtingendiensten van de twee landen werken zeer nauw samen. Israël heeft de beschikking over de nieuwste Amerikaanse militaire technologie. Een ruwe berekening leert dat de Verenigde Staten sinds de oprichting van de Joodse staat in 1948 in totaal al ongeveer 300 miljard dollar aan economische en militaire steun hebben gegeven. Israël kan ook steeds rekenen op het veto van de VS in de VN-Veiligheidsraad om veroordelingen te ontlopen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het mag dan ook niet verbazen dat heel wat mensen menen dat Israël in grote mate het Amerikaanse beleid aanstuurt, zeker wat de situatie in het Midden-Oosten betreft. Zelf heb ik weinig op met complottheorieën over schimmige groepen die achter de schermen aan de touwtjes zouden trekken, maar de nauwe alliantie tussen de VS en Israël is zo opvallend dat ze de aandacht verdient van al wie zich in buitenlandse politiek interesseert.
Lobbywerk
De bijna onvoorwaardelijke Amerikaanse steun voor Israël is voor een groot deel het resultaat van efficiënt lobbywerk. Toch moeten er ook een paar kanttekeningen geplaatst worden. De Verenigde Staten geven inderdaad massale steun aan Israël, maar er is ook de ruimere context: de Verenigde Staten meten zichzelf nog altijd de rol van politieman van de wereld toe. Het is het enige land dat de capaciteit heeft om zo ongeveer gelijk waar en gelijk wanneer te interveniëren.
Om dat mogelijk te maken, onderhouden de VS ongeveer 750 militaire bases in 80 landen. Strategisch gelegen landen worden massaal gesteund. Zo hebben Egypte en Oekraïne elk al meer dan 100 miljard dollar gekregen. De zeer grote steun van de VS aan Israël past dus ook in een grotere strategie. Een deel van de militaire steun is overigens gekoppeld aan de verplichting om in de VS wapens te kopen en vormt dus ook een verkapte subsidie aan de Amerikaanse wapenindustrie.
De helft van de wereldreserves aan olie bevinden zich in het Midden-Oosten. We ervaren nu zelf de impact van een conflict in die regio op onze olieprijzen. Ook indien Israël niet zou bestaan, zouden de VS nog altijd zeer actief zijn in het Midden-Oosten. Met Israël beschikken de VS over een stabiele lokale bondgenoot met een efficiënte inlichtingendienst, een sterk leger en weinig scrupules om dat leger effectief in te zetten.
Kernwapens
De acties om te verhinderen dat Iran een nucleair arsenaal ontwikkelt, kunnen niet alleen in Israël op applaus rekenen, maar evenzeer in landen als Saoedi Arabië, Turkije en Egypte. Als Iran een kernbom zou kunnen ontwikkelen, zouden deze landen ongetwijfeld een eigen kernwapenprogramma opstarten. Veel landen met kernwapens in een dergelijke ontvlambare regio is misschien geen goed idee.
De Amerikaanse steun aan Israël past dus in een grotere strategie. Dat neemt niet weg dat er in Washington permanent stevig lobbywerk voor Israël gebeurt. Het meest zichtbare instrument is AIPAC: het American Israel Public Affairs Committee, dat met vele tientallen miljoenen dollars pro-Israëlische kandidaten steunt bij verkiezingen. Ook hier moeten we de bredere context zien: ook allerlei industriële en andere belangengroepen pompen miljoenen in de Amerikaanse verkiezingen.
De steun van AIPAC wordt geschat op ongeveer 6 procent van het totaal aan financiële interventies. AIPAC moet nu trouwens opboksen tegen een groeiende Arabisch-islamitische invloed in de VS. Het is wellicht een teken aan de wand dat de burgemeestersverkiezingen in New York – waar toch meer dan 10 procent van de bevolking joods is – gewonnen werden door de erg linkse en pro-Palestijnse moslim Zohran Mamdani.
Het is overigens belangrijk om aan te stippen dat joodse Amerikanen geen homogeen blok vormen. Veel mensen van de jongere generatie kunnen zich niet vinden in het beleid van Netanyahu en de zijnen. Joodse journalisten in de VS zijn vaak zeer kritisch voor het huidige Israëlische beleid en de Amerikaans-Israëlische samenwerking. Onvoorwaardelijke steun voor Israël is vaker terug te vinden bij de zogenaamde ‘evangelische christenen’ in de Republikeinse partij dan bij joodse Amerikanen.
Onder de oppervlakte zijn er dingen aan het verschuiven. Waar vroeger een pro-Israëlisch standpunt zowat een evidentie was voor zowel Republikeinse als Democratische politici, lijkt er vooral bij de Democraten een shift bezig ten gunste van de Palestijnen. Bij de Republikeinen kan Israël nog altijd op veel steun rekenen, niet alleen om religieuze redenen, maar ook omwille van de gemeenschappelijke strijd tegen het islamitisch terrorisme. Toch zijn er ook ter rechterzijde invloedrijke stemmen die zich afvragen wat al die Amerikaanse steun voor Israël nu concreet heeft opgeleverd.
Zolang Trump en Netanyahu het voor het zeggen hebben, zullen de twee landen wel schouder aan schouder blijven staan. Of de alliantie tussen Israël en de VS in de toekomst even onwankelbaar zal zijn, valt nog af te wachten. Als Europeanen hebben we decennia lang gedacht dat de band tussen de Verenigde Staten en Europa onverbreekbaar was. We weten ondertussen beter. Niets is eeuwig.
