Tegen de begrotingscontrole eind deze maand moet de federale regering met een nieuwe btw-hervorming komen. Zuiver economisch gezien is dit de gemakkelijkste en meest logische fiscale hervorming die er bestaat, als er niet geluisterd wordt naar de lobbygroepen en de belastingen elders worden verlaagd. Alleen is dit politiek quasi onmogelijk en zal elk btw-akkoord lelijk en stinkend zijn.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Nadat de Raad van State net voor de krokusvakantie bedenkingen had geformuleerd bij de btw-hervorming die de federale had ineengeflanst, moet ze nu opnieuw naar de tekentafel. Men had eigenlijk het rechtscollege niet nodig om te weten dat dit een gedrocht zonder voorgaande was. Iedereen maakte zich vrolijk of de verschillende tarieven naargelang het over een klassiek concert dan wel om een optreden van een popvedette ging. Of over de koffiekoeken die voor 12 uur moeten worden gekocht om nog onder het tarief van 6 procent te vallen, want anders is er 12 procent btw verschuldigd.
In de Wetstraat gaat men ervan uit dat eerste minister Bart De Wever (N-VA) al lang wist dat de hervorming de toets van het rechtscollege niet zou doorstaan. Hij noemde de btw-hervorming zoals die er lag terecht een “stinkende kameel”, daar waar men gehoopt had dat de hervorming een raspaard zou opleveren.
Standaardtarief verhogen
Een verhoging van het standaardtarief van 21 naar 22 procent was de logische weg, maar MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez verzette er zich tegen. Vanuit zijn kritiek op een te hoge fiscale druk is dat logisch. Hoe dan ook moet er tegen de begrotingscontrole eind deze maand een oplossing uit de bus komen. Anders wordt het budgettair deficit nog meer bezwaard. We spreken van een tekort dat honderden miljoenen euro’s hoger zal liggen dan voorzien.
N-VA-voorzitster Valerie Van Peel loste vorige week een schot voor de boeg. Het hoogste tarief optrekken van 21 naar 22 procent en de bestaande tarieven van 6 en 12 procent samenbrengen naar 9 procent. Ondertussen zou de btw op nieuwbouw dalen 21 naar 9 procent. Maar voor Bouchez is een verhoging naar 22 procent een brug te ver.
Om economische redenen is het optrekken van het btw-tarief echter logisch. We zijn wereldkampioen in bijna alle taksen, maar wat consumptiebelastingen betreft, zit België zowaar in de Europese middenmoot. Een harmonisering van de tarieven kan geld opbrengen. De ontvangsten uit de btw bedragen momenteel ongeveer 43 miljard euro. Dat zegt op zich niet veel. Relevanter is dat het hier om 7,1 procent van de fiscale inkomsten gaat, terwijl het Europese gemiddelde 7,4 procent is. In de Scandinavische landen zijn de btw-inkomsten goed voor 9,2 procent van het totaal. In die landen is het hoogste btw-tarief dan ook 25 procent.
Belgisch probleem
Waarom dan niet gewoon naar 22 procent gaan? Dat is inderdaad economisch verstandig, ook al omdat zo’n belasting gemakkelijk te innen is en door iedereen wordt betaald, zowel door wie werkt als wie niet werkt. De verhoging van het tarief zou kunnen samengaan met een vereenvoudiging van het stelsel met het huidige overtal aan uitzonderingen. Dat is een typisch Belgisch probleem. De lijst met lage tarieven is lang. Sommige basisgoederen worden niet belast – wat logisch is –, andere voedingsmiddelen en bloemen aan 6 procent, en bij die 6 procent zit boter. Maar margarine valt onder 12 procent btw. Dat laatste is bijvoorbeeld het gevolg van het lobbywerk van de zuivelsector. En daar blijkt ook het kalf gebonden te liggen. Economisch ligt de oplossing voor de hand, maar het politieke lobbywerk maakt dat elke btw-hervorming een “stinkende kameel” zal blijven.
Nochtans liggen hier kansen. Door de vele uitzonderingen loopt de staatskas zowaar 40 miljard euro btw-inkomsten mis. Een vereenvoudiging van het stelsel zou dus net meer geld opbrengen. Men zou kunnen gaan naar een nultarief voor basisgoederen, een tussentarief van 14 procent en een luxetarief van 21 of 22 procent.
5 miljard inkomsten misgelopen
Bovendien is er nog een andere zogenaamde btw-kloof. Dat is het verschil tussen wat de theoretische btw-ontvangsten zouden moeten zijn bij een correcte toepassing van de belastingregels. Door fraude, administratieve fouten en faillissementen – waarbij men geen btw meer kan innen – loopt dit land zo’n 5 miljard euro inkomsten mis. Ook hier zijn we dus ver van elke economische logica. 11 procent van de btw-inkomsten wordt hierdoor gemist in België.
In andere EU-landen bedraagt die btw-kloof amper 5 procent. Kijk, zoals in de Scandinavische landen is een grotere rol van de btw als financieringsbasis voor de overheid aangewezen. Maar dan wel onder een belangrijke voorwaarde: andere belastingen moeten dalen. Vooral dan die op arbeid via lagere sociale bijdragen en kortingen op de personenbelasting. Kortom, een hogere btw als deel van een taxshift. Alleen is de budgettaire situatie zo dramatisch slecht dat de verleiding zeer groot is om de aangepaste btw met hogere inkomsten gewoon te gebruiken om putten te vullen. Waardoor een nieuw btw-stelsel inderdaad economisch noch politiek lekker ruikt.
Meer Economische Zaken
