Vorige week keurde het Vlaams Parlement de invoering van ETS2 goed. Dat betekent dat er emissierechten betaald moeten worden op brandstoffen voor het verwarmen van woningen en op de al zwaar belaste brandstoffen voor auto’s. De oppositie spreekt van woordbreuk door de Vlaamse regering.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Terwijl ETS, het emissierechtensysteem, al decennia de Europese industrie uit de wereldmarkt prijst en de afbraak van de industrie in de EU bevordert, gaat de EU nu ook de gezinnen belasting laten betalen op de uitstoot van fossiele brandstoffen.
Onafhankelijk Vlaams parlementslid Maurits Vande Reyde wordt door de regering en bepaalde media “buitensporig kritisch” genoemd op ETS2. Hij presenteerde de maatregel als een zware belastingverhoging die de koopkracht van gezinnen hard raakt.
Nieuwe zware belasting
Vande Reyde sprak van “één van de grootste teleurstellingen in mijn politieke bestaan”. Met hun goedkeuring zijn de Vlaamse regeringspartijen verantwoordelijk voor een nieuwe belasting op verwarming, energie en autorijden van rond de 650 euro per huishouden per jaar. Een argument waar geen zinnig weerwoord op kwam.
Volgens Vlaams minister-president Matthias Diependaele (N-VA) moest de regering die regelgeving invoeren om een deel van de inkomsten van de extra belastingen niet mis te lopen.
Volgens Vande Reyde is ETS2 geen eerlijke klimaatmaatregel, maar een “gigantische belastingverhoging” die de koopkracht van gewone mensen aantast. Het parlementslid vindt ook dat de regering de maatregel niet toereikend compenseert.
De doorn in het oog van de Diestenaar zijn de coalitiebeslissingen zelf. Hij wees erop dat de Vlaamse regeringspartijen ETS2 nu goedkeuren, terwijl ze eerder beweerden de maatregel te zullen blijven afweren. De zoveelste gebroken belofte.
Vande Reyde richt zich vooral op de sociale en economische impact. Hij stelde dat de extra last voor de burger enorm is, terwijl er onvoldoende garanties zijn dat de opbrengsten terugkomen bij de huishoudens via een concreet klimaatdividend of andere maatregelen. Zo’n klimaatdividend is natuurlijk een lapmiddel waar niet iedereen van zou kunnen profiteren.
Weinig andere kritiek
Bij de andere oppositiepartijen waren de reacties tamelijk tam. Wat dat betreft is de politieke beweging van Vande Reyde duidelijker. Durf bekritiseert ETS2 als een onrechtvaardige belastingmaatregel met weinig sociale compensatie. De regering weigert volgens hen meer transparantie en directe terugbetaling aan gezinnen te garanderen.
Vanuit elk perspectief is ETS2 een systeem voor een “gigantische belastingverhoging” in plaats van een eerlijke klimaatmaatregel. Bovendien is het onvoldoende transparant en sociaal rechtvaardig. De kern van de kritiek draait om de zoveelste “nieuwe belasting voor het klimaat” die de koopkracht van gezinnen en de kleinhandel aantast.
De rechtvaardiging van Diependaele luidde dat ETS2 in de Vlaamse context uiteindelijk niet vanuit nalatigheid werd afgesproken, maar als een onvermijdbare EU-verplichting diende aangepakt te worden.
Een vorm van EU-defaitisme. Zo zou ETS2 politiek niet meer bij te sturen zijn. Diependaele benadrukte dat ETS2 via de Europese Raad en de eerdere klimaatdoelstellingen praktisch onomkeerbaar is geworden en dat Vlaanderen niet meer kan kiezen “voor of tegen”. De Vlaamse overheid kan alleen nog controleren “hoe het wordt geïmplementeerd”.
“Goede intentie”
Het tweede argument van Diependaele was dat de intentie van het systeem goed is. Hij stelde dat het doel is de CO₂-uitstoot van gebouwen, wegtransport en kleine ondernemingen structureel terug te dringen door fossiele brandstoffen duurder te maken en zo duurzame investeringen — warmtepompen, elektrificiatie en dergelijke — te stimuleren.
Als derde argument gaf Diependaele aan dat de opbrengsten volledig terugkeren naar de Vlamingen. Althans een “groot deel van de extra lasten” zou “terugvloeien” naar de Vlamingen via de energiefactuur en andere maatregelen. De regering beloofde dat elke euro uit ETS2-opbrengsten wordt ingezet om de energiefactuur te drukken, bijvoorbeeld via een taxshift van gas naar elektriciteit en via kortingen op elektriciteitsbelastingen. Alleen heeft de regering geen concreet plan.
“Het moet van Europa”
Het vierde argument van Diependaele was een gezagsargument. Het is geen keuze tussen extra belasting of geen geld voor klimaat. Diependaele stelde dat als Vlaanderen ETS2 nu niet goedkeurde, het later ook geen miljarden aan ETS2-opbrengsten zou krijgen om te investeren in de klimaat- en energietransitie, bijvoorbeeld in het Vlaams Energie- en Klimaatplan. De maatregel werd dus gepresenteerd als een keuze tussen expliciete extra kosten nu, of een soortgelijke klimaatdruk op een andere, minder transparante manier later.
Ten slotte kwam Diependaele met een vijfde argument. De beslissing stelt een realistische aanpak boven ideologisch verzet. Hoewel hij eerder pleitte voor uitstel en kritische kanttekeningen maakte bij de tarieven en de tijdsdruk, positioneert Diependaele zich nu als een “realist”. Hij kiest voor een gecontroleerde, Vlaamse invulling van ETS2, met compenserende maatregelen, boven blijven hameren op een uitstel dat volgens hem politiek niet meer haalbaar is.
De conclusie is dat de Vlaamse regering zich schikt naar de wensen van de Europese Commissie en de beslissingen van de Europese Raad. Haar enige beleidsruimte is blijkbaar het vergulden van de bittere pil. Of de huishoudens en bedrijven daar ook zo over zullen denken wanneer ze 650 euro per jaar extra mogen ophoesten, is nog maar de vraag.
Meer over de Vlaamse Regering
En nog maar eens een wezenlijk verschil tussen woorden en daden bij de N-VA. Was hun partijvoorzitter niet tegen ETS2?
“De kracht van verandering” smaakt wel heel zuur. Wie gelooft deze partij nog?