Bijna één op de vijf gevangenen heeft een MENAPT-nationaliteit. MENA kennen de lezers allicht van de DG MENA van de Europese Commissie. MENA staat voor het Midden-oosten en Noord-Afrika. De P staat voor Pakistan en de T voor Tunesië. In 2025 hadden gemiddeld 2.559,5 gedetineerden een geregistreerde nationaliteit uit één van de 24 MENAPT-landen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
“MENAPT is een statistische afkorting die staat voor Midden-Oosten, Noord-Afrika, Pakistan en Turkije”, verduidelijkt voorzitter van de Kamercommissie Binnenlandse Zaken Ortwin Depoortere (Vlaams Belang). Hij vroeg de cijfers op bij minister van Justitie Annelies Verlinden (cd&v). “Op een totale gemiddelde gevangenispopulatie van 13.043 is dat 19,6 procent: bijna één op vijf. Wie zulke cijfers niet ernstig wil onderzoeken, steekt bewust de kop in het zand.”
Hoog percentage
Officiële cijfers over de verhouding van MENAPT-herkomst bij de Belgische bevolking bestaan niet. Voor de bevolking met buitenlandse herkomst en niet-Belgische nationaliteit rapporteerde Statbel in 2023 onder meer:
- Noord-Afrika: 17,3 procent van die groep.
- West-Azië: 6,1 procent.
- Turkije: wordt in de Statbel-indeling afzonderlijk behandeld en zat niet volledig in het cijfer voor West-Azië.
De percentages slaan op personen met buitenlandse herkomst en niet-Belgen, niet op de totale Belgische bevolking.
Opvallend is het grote aandeel van drie Maghreblanden. Gemiddeld zaten in 2025 1.106,1 Marokkanen, 660,1 Algerijnen en 245,8 Tunesiërs in de Belgische gevangenissen. Samen vertegenwoordigen zij 78,6 procent van de MENAPT-groep en 15,4 procent van de volledige gevangenispopulatie.
“Dit zijn officiële cijfers van Justitie”, zei Depoortere. “Bijna één gevangene op vijf heeft een MENAPT-nationaliteit, en meer dan één op zeven gevangenen is Marokkaan, Algerijn of Tunesiër. En ook de evolutie is opvallend. Sinds 2021 steeg de gemiddelde MENAPT-gevangenispopulatie met 34 procent, tegenover ongeveer 25 procent voor de gevangenispopulatie als geheel. Het aantal veroordeelden binnen de MENAPT-groep steeg zelfs met 54 procent.”
Depoortere verkreeg de cijfers na een breder parlementair onderzoek bij verschillende federale ministers naar de registratie van nationaliteit en herkomst. Verlinden wees eerder op juridische bezwaren rond afkomstregistratie, maar bevestigt nu zelf dat de databank van het gevangeniswezen SIDIS Suite nationaliteiten statistisch kan groeperen.
Struisvogelpolitiek
Ook minister van Binnenlandse Zaken Bernard Quintin (MR) bevestigde dat de politie op MENAPT-nationaliteiten kan selecteren. Minister van Werk en Economie David Clarinval (MR) bevestigde bovendien dat zijn administratie voor arbeidsmarktonderzoek zelfs met geboorteland en herkomst van ouders werkt. “Blijkbaar kan de overheid herkomst onderzoeken wanneer het over de arbeidsmarkt gaat, maar zodra we criminaliteit onderzoeken, wordt er geschermd met discriminatie en privacy”, zegt Depoortere. “Dat excuus is echt niet meer geloofwaardig.”
De boodschap van het VB-Kamerlid is: “De struisvogelpolitiek moet stoppen. Meten is weten”. Naar eigen zeggen was niemand bij de grote kranten of omroepen geïnteresseerd in deze resultaten die Depoortere bekwam.
Volgens het Vlaams Belang zijn de nieuwe gevangeniscijfers bovendien uitsluitend gebaseerd op geregistreerde nationaliteit. Ze tonen dus niet hoeveel Belgische gedetineerden een Marokkaanse, Algerijnse, Turkse of andere MENAPT-afkomst hebben.
Er is geen officieel, landelijk gepubliceerd percentage beschikbaar van hoeveel gevangenen in België een halalmenu aanvragen. Wel geven lokale berichten en citaten uit de gevangeniswereld aan dat het om een aanzienlijk deel gaat. In de media wordt vaak verwezen naar “4 op 10” die halal-maaltijden bestellen. In de praktijk van sommige instellingen (zoals Hasselt) wordt door overbevolking soms zelfs overgegaan op één standaard halal-maaltijd voor iedereen.
Na het parlementaire reces wil Depoortere daarom verdere initiatieven nemen om de regering te bewegen tot correct statistisch onderzoek naar de migratieachtergrond van de volledige gevangenispopulatie. “Wij willen niemand anders behandelen wegens zijn afkomst. Maar wie criminaliteit wil bestrijden, moet patronen durven meten en benoemen. De struisvogelpolitiek moet stoppen. Meten is weten.”
Meer over Asiel en Migratie
