“En al die tijd kreeg ik steevast te horen: ‘Je bent zo rechts geworden.’ Maar ik sta nog altijd op dezelfde tegel als vroeger: feminist, voor sociale rechtvaardigheid, voor degelijk onderwijs dat kansenongelijkheid verkleint, tegen discriminatie om huidskleur, voor vrije meningsuiting en voor een stevig maatschappelijk debat. Niet ik ben veranderd, de maatschappij is opgeschoven.”
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het citaat komt van Mia Doornaert, of zoals ze ergens vermeldt: “Rode Mia van De Standaard, onder andere in ’t Pallieterke.” Ze was bijna veertig jaar buitenlandjournalist bij De Standaard, waarvoor ze nu nog als columnist schrijft. Maar in de eerste plaats een moedige dame, die zelfs lang voorbij haar pensioenleeftijd de passie van haar overtuiging uitdraagt. Dapper, want roeiend tegen de politiek correcte hoofdstroming in die alle tegenstand meedogenloos wil wegspoelen.
Reflecties uit een rijkgevuld leven
Ook in haar job was ze steeds bekommerd om de persvrijheid. Niet enkel hier, maar wereldwijd vanuit haar rol als voorzitter van de International Federation of Journalists. Vanuit die ervaringen deelt ze met de lezer een aantal van haar columns, dagboeknotities of andere beschouwingen, die alle nog steeds actueel zijn. Die gaan van het Israëlisch-Palestijns conflict over vrouwenhaat tot woke.
In elk hoofdstuk koppelt de barones (sinds 2003) haar rijke levenservaring – altijd met twee voeten op de grond – aan een onwaarschijnlijke belezenheid. Dat blijkt uit de vele boeken uit dewelke ze put om haar opinies te onderbouwen.
Het meest was ik onder de indruk van de helderheid waarmee ze de complexe geschiedenis van Europa of landen als Rusland en de Verenigde Staten weet te schetsen op amper enkele bladzijden. Ook haar analyse van de achterstand in Latijns-Amerika en het Midden-Oosten kan ik enkel maar delen. Daarbij zijn parallellen te trekken met het meesterwerk ‘Arm en Rijk’ van de Amerikaanse professor David S. Landes. Ook de schrijfster durft te wijzen op het DNA dat zowel goed bestuur als welvaart in de weg staat.
Koester het Nederlands
Wie onze Nederlandse taal genegen is, zal veelvuldig haar pleidooi voor correct gebruik van meer bepaald van het Algemeen Nederlands, beamen. Gebruik van tussentaal (ook op de openbare omroep!) kan op weinig begrip rekenen. De gemakzucht van lesgevers of de nefaste overtuiging van het vrijheid-blijheidbeginsel leiden tot een overvloed aan spellingfouten, grammaticale blunders en onkunde om zich correct uit te drukken.
Alles welbeschouwd
Weinig lezers zullen een traan wegpinken als de auteur in dat verband haar pijlen richt op Kristien Hemmerechts die de dt-regel op de schop wil. Helemaal triest wordt men als Doornaert voorbeelden aanhaalt van slordig taalgebruik op de openbare omroep. Waar is de tijd dat deze als voorbeeld gold voor het Vlaanderen in ontvoogding?
In het boek beschrijft ze de vele gevaren die verbonden zijn aan deze teloorgang: grote kans op conflict omdat men niet meer in staat is om nuance en consensus in zijn discours te verweven. Iedere cultuurdrager, maar ook elke journalist, politicus of ondernemer is het in het buitenland aan Vlaanderen verplicht om zich keurig ui te drukken. In die mate dat ze überhaupt trots zijn om hun cultuur, wat soms te betwijfelen valt. Als te volgen voorbeeld haalt de schrijfster Manu Ruys, oud-hoofdredacteur van De Standaard, aan, die door zijn voorkomen en taal steeds indruk maakte op zijn gezelschap.
‘Plus est en vous’
Een niet onbelangrijks argument is tenslotte dat het een visitekaartje is om professioneel hogerop te geraken. Niets nefaster voor een sociaal zwakkere dan door een leraar verwaarloosd Nederlands onderwezen te krijgen. Beeld u in welke indruk een sollicitatiebrief vol fouten maakt. We moeten terug leren discipline omarmen, net zoals andere klassieke waarden als orde en vlijt. Begrippen die me doen terugdenken aan het wekelijkse rapport dat we naar huis meekregen van de school.
Het oogt allemaal misschien wat streng, maar dan dient dit genuanceerd. Het boek pleit ervoor om kinderen creatief en speels met taal om te leren gaan. Denk maar aan taalspelletjes of gedichtenwedstrijden. Ook kan men kinderen aanmoedigen de rijke Nederlandse literatuur in te duiken. Misschien vindt iemand of hopelijk vinden meerderen hierin hun inspiratie om de fakkel van Mia Doornaert over te nemen.
Mia Doornaert, ‘Alles welbeschouwd – een bevoorrecht leven’. 2025, Ertsberg. 318 p., 24,95 euro. ISBN 9789464984453
Meer over Mia Doornaert
Meer boekbesprekingen
