Zoals we vorige week schreven, verdient Trump alle steun als hij denkt het Iraanse regime ten val te kunnen brengen. Het probleem is dat dit, na bijna een maand oorlog, niet eenvoudig blijkt te zijn. Erger nog: het lijkt erop dat Trump ook geen concreet plan heeft om deze oorlog te winnen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
In de pers lees je af en toe wel kritiek op Iran, maar het regime heeft er nooit de status gekregen die zijn kwaadaardigheid verdient. Dat het de vijanden van Israël financierde, leverde er zelfs wat heimelijke sympathie op. Het blijft echter een totalitaire staat, gebaseerd op de islam, die dissidenten opsluit of vermoordt, vrouwen onderdrukt, economische achterlijkheid voortbrengt, terrorisme sponsort en een actieve rol speelt in het destabiliseren van de regio via milities en proxy-oorlogen. Indien het regime ten val wordt gebracht – en het oude Perzië een kans krijgt om opnieuw tot bloei te komen –, zou dat een zegen zijn voor de regio en zelfs voor de hele wereld.
Geen kort conflict
De vraag is of Trump wel voldoende inzicht heeft in de aard van het regime en de rol die de islam daarin speelt. Klassieke dictaturen zijn gemakkelijker ten val te brengen door militaire actie. Totalitaire staten die zowel het denken als de samenleving controleren, zijn veel moeilijker te breken, zeker van buitenaf.
Na de massamanifestaties van enkele maanden geleden, die bloedig werden onderdrukt, had Trump blijkbaar gehoopt op een verkruimeling van het regime na enkele stevige externe stoten. Dat proces voltrekt zich voorlopig niet. Het is niet voldoende dat een meerderheid van de bevolking de eigen heersers niet langer steunt, wanneer de oppositie ongeorganiseerd en ongewapend is.
Blijkbaar werd een kort conflict verwacht. Symptomatisch is dat na twee weken de ‘marines’ in allerijl werden opgetrommeld om uit te rukken naar de Golf, waarschijnlijk om ingezet te worden langs de kust van de Straat van Hormuz. Het lijkt erop dat een volledige sluiting van die strategische zee-engte niet was ingecalculeerd, en evenmin de wilde raketaanvallen op alle oliestaten in de regio. Die zijn uiteindelijk in het nadeel van Iran zelf, maar wat verwacht je van een fanatiek regime dat voor zijn bestaan vecht?
Waar blijft ‘The Art of the Deal’?
Met een doorsneedictator kan je onderhandelen, maar met een totalitair regime is dat veel moeilijker. We hebben het hier over een regime dat zichzelf heeft verarmd en geïsoleerd, louter om ideologische redenen, in het bijzonder om Israël te kunnen treffen. Redelijkheid is een zeldzame grondstof in het land van de ayatollahs.
Trump wordt geacht meester te zijn in ‘The Art of the Deal’– de titel van zijn eigen boek –, maar wat heeft hij het Iraanse regime te bieden? Hij blijft bijzonder onduidelijk over wat hij precies verlangt om deze oorlog te beëindigen. Hij eist een ‘onvoorwaardelijke overgave’, maar wat betekent dat in de praktijk? Tegelijk combineert hij deze maximale politieke eis met een zeer concrete kortetermijneis als de heropening van de Straat van Hormuz. Waarom zou Iran daarop ingaan als Trump uiteindelijk alleen totale overgave aanvaardt?
Het is te vroeg om defaitistisch te zijn, maar de warrige communicatie, het ontbreken van een openlijk geformuleerde strategie en de onduidelijkheid over de voorwaarden om de oorlog te beëindigen, zijn voorlopig niet geruststellend.
Intussen stijgen de energieprijzen, bloeden de beurzen en kreunt de economie — veel meer in Europa dan in de VS.
