Een linkse ngo meldde recent trots dat er geen bewijzen bestaan voor “directe partijfinanciering door een buitenlandse spionagedienst” in Russische of Chinese stijl door de Europese Commissie of de Europese Raad. Daarmee wilde ze de beschuldiging ontkrachten die de regeringspartij in Hongarije had geuit, namelijk dat Brussel zich mengt in hun nationale verkiezingen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
In de bubbel van de EU-instellingen in Brussel is er momenteel één gespreksonderwerp. Dat is niet Iran, maar Hongarije. Heel het ambtenarenapparaat van de EU en vele door de EU gesubsidieerde lobbygroepen of politieke vehikels fantaseren hardop over het einde van het tijdperk van Viktor Orbán. Ze geloven rotsvast dat er een einde zal komen aan diens meerderheid in het Hongaarse parlement, als de EU-instellingen maar genoeg druk uitoefenen.
Met die druk bedoelen ze allerhande sancties en regelgeving. De Europese Commissie voert al jaren rechtsstaat- en financieringsprocedures tegen Hongarije. In 2026 volgden daarop beschuldigingen vanuit Hongaarse regeringskringen dat Brussel zich met de campagne bemoeit.
De Commissie heeft onder de Digital Services Act een systeem voor ‘trusted flaggers’ en een zogeheten ‘rapid response’-aanpak om online desinformatie en illegale inhoud aan te pakken. Volgens de Commissie zijn trusted flaggers gespecialiseerde, onafhankelijke entiteiten die illegale content melden. De platformbedrijven voor sociale media krijgen dus rechtstreekse opdrachten vanuit door de Commissie opgezette organisaties, die bovendien vaak met overheidsgeld werken.
Europese ‘waarden’
Laten we wel wezen: Orbán is geen heilige. In oudere rechtsstaatdossiers tegen Hongarije gebruikte de Commissie bovendien het budgettaire conditionaliteitsmechanisme om schendingen rond corruptierisico’s en de rechtsstaat aan te pakken. Net zoals in alle andere lidstaten bestaat er netwerkcorruptie en bedienen de regeringspartijen de eigen achterban of de vriendjes van de partijtop. Met dat verschil natuurlijk dat de partij van Orbán in het Europees Parlement in de fractie zit van wat de traditionele partijen ‘extreemrechts’ noemen. Het gaat dan om de nieuwe Patriots-fractie.
Officieel heet het dat dit alles over Europese waarden gaat en niet dient om verkiezingsuitslagen direct te sturen. Critici en Hongaarse regeringsgezinde media beschrijven zulke EU-maatregelen soms als politieke inmenging of ‘censuur’, vooral in de aanloop naar verkiezingen. Dat laatste is een belangrijke nuance. De vraag is dan immers of ‘inmenging en censuur’ campagneretoriek zijn of dat er daadwerkelijk iets aan de hand is. Is de vrees terecht?
De Commissie liet op de officiële Commissie-pagina over trusted flaggers zien dat het om een gereguleerd DSA-proces zou gaan met criteria voor expertise, onafhankelijkheid en objectiviteit. Hoewel het bedoeld is om de betrouwbaarheid te bewijzen, komt het over als een marktkramer die “Vertrouw mij maar!” schreeuwt. De uitleg kan niet overtuigen.
Geen overtuigend bewijs
Eén ding is wel duidelijk. Voor directe EU‑financiering van Hongaarse oppositiepartijen is op dit moment geen overtuigend, openbaar bewijs. Er zijn wel meerdere, hard gedocumenteerde gevallen van EU‑financiering aan ngo’s en maatschappelijke organisaties die kritisch staan tegenover de huidige regering. Die worden in Hongarije politiek vaak gelinkt aan ‘oppositionele activiteiten’.
Dat past trouwens in een jarenlange strategie in het buitenlandbeleid van de Europese Commissie: de zogenaamde ‘normative power doctrine’. Met subsidies, fondsen en dergelijke steunt de EU in landen zoals Georgië, Moldavië, Servië en Oekraïne al decennialang allerhande advocatenkantoren, lobbygroepen en activisten die lippendienst bewijzen aan de ‘waarden van de EU’. Ideologie in ruil voor geld. Of is het eerder geld in ruil voor ideologie?
Politiek mijnenveld
Het probleem met de Hongaarse casus is dat Hongarije geen buitenland is, maar binnenland voor wat betreft de Europese Unie. Het financieren van een zogenaamd ‘middenveld’ is daarom zeer delicaat. Het is een politiek mijnenveld. En daarom is bezorgdheid terecht. Daarbij komt dat de Hongaren zich de inmenging van de Sovjet-Russen nog helder herinneren.
In haar rechtsstaatdossiers haalde de Europese Commissie herhaaldelijk aan dat EU‑fondsen systematisch naar regeringsnabije bedrijven en mediaconcerns liepen. In diverse interviews wezen door de EU betaalde criminologen en auteurs van rapporten op politieke beïnvloeding van contracten en subsidies.
EU-geld blokkeren
Dat volstond voor de Commissie om EU-geld te blokkeren. Die praktijk kreeg zelfs een eigen naam: ‘pent-up‑funds’. Dat zijn ongebruikte of geblokkeerde EU‑fondsen. Daarmee geven ze de oppositiekandidaten zoals Péter Magyar een campagnemiddel. Dit lid van het Europees Parlement en lid van de fractie van de Europese Volkspartij (EVP) behoort niet toevallig tot de dezelfde politieke groep als Commissievoorzitster Ursula von der Leyen. Magyar (wat zoveel betekent als Hongaar) scheurde zich af van de Fidesz-partij tijdens een corruptieschandaal. Pikant detail daarbij was dat zijn ex-vrouw, de voormalige minister van Justitie, Judit Varga daarin betrokken was. Magyar is overigens een oudgediende van Orbán die ondanks zijn kritiek over corruptie ooit zelf grote budgetten beheerde in overheidsfuncties onder Orbán.
Péter Magyar profileert zich als conservatief, liberaal en pro-EU. Hij probeerde ook etnische minderheden zoals de Roma aan te trekken. Voor de EVP en de Europese Commissie lijkt Magyar de geknipte man om het Hongaarse machtscentrum terug in hun rangen te sluiten. Orbán verliet in 2021 immers de EVP waar hij zich in 2000 bij aansloot. Met 14 van de 22 Hongaarse zetels in het Europees Parlement was dat een serieuze financiële en politieke aderlating voor de EVP.
Magyar pleit tijdens de campagne voor het vrijmaken van de vastgehouden EU‑gelden. Daarmee instrumentaliseert hij de EU-sancties daadwerkelijk. De inzet is politiek. Op die manier werd EU-geld dus ‘pro‑oppositiefinanciering’ in de ogen van veel kiezers. De Europese Commissie en de westerse pers zetten dat uiteraard weg als politieke retoriek. Voor veel Hongaren voelt het nochtans aan als een bewezen cash‑transfermechanisme naar de oppositie als partij.
De vraag is wat de EU zal doen als Orban toch opnieuw verkozen wordt? Zoals in Roemenië de verkiezingen annuleren en de stemming opnieuw doen wegens vermeende Russische beïnvloeding? Of zal men proberen Orban hardhandig van het toneel laten verdwijnen, en het framen als een Russische aktie?
Zeker is dat de akties van de EU zelf als buitenlandse manipulatie van de verkiezingen kunnen beschouwd worden, iets wat de EU altijd Rusland verweten heeft.