Jo Claes is al enige tijd de voornaamste Vlaamse thrillerauteur. Zijn misdaadromans zijn vernuftig opgebouwd, zitten vol weetjes over kunst en geschiedenis en bevatten de door de lezers zeer gesmaakte plotwendingen. Dit alles in een zeer verzorgd Nederlands en altijd met wat ‘couleur locale‘ uit Leuven.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
In 2008 verscheen De zaak Torfs, de eerste misdaadroman over de Leuvense politie-inspecteur – inmiddels hoofdinspecteur – Thomas Berg. Daarna verschenen er nog negentien delen.
Veel prijzen
Daarmee is Jo Claes naast jeugdauteur en schrijver van boeken over religieuze iconografie de meest gelezen en de bestverkopende literaire misdaadauteur van Vlaanderen. Het leverde hem ook al literaire prijzen op, maar niet echt recent. Succes is in Vlaanderen blijkbaar een reden om te stoppen met prijzen uit te delen.
U kent nu de auteur en de reeks, maar het is altijd gevaarlijk om in een recensie van een misdaadroman spoilers te schrijven, dus zal ik het meer over de leeservaring hebben dan over de inhoud. Zoals altijd bij Claes, zijn de kleinste details deel van een zorgvuldig geweven wandtapijt.
De namen van de personages en hun passies of gebreken worden mondjesmaat en vanuit verschillende perspectieven uitgewerkt. Zoals vaker in een aantal van zijn romans begint Claes met een vrij lange aanloop of proloog waar het slachtoffer gevolgd wordt in zijn besognes. Tot Thomas Berg plots verschijnt, en dan is het hoofdpersonage van het eerste deel van de roman plots een lijk.
Meteen kent de lezer al een aantal protagonisten en dus mogelijke daders. Daarna begint het denkproces van Berg en zijn interacties met zijn team en oversten. Claes stopt niet alle denkwerk in conversaties met sidekicks, zoals gebruikelijk in Britse tv-series of de Sherlock Holmes-verhalen.
Hij gebruikt trouwens nooit de monologue intérieur, die in detectivefilms vaak als voice-over gebruikt wordt om het denken van de detective of inspecteur over te brengen aan het publiek. Soms laat hij zelfs een heel stuk van het denkwerk weg, wat een heel bijzonder effect heeft. Bij de ontknoping of de zogenaamde dénouement weet de lezer dan plots minder dan Thomas Berg. De vraag is dan: wat gaat Berg doen en hoe? Dit trucje past Claes in zijn recentste romans wel vaker toe. Het zorgt voor extra spanning en plotwendingen.
Lezer heeft de kennis niet
De proloog is overigens niet zoals bij ‘Columbo’ een moord die je ziet beramen en uitvoeren om daarna Columbo de losse draadjes te laten verbinden om de slimme moordenaar te klissen. De moord zelf blijft tot de ontknoping meestal heel vaag of zelfs ongeweten. De lezer weet enkel wat Thomas Berg weet, maar hij weet ondertussen meer over de personages dan Berg (al gebeurt het weleens in andere romans van Claes dat er geen naam op die passages kleeft, zodat het gissen blijft over welke verdachte het gaat).
Thomas Berg is geen cynische politieman. Claes introduceert evenmin humor in zijn verhalen. Dat zou bij veel misdaadromans een nadeel of een gemis zijn, maar niet bij Claes. Dit compenseert Claes in elke roman met een openbaar kunstwerk, een standbeeld in Leuven, dat een rol van betekenis speelt in de roman. Dit standbeeld prijkt ook altijd op de cover van het boek. Dat is een bijzondere gimmick die ontzettend leerrijk en aangenaam is en die lezers op een bepaald moment ook begonnen te verwachten. Claes stelt hier nooit teleur. En dan zijn er de talrijke weetjes over kunst, wijnen, Leuven enzovoort.
IJsbergtheorie
Bij Thomas Berg als personage past Claes al twintig romans de ijsbergtheorie van Alfred Hitchcock toe. De lezer krijgt slechts het topje van de ijsberg te zien. De lezer heeft na twintig romans nog altijd het gevoel dat hij Thomas Berg niet echt kent en hunkert naar meer details over de man die nochtans psychologisch zeer goed uitgewerkt wordt door Claes. De prequel Sub Rosa die vorig jaar buiten de reeks verscheen, loste dit slechts zeer minimaal op. Niet dat u één lezer zal horen klagen.
‘Het Onvermogen’ is de titel van de roman misschien de meest cryptische uit de hele reeks. Hoewel telkens suggesties gegeven worden tijdens het lezen zal die titel pas in de ontknoping helemaal duidelijk worden. Dat is een gewaagde zet van de auteur.
De ontknoping stelt als misdaadroman nooit teleur. Leest als een trein zoals alle romans van Claes en beantwoordt perfect aan het genre zonder echt vernieuwend te zijn. Die degelijkheid is geen kritiek, maar juist een compliment.
Het onvermogen – Jo Claes
In het Meerdaalwoud, ten zuiden van Leuven, wordt het lijk gevonden van een jogger wiens schedel is ingeslagen. In de zak van zijn short treft de politie een vrouwenslipje aan met roze cupido’s erop. Bij hoofdinspecteur Thomas Berg roept deze macabere ontdekking meteen een reeks pertinente vragen op: waarom zat er een slipje in de broekzak van deze man? Heeft het iets te maken met de moord? Maar vooral: aan wie behoort het toe?
