De Nederlandse Europarlementariër Raquel García Hermida-van der Walle (D66, links-liberaal, in het Europees Parlement aangesloten bij de liberale fractie Renew) roept de Europese Commissie op het sociale medium X aan te pakken.
Door Pieter De Jonge
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
In een brief van 26 mei aan twee Eurocommissarissen, Henna Virkkunen (Technologische Soevereiniteit, Veiligheid en Democratie) en Michael McGrath (Democratie Justitie en Rechtsstaat) verwijzen zij en de andere twee D66-Europarlementariërs naar een drie dagen eerder gepubliceerd artikel in het dagblad de Volkskrant over haat en intimidatie op het platform.
Om drie redenen moet de Commissie volgens hen ingrijpen. Het aantal gevallen van intimidatie en bedreiging is op X 30 keer zo groot als op Instagram, ook al heeft X veel minder gebruikers. Nederlandse politici en bestuurders zouden X daarom inmiddels mijden. Het optreden van X, met name weigeren om illegale content te verwijderen en mogelijk criminele gebruikers te helpen identificeren, is strijdig met EU-wetgeving omtrent onlineplatforms.
D66 vaak bedreigd
D66 is de grootste partij in de huidige Nederlandse minderheidsregering (66 op 150 Tweede Kamerzetels) en levert de premier, Rob Jetten. De D66-achterban is bovengemiddeld actief op sociale media. Als hoogopgeleide wereldburgers beschouwen zij digitalisering als een positieve ontwikkeling. De opvattingen van de huidige eigenaar van X, Elon Musk, zijn tegengesteld aan hun eigen wereldbeeld.
Al is het voor D66 niet enkel een theoretische kwestie. Begin 2022 stond een man met een brandende fakkel voor het huis van de vorige partijleider, Sigrid Kaag (2020-2023). In september 2025 werd het partijkantoor belaagd door anti-immigratiedemonstranten. Begin deze maand werd een vuurwerkbom door de brievenbus van hetzelfde kantoor gedaan. D66-politici hebben gegronde reden om zich zorgen te maken om intimidatie van politici.
X verlaten?
De Volkskrant-hoofdredacteur Pieter Klok roept politici op X te verlaten, omdat dit sociale medium volgens hem de democratie ondermijnt. De progressieve partijen Volt (pro-Europees) en GroenLinks/PvdA (kartel van groenen en sociaaldemocraten; partijfusie voorgenomen voor juni 2026) hebben dit eerder al gedaan. In 2025 nam de NOS, de nieuwsdienst van de Nederlandse publieke omroep, al afscheid van X.
Het is niet waarschijnlijk dat Kloks oproep breed gehoor vindt. Zijn krant turfde dat 117 van de 150 Tweede Kamerleden actief zijn op X en 18 andere een slapend of inactief account hebben. Alle 28 bewindspersonen van de huidige regering hebben op X een overheidsaccount. Wel geven meerdere politici en bestuurders aan niet alle reacties meer te lezen.
Tegengeluiden
Niet iedereen is het eens met Klok. Journaliste Dieuwertje Kuijpers schreef op Substack dat het weinig zin heeft één medium te verlaten, zolang politici en journalisten op andere plaatvormen exact dezelfde discussies voeren. Zij trok het de Volkskrant-onderzoek methodologisch in twijfel. Op X zijn alle reacties openbaar, op het veel meer gebruikte Facebook kunnen Direct Messages verzonden worden. Hoe weet je zeker op welk medium intimidatie en pesten vaker voorkomen?
In een opiniestuk voor het dagblad De Telegraafbetoogde politicoloog en Amerikakenner Raymond Mens dat politici zich niet moeten terugtrekken in ideologisch homogene internetbubbels, maar juist op zoveel mogelijk sociale media zichtbaar moeten zijn. Op dit ogenblik is X daarvan de allergrootste. Journalist Wierd Duk, opiniemaker voor dezelfde krant, reageerde scherp. Hij sprak van “Orwell-censuurpolitie”.
Op praktisch niveau heeft het weinig zin om X te verlaten, zolang politici én media zichzelf promoten via sociale media. Ruben Brekelmans, fractievoorzitter van de rechts-liberale VVD (tweede partij in de regering) in de Tweede Kamer, was minister van Defensie in de vorige regering. In de verkiezingsweek van afgelopen oktober ontving hij op X het hoogste percentage negatieve reactie van alle politici. Toch staat hij er anders in. “Zolang ergens een kritische massa is om je boodschap te verspreiden en om informatie op te halen, is dat waar we het mee te doen hebben.”
Jongens, maak je borst maar nat. De D66-achtigen van de Orwell-censuurpolitie willen jullie de mond snoeren: "Please do your duty and act against X": pic.twitter.com/m33Hg5LCuR
— Wierd Duk ܦܝܪܬ ܕܘܟ (@wierdduk) May 26, 2026
