Eind augustus namen mijn vrouw Estrella en ik ’s ochtends om half acht de hogesnelheidstrein (in Spanje AVE genoemd, een acroniem van ‘tren de alta velocidad’, en tevens een knipoog naar het Spaanse woord voor ‘vogel’, ave) van Málaga naar Madrid. Ik had die middag een afspraak bij de Belgische ambassade om mijn paspoort en identiteitskaart te vernieuwen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Omdat ik in de autonome regio Andalucía woon, kan ik dat ook doen in het consulaat van Alicante, maar dat is op een autorit van 5 uur hiervandaan en de AVE brengt ons op amper 2,5 uur tot in het hartje van de Spaanse hoofdstad, zodat we na het bezoek aan de ambassade ook nog even bij het Prado kunnen binnenwippen, voor we ’s avonds de terugreis naar Málaga aanvatten.
Groot pendelnetwerk
Op sommige stukken van de route haalde de trein gemakkelijk 350 km per uur, zo konden we aflezen op het elektronische bord in de stiltecoupé waarin we zaten. Ik verkies de Spaanse AVE boven het vliegtuig om verschillende redenen: je hebt minder tijdverlies bij het in- en uitchecken, je kan tijdens de reis rustig naar de restauratiewagon wandelen om de benen te strekken, je kan genieten van de landschappen die voorbijglijden en je arriveert uiteindelijk in het hartje van de stad van bestemming.
Samen met Frankrijk was Spanje de voorloper in het uitrollen van een groot netwerk van hogesnelheidstreinen die de belangrijkste Spaanse steden met elkaar verbinden. Voor wie in Madrid werkt en elders woont, is die trein een gewoon onderdeel van het woon-werkverkeer. Weekends worden doorgebracht in het buitenverblijf aan de kust (voor de Madrilenen is dat vaak Valencia of Malaga) en zondagavond of maandagochtend treinen ze terug naar de hoofdstad. Dat politici vanuit de hoofdsteden van de autonome regio’s snel naar Madrid moeten kunnen treinen om daar in het parlement hun zetel in te nemen, heeft zeker ook bijgedragen aan het uitrollen van het landelijke AVE-netwerk.
Maar zondagavond 18 januari ging het grondig mis, toen wagon acht van de AVE tussen Málaga en Madrid, uitgebaat door de privé-operator Iryo, ontspoorde en dwars op het tegenoverliggende spoor terecht kwam. Op dat eigenste moment kwam er een andere AVE van staatsbedrijf Renfe uit de tegengestelde richting aan, die van Madrid op weg was naar Sevilla, met als uiteindelijke bestemming Huelva. Die trein boorde zich tegen hoge snelheid in wagon nummer acht. Het resultaat: 45 doden en 123 gewonden, waarvan er vijf nog in kritieke toestand verkeren.
Zondvloed
De oorzaak van het ongeluk is op het moment dat ik dit schrijf nog niet voor honderd procent zeker, maar het voorlopige onderzoek wijst erop dat een gebroken rail wagon nummer acht deed ontsporen. Gebrekkig onderhoud zou daarvan de schuld zijn. De Iryo-trein bleek gek genoeg ook niet over camera’s te beschikken zodat de treinbestuurder van de trein naar Madrid niet kon zien dat zijn wagon nummer acht van de rails was gelopen. Net zoals in België en andere Europese landen zijn de uitbaters van de spoorweginfrastructuur niet dezelfde als die van de treinen (in België is dat Infrabel en de NMBS, en in Spanje ADIF (een staatsbedrijf) voor de infrastructuur en voor de treinen Renfe (staatsbedrijf) of Iryo (privéconsortium met Trenitalia, Air Nostrum) en Ouigo (dochter van de Franse SNCF)).
Na de zondvloed van de DANA die anderhalf jaar geleden Valencia trof, is dit alweer een ramp die een negatieve invloed kan hebben op de regering van premier Sánchez, als blijkt dat de schuld van de treinramp te herleiden is tot het gebrekkige onderhoud door ADIF. De spoorwegvakbond was er alvast als de kippen bij om oude klachten van hun conducteurs over de slechte staat van de spoorlijn Málaga-Madrid openbaar te maken. Sommige conducteurs gingen naar eigen zeggen met de bibber op het lijf werken omdat de AVE op sommige trajecten zo hevig heen en weer schudde dat ze amper op hun benen konden blijven staan. Iets dat ik, nu ik terugkijk op mijn reis in augustus, kan beamen, want toen ik het toilet bezocht en rechtstaand probeerde te plassen, werd ik al behoorlijk van links naar rechts gesmeten, iets dat resulteerde in een artistieke wc-muur, sterk gelijkend op wat Andy Warhol ooit zijn ‘piss-paintings’ noemde. Met excuses aan degene die de pech had om na mij naar het toilet te gaan.
Intussen krijgen in de Spaanse pers de slachtoffers een gezicht met elk een beklemmend verhaal (één overlevende was een Zweed die onderweg was naar de Zweedse Ambassade in Madrid voor een nieuw paspoort, zo las ik) en zijn de familieleden zich aan het verenigen in een organisatie die ADIF en dus uiteindelijk de Spaanse staat wil aanklagen wegens ‘schuldig verzuim met de dood tot gevolg’. Ik weet één ding zeker: mijn volgende reis met de AVE van Málaga naar Madrid zal nooit meer hetzelfde zijn.
Meer columns van Alain Grootaers
