“In de loop der geschiedenis zijn een groot aantal gebieden van de culturele en historische eenheid, die de Nederlanden wordt genoemd, afgescheurd en binnen de politieke invloedssfeer van Duitsland en Frankrijk gekomen.” Dat staat te lezen op de achterkaft van het 48ste Zannekin-jaarboek.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
In het ‘Ten geleide’ wordt daaraan het doel van de auteurs gekoppeld: “Het (jaarboek) biedt andermaal een keur van bijdragen over de territoria die deel uitmaken van onze Nederlandse kijk op de geschiedenis van onze territoria ‘extra muros’.” Met ‘extra muros’ wordt gedoeld op de territoria die grosso modo aan de rand of buiten de huidige Benelux liggen.
De Vlaams-Nederlandse vereniging/stichting Zannekin leverde al die jaren – en dit jaar is het niet anders – voortreffelijke resultaten van studiewerk door diverse auteurs uit het huidige Vlaanderen, Wallonië, Friesland, Nederland, Duitsland, Luxemburg en Frankrijk, telkens gebundeld in een fraai verzorgd en mooi geïllustreerd boekwerk. Het is onbegonnen werk binnen het raam van deze recensie elk artikel inhoudelijk te bespreken. Toch brengen we een overzicht met telkens een kleine toelichting opdat geïnteresseerden toch een beeld krijgen van dit jaarboek.
De Franse Nederlanden
Een eerste artikel handelt over het beleg (en de vernietiging) van de stad Terwaan in 1553, dat een sleutelmoment vormt in de Habsburgs-Franse rivaliteit in de 16de eeuw. Het was een beslissend wapenfeit in de geschiedenis van de Lage Landen. De bekende Frans-Vlaming Wido Bourel brengt daarnaast de geschiedenis van de Kapel van de Drie Maagden te Kaaster, het dorp van zijn jeugd, en vertelt ons over de legende die met de kapel verbonden is. Ook de oude Commanderij in Kaaster brengt hij weer tot leven. Mark Ingelaere uit het Franse Hondschoote wijst ons met enkele illustraties op de ‘tonnen Vlaamse documenten’ die nog te vinden zijn in de parochiale, stedelijke en departementale archieven. Nog voer voor vele jaren studiewerk en tal van jaarboeken!
Het Walenland
Filips van Kleef (1459-1528) uit de Nederrijn was zeer actief in de Zuidelijke Nederlanden. Zijn verhaal wordt verteld aan de hand van zijn aantoonbare band met de Habsburgers. Michel Faucq uit Edingen (Henegouwen) brengt een bijdrage over het Protestantisme in Edingen in de 16de eeuw waarin de Beeldenstorm die door de Nederlanden raasde, niet onvermeld blijft. Leo Camerlynck spreekt in een korte, maar boeiende bijdrage over de teloorgang van het Waals, een taal die ‘nog net niet’ dood is.
Jaarboek 7 1985
Friesland
De Upstalboom, de heilige plaats van de Friezen, wordt belicht door Trees Dekoninck. Hier werd recht gesproken en er werden verdragen gesloten. Verder volgen nog korte bijdragen over onder meer de Friese trots en enkele Friese helden zoals bijvoorbeeld Peter Stuyvesant of Willem Barentsz.
Een opmerkelijk artikel is van de hand van Pol Herman. Het handelt uitgebreid en geïllustreerd over de ‘Zuid-Nederlandse doopvonten langs de Friese kustwateren’ en nodigt uit tot verder historisch onderzoek over de banden tussen deze twee regio’s.
Naar Oostland
Prof. dr. Ludger Kremer uit Roetgen schetst hoe er Nederlands-(Neder-)Duits taalcontact was in het Wisła-, Warta- en Netzegebied in het kader van de emigratie van Nederlanders naar de Hanzezone die zich tot ver in Polen en Pruisen uitstrekte.
Met betrekking tot het Luxemburgse land rond Aarlen lezen we een boeiend artikel over Pierre Nothomb en zijn familie. Enkele leden van die familie zullen in de loop der geschiedenis op diverse terreinen hun sporen verdienen en een belletje doen rinkelen: Charles-Ferdinand Nothomb, Amélie Nothomb,…
U merkt het: een waaier van leesvoer over mensen, gebeurtenissen en feiten uit de Nederlanden en hun grensgebieden. Alle bijdragen zijn vlot leesbaar, ook voor niet-historici, en het voetnotenapparaat is precies daartoe beperkt gehouden. Telkens weer verrast het jaarboek ons op fragmenten uit een ver en voor velen onbekend verleden, en tastbare sporen die er vandaag nog zijn.
Contact via: [email protected] of +32 485 630 227
Leo Camerlynck (red.) ‘De Nederlanden ‘extra muros’ – Zannekin jaarboek 48’. 2026, Stichting Zannekin, Ukkel/Vloesberg. 208 p., 39 euro. ISBN 9789491436246
Meer boekrecensies
