Dankzij het baanbrekende werk van Stanford-econoom Annamaria Lusardi tonen talrijke studies aan hoe weinig mensen iets van geld weten. Al twee decennia volgt Lusardi financiële geletterdheid op met behulp van drie basisvragen die zij hielp ontwerpen en die nu wereldwijd als standaardmaatstaf worden gebruikt. Haar analyses op basis van die drie eenvoudige vragen – over inflatie, interest en beleggen – benadrukken telkens opnieuw het gebrek aan financiële kennis.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De drie vragen zijn deze: Stel dat je 100 dollar op een spaarrekening hebt staan en de rente 2 procent per jaar is. Hoeveel denk je dat je na vijf jaar op de rekening zou hebben staan als je het geld zou laten groeien?
Stel dat de rente op je spaarrekening 1 procent per jaar is en de inflatie 2 procent per jaar. Hoeveel zou je na 1 jaar met het geld op deze rekening kunnen kopen?
Denk je dat de volgende bewering waar of onwaar is? ‘Het kopen van aandelen van één enkel bedrijf levert doorgaans een veiliger rendement op dan een aandelenfonds’
Interest, inflatie en beleggen
Slechts 53,1 procent van de respondenten begrijpt hoe inflatie werkt. Ongeveer tweederde (69,4 procent) van de burgers weet hoe je een eenvoudige renteberekening moet maken, maar slechts 41,5 procent begrijpt dat beleggingsfondsen over het algemeen veiligere investeringen zijn dan het aandeel van een enkel bedrijf. In totaal beantwoordde slechts 28,5 procent van de deelnemers alle drie de vragen correct, terwijl de rest ze fout had of aangaf niet te weten.
“De resultaten zijn vooral zorgwekkend nu methoden voor geldbeheer zijn geëvolueerd,” zegt Lusardi. Zij is een wereldwijd erkend expert op het gebied van persoonlijke financiën die onlangs bij Stanford kwam als senior fellow bij het Stanford Institute for Economic Policy Research (SIEPR) en directeur van het nieuwe Initiative for Financial Decision-Making. Werknemers dragen nu een groter deel van hun pensioenplanning. Consumenten verplaatsen snel en gemakkelijk geld met hun mobiele telefoon en beleggers nemen steeds complexere beslissingen.
“De wereld verandert zeer snel en we verwachten gewoon dat mensen de vaardigheden hebben om financiële beslissingen te nemen die levenslange impact hebben,” zegt Lusardi, die ook hoogleraar financiën is aan de Graduate School of Business (GSB). “Hoge percentages financieel analfabetisme zijn ook problematisch,” zegt ze. Vooral gezien de huidige verhoogde economische onzekerheid en de vermogensongelijkheid. Respondenten die jong, minder opgeleid, vrouw of werkloos waren, scoorden het laagst.
Wereldwijd patroon van analfabetisme
Financieel analfabetisme is wijdverspreid, volgens een recent gepubliceerde wereldwijde analyse in het Journal of Financial Literacy and Wellbeing. Of het nu in een westers land met sterke onderwijssystemen is, zoals Finland. Of in een Latijns-Amerikaans land zoals Peru, dat in 1990 een inflatie van meer dan 10.000 procent kende, de meeste mensen begrijpen niet hoe geld werkt, zegt Lusardi. En net als in de Verenigde Staten zijn de minst ervaren deskundigen meestal vrouwen, raciale minderheden, de minst opgeleiden en de werklozen.
“Financieel analfabetisme is en blijft dus een wereldwijd fenomeen,” zegt Lusardi, die een van de oprichters en eerste redacteurs is van het Journal of Financial Literacy and Wellbeing, uitgegeven door Cambridge University Press.
Naast het meten en analyseren van financiële geletterdheidspercentages heeft Lusardi’s uitgebreide onderzoek aangetoond dat mensen die basisprincipes van financiële zaken begrijpen, beter zijn in het beheren van geld. Ze sparen meer voor hun pensioen, nemen slimmere beleggingsbeslissingen en beheren hun schulden effectiever. Lusardi’s nieuwste studie toont aan dat mensen die financieel geletterd zijn, eerder geld bij de hand hebben om ten minste de vroege stadia van een economische schok zoals een pandemie te doorstaan.
Lusardi heeft overigens ook laten zien dat mensen denken meer te weten over persoonlijke financiën dan ze werkelijk doen. Wat ze volgens haar nog kwetsbaarder maakt voor slechte beslissingen.
Oplossingen in het onderwijs
Voor Lusardi ligt het antwoord op financieel analfabetisme in het geven van basisonderwijs over de ABC’s van persoonlijke financiën. “Het ontwikkelen van persoonlijke financiële vaardigheden is net zo belangrijk als leren lezen en schrijven,” zegt Lusardi.
“Ik heb het niet over verwachten dat mensen Warren Buffett worden,” zegt ze. “Ik heb het over het aanleren van eenvoudige zaken, vooral aan jongeren, hoe ze slimmere financiële beslissingen kunnen nemen. Voor eerstegeneratie- of laaginkomensstudenten betekent het vaak dat ze praten over onderwerpen die ze zelden met hun ouders bespreken.”
Meer over Financiën
