Donald Trump wilde Groenland inlijven en dreigde daarvoor desnoods met militair geweld. Tegen een NAVO-bondgenoot. “De Amerikaanse president krabbelde later terug, maar de schade was geschied”, schrijft Jurgen Ceder. Was dit een briljante onderhandelingstactiek, zoals sommigen beweren? Of gewoon een gevaarlijke gok die misliep?
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het begon met Trumps stelling dat Groenland cruciaal is voor de Amerikaanse veiligheid. Hij beweerde dat het eiland “krioelt van de Russische en Chinese schepen”, al klopt dat niet helemaal. De echte activiteit van Rusland en China in het Noordpoolgebied speelt zich vooral af in het oosten, in de Barentszzee en de Beringstraat. Groenland ligt voor hen in de periferie. Toch verklaarde het Witte Huis begin januari dat “het gebruik van het leger een optie is”. Trump weigerde enkele dagen later ook het gebruik van militair geweld uit te sluiten. Het belangrijkste lid van de NAVO dreigde dus met oorlogsdaden tegen een ander lid van de alliantie.
De mythe van de meesterstrateeg
Veel bewonderaars zien Trump als een slimme tacticus die eerst iets schandaligs eist om daarna iets redelijks te krijgen. Maar dat verhaal klopt niet. Als je buur een pistool op je hoofd richt met de eis dat je overhangende boomtakken snoeit, zie je hem dan als een briljante tacticus of als een gevaarlijke gek? Hetzelfde gold voor de mythe rondom Poetin als schaakgrootmeester. We weten hoe dat is afgelopen: Rusland zit verstrikt in een bloedig conflict zonder uitzicht en is herleid tot vazal van China.
Het terugkrabbelen van Trump maakt geen deel uit van een sluw tactisch plan, maar is het resultaat van zijn plots besef dat hij een blunder had begaan. De beurzen gingen in het rood. Europese leiders reageerden met zeldzame unanimiteit zeer negatief. Zelfs rechtse bondgenoten zoals Jordan Bardella, Nigel Farage en Alice Weidel distantieerden zich scherp. En het meest vervelende: slechts 17 procent van zijn kiezers steunt de inlijving van Groenland en amper 4 procent vindt dat dit desnoods met geweld mag gebeuren.
Het idiote is dat Trump nu instemt met een raamakkoord dat in essentie al bestond sinds 1951. Het Defense of Greenland Agreement laat toe dat de Amerikanen, in overleg met Denemarken, op Groenland militaire faciliteiten bouwen en gebruiken. Denemarken heeft dit nooit geweigerd en vergemakkelijkte de wetgeving zelfs nog midden vorig jaar. Wat Trump nu wordt toegezegd, had hij drie weken geleden eenvoudig via een beleefde brief kunnen verkrijgen. Vertel me nog eens over die “briljante zet”.
Trump is een doener die breekt met conventies. Dat laat hem toe resultaten te behalen die buiten het bereik liggen van politici zonder die moed – of dat gebrek aan gêne. Maar een briljante strateeg is hij niet. Zijn eigengereidheid en wispelturigheid brengen hem ook tot schadelijke en domme dingen, zoals nu rond Groenland. Is het zo moeilijk voor de rechterzijde om die twee gedachten tegelijk vast te houden?
De volledige analyse van het Groenland-verhaal leest u hier:
