Het boek ‘Hillbilly Elegy -A Memoir of a family and a culture in crisis’ werd geschreven in 2016 door de toen nog jonge J.D. Vance, de huidige vicepresident van de VS. De film dateert van 2020. Vance schreef het boek toen hij pas 32 jaar oud was, wat heel jong is om al memoires te publiceren.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Vance was toen bij het grote publiek nog vrijwel onbekend. Dat het boek ondanks dat gepubliceerd werd en onmiddellijk een bestseller werd, bewijst dat een groot deel van het Amerikaanse publiek zichzelf met dit tragische verhaal kon identificeren.
Ik heb het boek niet gelezen. Ik kan dus niet beoordelen hoe getrouw de verfilming is. ‘Hillbilly Elegy’ vertelt het verhaal van Vances kindertijd en jeugd in een arme, dysfunctionele familie, ontredderd door intrafamiliaal geweld, alcoholisme en – vooral! – de drugsverslaving van J.D.’s moeder. Hij werd door zijn grootouders Papaw en Mamaw opgevoed.
“Sommige scènes deden mij automatisch denken aan de manier waarop hij Zelensky in het Witte Huis uitkafferde”
De armoede hier is niet, zoals in de meeste Amerikaanse films, gesitueerd in ooit welvarende stadswijken – zoals de Bronx – die verloederd zijn door de komst van zwarten en latino’s. Dit is de armoede van geïsoleerde gemeenschappen op het platteland.
Misplaatste loyaliteit
Het gedrag van de drugsverslaafde moeder was soms waanzinnig. In wat volgens mij een sleutelscène is, zien we hoe zijn moeder hem in een vlaag van razernij achtervolgt om hem te vermoorden. Hij is dan nog een kind. Hij rent een huis binnen en daar belt men de politie op. De moeder wordt gearresteerd. Ook Papaw en Mamaw komen aangereden. Het is duidelijk dat de politieman wijs en ervaren genoeg is om te zien hoe ernstig de situatie is. Hij zegt tegen het jongetje dat zijn moeder hulp nodig heeft en dat hij moet zeggen wat er echt is gebeurd. Papaw en Mamaw kijken zwijgend toe. Maar ook zonder iets te zeggen, beletten ze het kind eerlijk te getuigen. Hij zegt alleen dat hij “a badass” was en dat het allemaal zijn eigen schuld was.
Hillbilly Blues
De agent wéét dat hij liegt, maar zonder een verklaring van het kind kan hij niets beginnen. De moeder wordt vrijgelaten, Vance wordt geprezen omdat hij ‘loyaal’ was aan de familie… En soortgelijke scènes zullen zich nog ettelijke keren herhalen.
In mijn ogen is dit misplaatste loyaliteit. Het zou verkeerd zijn dit allemaal toe te schrijven aan de ‘materiële’ armoede van de familie Vance. Ik heb ooit hetzelfde mechanisme van zwijgen en maffia-achtige loyaliteit gezien in een familie met een burgerhuis en een duur buitenverblijf.
Morele armoede
Meer dan een crisis van materiële armoede is dit ook, zoals de boektitel aangeeft, de morele armoede van ‘a culture in crisis’. In een cultuur die nog een gezonde collectieve moraal had over seksualiteit, huwelijk, familiewaarden – in het Westen was dat op een basis van christelijke of Joodse ethiek –, waren er ook veel fatsoenlijke mensen die moesten krabben om de eindjes aan elkaar te knopen, maar die hard werkten, goed voor hun kinderen zorgen, elkaar trouw waren en geen drugs gebruikten. En boven alles: die de hoop hadden dat hun kinderen het ooit beter zouden hebben dan zijzelf. Maar dat is in de jaren 1960 allemaal kapotgemaakt. De armen waren daarvan de eerste slachtoffers, zowel in de VS als in Europa.
Het meest tragische in de film is misschien wel het gevoel van hopeloosheid dat vele personages gemeen hebben met elkaar. Maar ondanks dat alles, en met hulp van Mamaw, slaagt de jonge Vance erin zichzelf uit die hopeloosheid los te maken, te gaan studeren en een eigen leven voor zichzelf op te bouwen, en ondanks dat alles toch altijd van zijn moeder te blijven houden, ondanks haar voortdurende terugvallen.
Ook de figuur van zijn loyale Indische vriendin – zijn huidige echtgenote – is ontroerend en heel, heel menselijk. De huidige vicepresident heeft misschien één negatieve karaktertrek uit zijn dysfunctionele familie bewaard: een veel te kort lontje. Sommige scènes waarin hij als tiener – en later zelfs tijdens een sollicitatiegesprek! – woedend en ondoordacht reageert, deden mij automatisch denken aan de manier waarop hij Zelensky in het Witte Huis uitkafferde. En zouden zijn ervaringen met de destructieve kracht van drugs niets te maken hebben met de meedogenloze manier waarop het Trump-Vance-team drugsmokkelaars in volle zee laat afmaken?
