De Europese aanklager nam in 2025 steeds meer zaken aan, maar het leverde nauwelijks rechtszaken op en nog minder veroordelingen. De rapportage van misbruiken door de Europese instellingen bleef beschamend laag.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Amper 134 van de 6.966 klachten kwamen van EU-instellingen. De EU ontdekt fraude of corruptie bijna nooit zelf. Rond de 5 procent van de lopende zaken op 31 december 2025 ging over actieve en passieve corruptie van Europese en nationale ambtenaren.
Één klacht op twintig bij Europese aanklager leidt tot rechtszaak
Wanneer de Europese Unie benadeeld wordt, kan de Europese aanklager optreden. Dit zijn meestal grensoverschrijdende onderzoeken, met eigen diensten en met samenwerking met justitie in de lidstaten. Die Europese Openbare Aanklagersdienst, kortweg EPPO, publiceerde onlangs een jaarverslag voor 2025. Daarin beweren ze dat de Europese Unie in 2025 slachtoffer was van 67,7 miljard euro aan gederfde inkomsten. Bij twee derde van dat bedrag gaat het om btw en invoerrechten.
EPPO ontving 6.966 meldingen van misdrijven en voerde 3.602 onderzoeken in 2025. De meldingen stegen met 6 procent tegenover 2024, maar amper 372 leidden tot een rechtszaak. Hoewel dat 34 procent meer is dan in 2024, lijkt het bijzonder weinig: amper één tiende van de onderzoeken leidt tot een inbeschuldigingstelling.
Beperkt aantal veroordelingen
De cijfers zijn natuurlijk ook een promotiemiddel om EPPO bekender te maken bij het grote publiek, of om vanuit de EU bepaalde boodschappen over te brengen. De vraag is dan ook: hoe moet je die cijfers interpreteren?
Ten eerste bestaat de opgesomde schade uit een raming door de begunstigde van die fiscale inkomsten. De EU krijgt immers een deel van de douanerechten en btw uit de lidstaten. Opvallend is daarbij dat EPPO in 67 procent van de gevallen achter dat soort zaken aangaat. Fiscale juristen van de andere partijen zullen ongetwijfeld een heel andere visie hebben op de omvang van die vermeende fraude. Gezien het beperkte aantal veroordelingen is de kans niet onbestaande dat de raming een vorm van propaganda is.
Het rechtvaardigt natuurlijk ook het bestaan van EPPO. Blijkbaar is er wel nood aan die Europese aanklager. Het merendeel van de klachten bleek trouwens afkomstig van buitenstaanders of zogenaamde ‘private parties’: concurrenten bijvoorbeeld van bedrijven die opdrachten of subsidies kregen. 4.629 klachten kwamen van private partijen, waaronder ook burgers. De nationale overheden speelden 2.107 klachten door en de EU-instellingen zelf slechts 143.
De conclusie is dat veel klachten over misbruiken verticaal geklasseerd worden. Dat de fiscus in de lidstaten veel dossiers doorgeeft, verklaart het stijgende aantal klachten van lidstaten. Het verklaart ook waarom 67 procent van de onderzochte zaken fiscale zaken zijn. Revenue fraud en customs fraud noemen ze dat.
EU ziet fraude in eigen rangen nooit
Het is bijzonder pijnlijk dat de Europese instellingen zelf nauwelijks fraude, corruptie en dergelijke ontdekken of melden bij de Europese openbare aanklager.
Bij de zaken uit 2025 waren een deel oude lopende zaken. EPPO opende 2.030 nieuwe onderzoeken in 2025. De schade werd daarbij geschat op 48,7 miljard euro.
Van de totale 3.602 lopende onderzoeken leidden amper 275 tot een inbeschuldigingstelling. Die zaken gaan dan naar nationale rechtbanken. Nationale rechters gaven EPPO de toelating om voor 1,13 miljard euro aan bezittingen onder bewarend beslag te leggen. De effectief bevroren bezittingen bedroegen 288 miljoen euro.
Miljarden
Alle zaken tezamen geraamd tikt de schade aan op 67,7 miljard euro, waarvan 45 miljard euro fiscale dervingen. Geld dat de fiscus dus niet ontving door bijvoorbeeld het ontduiken van invoerrechten of door btw-carrousels. Het ging daarbij om een kleine duizend zaken.
De andere, niet-fiscale zaken tikten af op 171 zaken in 2025. Dat is bijzonder weinig. Het gaat dan om subsidiefraude, corruptie, oplichting van EU-instellingen en geknoei met openbare aanbestedingen.
De cijfers voor België zijn trouwens zeer leerrijk en verschillen aanzienlijk van die in andere landen. Het ging om 99 lopende zaken in 2025 voor een geraamde schade van 3,14 miljard euro. Daarbij waren maar 31 fiscale zaken. 66 zaken gingen over geknoei met EU-geld ter waarde van 2,4 miljard euro. Bovendien waren er 8 corruptiezaken binnen de EU-instellingen. Op die laatste kleefden ze merkwaardig genoeg een schaderaming van 764 miljoen euro.
Magere successen
De succesratio is niet erg indrukwekkend. In België waren er in vier zaken doorverwijzingen naar de rechtbank, met beschuldiging van 26 personen, waaronder de Waalse politica Marie Arena (de PS). 8 zaken werden verworpen en de 27 beschuldigde personen daar gingen vrijuit. Twee zaken kregen een vereenvoudigde procedure en één zaak werd uit handen gegeven aan het Belgisch gerecht. In totaal waren er in 2025 drie Belgische veroordelingen.
Al deze zaken in België waren het werk van vier Europese aanklagers en 8 gedelegeerde aanklagers bij de Belgische justitie. Op die zaken zat niet één enkele Europese onderzoeker. Alle onderzoeksdaden zaten dus bij de Belgische politie en justitie.
Welke waren de belangrijkste vormen van misdrijven in België? In 44,4 procent van de gevallen ging het om fraude met EU-subsidies. Vier internationale samenwerkingen bleken te frauderen. Bij vier projecten voor stadsontwikkeling en landelijke ontwikkeling werd gefraudeerd met EU-steun. Bij vier programma’s van onderzoek en innovatie dook fraude op. Bij landbouwsubsidies en subsidies voor sociale cohesie ging het telkens om drie dossiers. Een belangrijk en zeer groot onderzoek betrof fraude met de steun NextGenerationEU, beter bekend als het coronaherstelfonds.
Het besteden van EU-geld is fraudegevoelig
In 20,2 procent van de gevallen ging het om fraude bij aanbestedingen door de EU-instellingen. De fiscale fraude vertegenwoordigde 31,31 procent van de lopende onderzoeken.
Een opmerkelijk detail zat goed weggestopt in het jaarverslag. Rond de 5 procent van de lopende zaken op 31 december 2025 ging over actieve en passieve corruptie van Europese en nationale ambtenaren: omkoping, corruptie enzovoort, maar ook het manipuleren van databanken en bestanden binnen de Europese instellingen.
De conclusie is dat EPPO vooral tijd besteedt aan zaken die met de inkomsten van de EU te maken hebben, en veel minder aan zaken die over de uitgaven van de EU gaan. 67 procent van de beweerde schade is immers fiscaal. Een tweede vaststelling is dat de onderzoeken meestal nergens toe leiden, wat de beweringen over de miljarden euro’s schade behoorlijk lachwekkend zou kunnen maken.
De helft van de klachten leidt nooit tot een onderzoek en van de onderzoeken levert negen op de tien nooit een rechtszaak op. Hoeveel daarvan tot een veroordeling leiden, stond niet in het jaarverslag. In 2025 waren er 159 veroordelingen en 8 vrijspraken van eerdere en lopende zaken.
Meer over de Europese Unie
