Federaal Planbureau. Foto: Wikimedia Commons

Federaal Planbureau. Foto: Wikimedia Commons

Financiële vrijheid

Federaal Planbureau: Vooruitzichten begroting verslechterd door conflict in Midden-Oosten

Thierry Debels

Volgens de nieuwe vooruitzichten van het Federaal Planbureau en met de huidige maatregelen zou het overheidstekort zich in 2026 stabiliseren op 5,1procent van het bbp. Daarna zou het geleidelijk oplopen tot 6,4 procent van het bbp in 2031.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Die verslechtering is volgens het Federaal Planbureau het resultaat van uiteenlopende ontwikkelingen. Sommige uitgaven dalen in verhouding tot het bbp, zoals de werkingskosten van de administratie, bepaalde subsidies en de sociale uitkeringen (met uitzondering van de uitgaven voor gezondheidszorg). Daartegenover staat dat andere uitgaven sneller toenemen dan de economische groei, in het bijzonder de uitgaven voor gezondheidszorg en defensie. Ook de hervorming van de personenbelasting en de rentelasten op de overheidsschuld zullen steeds zwaarder wegen op de overheidsfinanciën.

Staatsschuld

Tegen die achtergrond blijft de overheidsschuld oplopen. Ze zou stijgen van 108 procent van het bbp in 2025 tot ongeveer 122 procent in 2031. De rentelasten zouden toenemen tot 3,5 procent van het bbp in 2031. Tegen die tijd kan een risico op een zichzelf versterkende schuldendynamiek niet worden uitgesloten.

Baudouin Regout, Commissaris bij het Federaal Planbureau: “De gevolgen van het conflict in het Midden-Oosten wegen op de overheidsfinanciën. Daarnaast nemen de rentelasten sterk toe en kan een risico op een sneeuwbaleffect tegen 2031 niet worden uitgesloten. Een snelle bijsturing van de overheidsfinanciën zou het mogelijk maken om de stijging van de rentelasten onder controle te houden.”

Tegelijk zou het bbp dit jaar slechts met 0,7 procent groeien als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. In de volgende jaren zou de economische groei licht aantrekken. Tegelijkertijd zou de inflatie in 2026 hoog blijven (3,4 procent) en vervolgens geleidelijk afnemen tot 1,7 procent tegen het einde van de projectieperiode. Na een tijdelijke daling zou de koopkracht van de huishoudens vanaf 2027 opnieuw stijgen. De werkgelegenheid zou blijven toenemen, met 20.000 extra banen in 2026 en bijna 230.000 over de periode 2027-2031.

Europese economie wordt tijdelijk afgeremd door hogere energieprijzen

De sluiting van de Straat van Hormuz heeft geleid tot een sterke stijging van de energieprijzen en van sommige andere grondstoffenprijzen, evenals tot verstoringen in de toeleveringsketens. Daardoor is de inflatie opnieuw opgelopen en zullen de meeste centrale banken naar verwachting hun beleidsrentes verhogen. Tegen deze achtergrond zou de economische groei in de eurozone vertragen tot 0,9 procent in 2026. In 2027 zou de groei opnieuw aantrekken tot 1,2 procent, ondersteund door een herstel van de consumptie van de gezinnen en de uitvoer. Op middellange termijn zou de economische groei beperkt blijven tot 1,1 procent, als gevolg van de tragere groei van de bevolking op arbeidsleeftijd.

De groei van de Belgische economie blijft in 2026 beperkt, maar trekt daarna weer aan

De Belgische economische groei zou dit jaar niet hoger uitkomen dan 0,7 procent. Die vertraging is voornamelijk toe te schrijven aan de duidelijke afzwakking van de groei van de gezinsconsumptie, als gevolg van de daling van de koopkracht. In 2027 zou de economische groei opnieuw aantrekken tot 1,0 procent, vooral dankzij een herstel van de investeringen in woningen. Onder meer de uitvoer en de overheidsinvesteringen zouden de groei in 2028 verder doen versnellen tot 1,2 procent. In 2029 en 2030 zou de bbp-groei respectievelijk 1,4 procent en 1,3 procent bedragen, dankzij een ietwat sterkere toename van de gezinsconsumptie, om in 2031 uit te komen op 1,2 procent.

Inflatie piekt in 2026 en neemt daarna geleidelijk af

De consumptieprijzen zouden in 2026 met 3,4 procent stijgen onder invloed van de hogere energieprijzen en hun afgeleide impact op de binnenlandse prijzen. Vervolgens zou de inflatie geleidelijk afnemen: tot 2,9 procent in 2027 en 2,3 procent in 2028, om tegen het einde van de projectieperiode terug te vallen tot 1,7 procent. In deze inflatievooruitzichten is rekening gehouden met de hervorming van de accijnzen op aardgas en elektriciteit, de verhoging van bepaalde btw-tarieven en de invoering van het ETS2-systeem vanaf 2028.

De koopkracht van de gezinnen zou in 2026 dalen, maar vanaf 2027 opnieuw toenemen

In 2026 zou het reëel beschikbaar inkomen van de huishoudens met 0,7 procent afnemen. Die daling is onder meer het gevolg van de vertraagde doorwerking van de inflatieversnelling in de indexering van de lonen en sociale uitkeringen en de beperking in de tijd van de werkloosheidsuitkeringen. Vanaf 2027 zou het beschikbaar inkomen opnieuw toenemen, met gemiddeld 1,3 procent per jaar, ondanks de toepassing van de centenindex en de verhoging van de indirecte belastingen. De koopkracht zou worden ondersteund door de stijging van de lonen, het inkomen uit vermogen en de werkgelegenheid. In 2029 en 2030 zou de koopkracht sterker toenemen als gevolg van een aanzienlijke verlaging van de personenbelasting.

Werkgelegenheidsgroei blijft gematigd in 2026, maar versnelt vanaf 2027

In 2026 zouden 20.000 extra banen worden gecreëerd, voornamelijk dankzij de stijging van het aantal zelfstandigen, terwijl de werkgelegenheid bij loontrekkenden in zowel de privé als in de overheidssector nauwelijks toeneemt. Vanaf 2027 trekt ook de groei van de loontrekkende werkgelegenheid in de privésector aan. Over de periode 2027-2031 zou de totale werkgelegenheid met ongeveer 230.000 personen toenemen, ondanks een lichte daling van de werkgelegenheid bij de overheid. De werkgelegenheidsgroei wordt gedragen door een aanzienlijke toename van de beroepsbevolking, ondersteund door diverse overheidsmaatregelen.

Meer dan een derde van die toename zou betrekking hebben op werknemers van 65 jaar en ouder, onder meer als gevolg van de verhoging van de wettelijke pensioenleeftijd en de verdere uitbreiding van flexi-jobs. Die werknemers worden echter niet meegerekend bij de berekening van de werkgelegenheidsgraad volgens de Europese EU2020-definitie, die beperkt is tot de leeftijdsgroep van 20 tot 64 jaar. Die werkgelegenheidsgraad zou stijgen van 72 procent in 2025 tot 74,8 procent in 2031.

De administratief gemeten werkloosheid zou tussen 2026 en 2031 met ongeveer 34.000 personen afnemen. Het aantal personen dat een werkloosheidsuitkering ontvangt, zou nog veel sterker dalen. Die afname zou echter gedeeltelijk gecompenseerd worden door een toename van het aantal personen dat een leefloon ontvangt (en verplicht als werkzoekende ingeschreven blijft), en door een stijging van het aantal personen die, hoewel zij geen uitkering meer ontvangen, een beroep willen blijven doen op de gewestelijke diensten voor arbeidsbemiddeling.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Thierry Debels (°1968) is een Vlaams non-fictie-auteur over financiële onderwerpen en royalty watcher. Hij is master bedrijfseconomie gespecialiseerd in financiële economie. Hij publiceerde talrijke boeken over het koningshuis en won in 2016 een rechtszaak tegen Vredeseilanden over zijn boek 'Hoe goed is het goede doel'.

1 gedachte over “Federaal Planbureau: Vooruitzichten begroting verslechterd door conflict in Midden-Oosten”

  1. Gelukkig dat het nog dieper kan uitgaan. Als je de mensenrechten activisten – sorry instituut- hoort moet de herverdelingskraan nog verder open. Enkel rechten en zeker geen plichten. En de werkgelegenheidsgroei die lijkt veel te optimistisch ingeschat, veel bedrijven zijn bullshitjobs aan het uitvagen en vervangen door automatisatie – wedden dat de overheid ook deze gedupeerden moet opvangen.

Plaats een reactie

Delen