Na de gigantische beursintroductie van SpaceX van Elon Musk zijn ook AI-specialisten OpenAI en Anthropic klaar om de stap naar de beurs te zetten. Wat het risico vergroot dat deze giganten zoveel kapitaal weten aan te trekken dat de rest van de economie eronder lijdt.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Zoals te verwachten viel, was de beursgang van Elon Musks ruimtevaartbedrijf SpaceX vorige vrijdag een groot succes. De uitgifteprijs per aandeel bedroeg 135 dollar, wat de beurswaarde van SpaceX op 1.800 miljard dollar bracht. De koers sprong op de introductiedag meer dan 19 procent hoger tot boven de 160 dollar, wat de totale beurswaarde tot 2.000 miljard dollar deed toenemen. De 555 miljoen aandelen die op de beurs worden verhandeld, zijn zo’n 88 miljard dollar in plaats van de verwachte 75 miljard dollar waard.
Ontdek hieronder hoe opiniemaker Jurgen Ceder het fenomeen Elon Musk analyseert:
Onzekere winst en waarde
Wie intekent op de aandelen, is een bijna religieus geïnspireerde aanhanger van Elon Musk. Want behalve de satellietpoot Starlink is nog niets aan SpaceX winstgevend. Het belooft wel gigantische winsten in de toekomst dankzij de verdere ontwikkeling van de rakettechnologie, de ontsluiting van de ruimte en de groei van toepassingen in artificiële intelligentie. Dat kan verklaren waarom men bereid is aandelen te kopen van een bedrijf dat ongeveer op honderd keer de omzet wordt gewaardeerd. Ter vergelijking: de waardering van chipbedrijf Nvidia is ongeveer 40 keer de omzet.
“Ik heb de beursprospectus gelezen, het is als een boek van Jules Verne”, zei Stijn Bijnens, CEO van telecombedrijf Proximus vorige week nog tijdens een voordracht. Hij maakt de terechte analyse dat Musk met SpaceX als eerste in de nog niet gereguleerde economie van het heelal stapt. Maar tegelijk is en blijft de vrees terecht dat het hier om een zeepbel gaat die ooit zal ontploffen. Bovendien kan geen enkele minderheidsaandeelhouder echt wegen op het bedrijf, tenzij men misschien dreigt het hele pakket te verkopen. En dan nog, een aandeel kopen geeft recht op één stem, terwijl de aandelen die Musk koopt 10 stemmen waard zijn. De rechten van de gewone belegger zullen niet worden gerespecteerd.
Economie verzadigd?
Een ander element dat te weinig aandacht krijgt, is de vraag of SpaceX niet dermate veel geld uit de economie zal opzuigen zodat andere bedrijven moeilijker aan kapitaal zullen geraken. Wat investeringen voor spelers die geen giganten zijn, moeilijk maakt. En dus hun groei fnuikt. Waarbij het probleem zich niet alleen bij SpaceX situeert, want ondertussen lonken ook de grote AI-spelers OpenAI en Anthropic naar de beurs. Een financieel-economische indigestie dreigt. En die zou er wel eens sneller kunnen komen dan de SpaceX-zeepbel die barst. De grote AI-bedrijven zouden zoveel kapitaal kunnen aantrekken dat andere AI-spelers moeite zouden hebben om naar de beurs te gaan. De ‘bovennatuurlijke’ beursgang van SpaceX dreigt, vanwege de enorme schaal, de beursgangmarkt te verstikken, met name in Europa waar waarderingen sowieso lager liggen en waar het voor pensioen- en investeringsfondsen minder interessant wordt om te beleggen. En zelfs in Amerika is er onzekerheid. Het datasoftwarebedrijf Databricks stelt de beursgang uit, want te klein om qua waardering te kunnen concurreren met de giganten.
Indien OpenAI en Antropic effectief naar de beurs gaan, dan voorspelt zakenbank Goldman Sachs dat er dit jaar maar liefst 160 miljard dollar zal worden opgehaald. Dat is ongeveer een derde van het bedrag dat tussen 2016 en 2025 op de Amerikaanse beurzen werd geplaatst. Indrukwekkend dus. Voorlopig lijkt er wel nog genoeg geld aanwezig te zijn. Want er is niet alleen het geld dat men via de beurs binnenhaalt, er zijn ook private kapitaalrondes die sinds begin dit jaar afklokken op 500 miljard dollar. Opnieuw OpenAI en Anthropic hebben elk 150 miljard dollar opgehaald.
Ook het moederbedrijf van Google, Alphabet, haalde 85 miljard dollar binnen. Dus via de beurs, maar via klassieke private kapitaalverhogingen en uitgiftes van obligaties; geld dat men nodig heeft om grote datacenters voor AI-technologie te bouwen. Overigens niet zonder risico: zal de steeds sneller ontwikkelende chiptechnologie nog up-to-date zijn binnen drie tot vijf jaar? Zullen die miljardeninvesteringen dan nog rendabel zijn? Men zit hier op onontgonnen terrein. Maar de grote spelers moeten het risico nemen, blijkbaar. De investeringen in datacenters tot 800 miljard dollar: dat is bijna het Amerikaanse defensiebudget. Het verschil met vroeger bubbels is dat er spelers als Meta (Facebook, Instagram) en Alphabet (Google) zijn die miljardenwinsten maken. Als zij geld ‘verbranden’ is dat niet zo’n drama, ze kunnen tegen een stootje.
Vraag en aanbod
In de zoektocht naar geld bij spelers die niet op zo’n berg miljardenwinsten zitten en willen investeren, speelt ondertussen het spel van vraag en aanbod. Als er meer beursaandelen en private obligaties op de markt komen dan er beschikbaar geld is, dan wordt kapitaal ophalen duurder en is de tijd voorbij voor bedrijven om goedkoop geld te tanken. Waardoor investeringsprojecten worden uitgesteld.
Indien centrale banken op dat moment nog eens beginnen de rente te verhogen omdat de inflatie wat te hoog ligt, dan wordt lenen nog eens extra duurder. Dat zou dan niet alleen tot een krimp op de beurs leiden, maar ook in de gewone economie voor een vertraging zorgen. Of hoe het gigantisme van SpaceX en de AI-spelers plots een recessie kunnen veroorzaken. Zover zijn we nog niet, maar het is een element om rekening mee te houden. Een reddingsboei voor de economie kunnen de sterke productiviteitswinsten zijn dankzij artificiële intelligentie. Alleen zijn die nog niet meteen te merken.
Meer Economische Zaken
Indertijd was de beurswaarde van Tesla groter dan die van Toyota en Volkswagen. De eerste verkocht enkele tienduizenden wagens, beide andere +1 miljoen.
Musk is iemand die veel gebakken lucht kan verkopen en nogal wat belegers kopen dat met veel plezier.