VVD-leidster Dilan Yeşilgöz en Bart De Wever. Foto: Belga

VVD-leidster Dilan Yeşilgöz en Bart De Wever. Foto: Belga

Binnenland politiek

Liefde maakt blind: Nederlandse VVD zoekt toenadering tot N-VA

Pieter de Jonge

De rechts-liberale VVD zoekt toenadering tot N-VA. Het afgelopen parlementaire jaar lieten prominente VVD’ers zich meer dan eens zien met Bart De Wever. Inhoudelijk begrijpelijk, ook vanwege gedeelde standpunten over buitenlandse dossiers.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Toen Bart De Wever op september 2025 in Amsterdam de H.J. Schoo-lezing uitsprak, zaten VVD-Kamerleden Bente Becker en Silvio Erkens in de zaal. Becker is een vertrouweling van partijleider Dilan Yeşilgöz. Erkens was op dat moment campagneleider voor de Tweede Kamerverkiezingen van oktober 2025 en is nu staatssecretaris van landbouw. VVD-minister Vincent Karremans zat op het podium bij de boekpresentatie van De Wevers essay Over Welvaart.

Samenwerking is niet vanzelfsprekend, aangezien de VVD deel uitmaakt van Europese en liberale verbanden. In het Europees Parlement zit de VVD in de liberale fractie Renew Europe en N-VA bij de conservatieve Europese Conservatieven en Hervormers (ECH). Vorig VVD-leider Mark Rutte (2010-2024 premier van Nederland, nu secretaris-generaal van de NAVO) steunde in het najaar van 2023 nog de herverkiezingscampagne van premier Alexander De Croo. Het zal geen toeval zijn dat de Nederlandse partij pas toenadering zocht tot De Wever nadat hij premier is geworden.

Rechts-conservatief of rechts-progressief?

De VVD wordt in Vlaamse media meestal ‘rechts-liberaal’ genoemd en D66 ‘links-liberaal’. In grote lijnen klopt dit, al bestaat binnen de VVD een op het centrum gerichte vleugel. Hoewel Rutte vanaf 2010 consequent campagne voerde om rechtse stemmen binnen te halen, behoort hij binnen de VVD tot de linkervleugel. Waarschijnlijk staat hij dichter bij De Croo en Guy Verhofstadt.

Rutte liet op vrijdag 7 juli 2023 zijn vierde regering vallen. De maandag erop bleek het zijn laatste, hij stelde zich niet herkiesbaar. In het weekend van 12-14 mei 2023 hielden zowel Open Vld als N-VA partijcongres. Hoewel Rutte nog partijleider was, sprak toenmalig Justitieminister Yeşilgöz bij N-VA en ging ze op de foto met De Wever, Theo Francken en Zuhal Demir. Pas in de zomer van 2023 werd Yeşilgöz leidster van de partij.

Arbeidsminister Thierry Aartsen, woonachtig in Breda, is goed bekend met België. Van hem is de uitspraak ‘Open Vld is politieke familie, N-VA zijn politieke vrienden’. Hij brengt dit in de praktijk: hij is onder andere bevriend met Peter de Roover en Els van Doesburg.

Vanaf zijn tweede regering in 2012, formeerde Rutte centrumcoalities met linksere partijen. Yeşilgöz verschilt van hem door in de formatie vast te houden aan een voorkeur voor rechts. Of dit betekent dat de VVD onder haar weer een rechtsere koers vaart is onduidelijk. Zo noemt zij zich in het openbaar ‘rechts-progressief’. En binnen de VVD was niet iedereen gelukkig met haar besluit om van 2023 tot 2025 regeringssamenwerking met de PVV van Geert Wilders niet langer uit te sluiten.

Gedeelde standpunten

VVD en N-VA delen een aantal standpunten: zuinige overheidsbegroting, ruimte voor bedrijfsleven en de vrije markt, ferm op asiel, migratie en integratie. Voormalig politicus Klaas Dijkhoff, 2017-2021 fractievoorzitter, behoorde tot de VVD-prominenten die samenwerking met de PVV verwierp en liever formeerde met centrumpartijen. Tijdens de Syrische vluchtelingencrisis van 2015 en 2016 waren hij en Francken bewindspersonen voor asiel en migratie. De samenwerking werd een vriendschap, Dijkhoff sprak in 2018 bij de presentatie van Franckens boek Continent zonder grens.

De VVD is het gewend om op sommige dossiers meer gemeen te hebben met rechts-conservatieve dan met liberale partijen. Tijdens de kruisrakettenkwestie van begin jaren tachtig had de VVD meer gemeen met de Britse conservatieven dan met de Britse liberalen. Met N-VA deelt de VVD een pro-Atlantische instelling, trouw aan Israël als bondgenoot en een voorkeur voor een sterke defensie. Yeşilgöz werd in februari defensieminister. Francken werkte ook met haar voorganger Ruben Brekelmans, nu fractievoorzitter in de Tweede Kamer.

MR

Maandag 6 juli organiseerde de buitenlandcommissie van de Tweede Kamer een rondetafelgesprek over Iran. Op verzoek van de VVD werd ook Reza Pahlavi, zoon van de laatste sjah, uitgenodigd als spreker. Voormalig VVD-minister Uri Rosenthal is voorzitter van het Comité Iran Vrij. Een ander bestuurslid is rechtsgeleerde Afshin Ellian. Diens zoon Ulysse is VVD-Kamerlid.

Inhoudelijk heeft de VVD momenteel meer overeenkomsten met N-VA dan met de formele liberale zusterpartij Anders.. Gezien de koers onder Georges-Louis Bouchez heeft de VVD misschien nog meer gemeen met MR, dat immers ook liberaal is. Toch lijkt er meer contact met N-VA te zijn. Nederlanders beheersen doorgaans geen andere vreemde talen dan het Engels.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Pieter de Jonge is historicus en politiek verslaggever. Hij publiceert ook op Historiek.net, Wynia´s Week en Doorbraak.

Plaats een reactie

Delen