Voor het eerst worden Schotland, Wales en Noord-Ierland tegelijk geleid door politici die hun land uit het Verenigd Koninkrijk willen halen. Maandag kwamen de nationalistische leiders samen in Cardiff. Hun boodschap aan Londen was niet mis te verstaan: “Westminster’s time is coming to an end.” Vertaling: “Het einde van Westminster komt eraan”.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De ontmoeting in Cardiff was symbolisch zwaar beladen. John Swinney van de Scottish National Party (SNP), de Welshe eerste minister Rhun ap Iorwerth van Plaid Cymru en Michelle O’Neill van Sinn Féin ondertekenden samen met Sinn Féin-voorzitter Mary Lou McDonald een memorandum over zelfbeschikking. Ze traden daarbij op als partijleiders, niet formeel namens hun regeringen.
Onafhankelijkheid
“No Westminster government has the right to block democracy”, staat in de gezamenlijke verklaring. Iedere natie moet volgens de ondertekenaars “op haar eigen manier en op haar eigen tijd” over haar toekomst kunnen beslissen.
Voor Schotland is het doel duidelijk. Swinney wil uiterlijk tegen 2031 opnieuw een onafhankelijkheidsreferendum. In 2014 koos nog 55 procent van de Schotten ervoor om in het Verenigd Koninkrijk te blijven. De SNP meent dat de politieke situatie sindsdien, niet in het minst door de Brexit, fundamenteel veranderd is.
In Noord-Ierland draait het om hereniging met de Ierse Republiek. McDonald benadrukte in Cardiff: “We have the right to referendum. We have the right to decide our future.” Het Goedevrijdagakkoord voorziet bovendien daadwerkelijk in de mogelijkheid van een grensreferendum wanneer voldoende draagvlak voor Ierse hereniging bestaat.
Nauwere samenwerking
Wales is voorzichtiger. Ap Iorwerth heeft een referendum vóór de volgende Senedd-verkiezingen in 2030 uitgesloten. Wel wil hij de bevoegdheid om zo’n volksraadpleging te organiseren naar Wales halen en een nationale commissie oprichten die het debat over onafhankelijkheid voorbereidt.
Opvallend is dat Wales en Schotland dezelfde dag ook een afzonderlijk regeringsakkoord sloten. Daarin beloven ze nauwer samen te werken en gezamenlijk meer bevoegdheden en een eerlijkere behandeling door Westminster te eisen. Beide regeringsleiders stellen expliciet dat hun volkeren uiteindelijk zelf over hun constitutionele toekomst moeten kunnen beslissen.
