Op 20 september 2026 kondigde Egbert Lachaert aan dat hij niet langer voor Anders zetelt in het Vlaams Parlement. Hij gaat als onafhankelijk parlementslid verder. Maurits Vande Reyde deed het hem voor. Die is sindsdien uitgegroeid tot een lieveling van fans van oppositiewerk tegen het statisme en interventionisme van de huidige Vlaamse regering.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Egbert Lachaert is een Belgische advocaat en liberaal politicus uit Oost-Vlaanderen. Hij was voorzitter van Open Vld van 2020 tot 2023 en zetelt sinds 2024 in het Vlaams Parlement. Hij haalde 15.000 voorkeurstemmen in de op één na meest dichtbevolkte provincie. Die kiezers wil Lachaert blijven vertegenwoordigen.
Dat laatste was sinds het verlies van zijn fractieleiderschap al opgevallen door zijn actievere parlementaire werk in welzijnsdossiers. Zo stelde hij parlementaire vragen aan Vlaams minister Caroline Gennez (Vooruit).
Als redenen voor de breuk gaf Lachaert zijn ervaringen op “inhoudelijk, organisatorisch én vooral menselijk” vlak. Volgens zijn verklaring waren de gebeurtenissen van de voorbije weken de spreekwoordelijke druppel. Momenteel geeft Lachaert geen interviews omwille van de sereniteit. Hij wil niet natrappen.
Dat weerhield kopstukken van Anders er niet van om commentaar te geven. Een wel heel opmerkelijke reactie kwam op Facebook van voormalig liberaal minister Dirk Van Mechelen. Die verwees zonder schroom naar de vader van Lachaert. Egbert is immers de zoon van voormalig Vlaams liberaal politicus Patrick Lachaert.
Een slag onder de gordel
Dat leek een wel erg lage stoot. Zijn vader stierf immers voor de politieke carrière van Egbert begon. Egbert werkte toen aan de UGent en was advocaat. Vader Patrick Lachaert (1948–2012) was naast advocaat Vlaams volksvertegenwoordiger en schepen in Merelbeke.
Zoon Lachaert werkte een tijdje op het kabinet van Van Mechelen, net als Gwendolyn Rutten, voor ze zich als kandidaat-voorzitter bij Open Vld lanceerde in de nationale politiek. De opmerking zegt evenveel over Van Mechelen als over de dynastieke partijcultuur bij Open Vld.
Vader Lachaert was slechts een backbencher, zoals dat heet. De zoon schopte het binnen de VLD en Open Vld verder, hoewel hij blijkbaar nooit ‘ministeriabel’ was. Dat laatste is volgens sommigen te wijten aan de clans De Gucht, Verhofstadt en De Croo. Die maakten in de provincie Oost-Vlaanderen de dienst uit en verdeelden de postjes.
Opstand in de Melsensstraat
Momenteel is Egbert Lachaert burgemeester van Merelbeke-Melle. Zijn voorzitterschap van Open Vld was een soort opstand van de leden tegen het partijbestuur in de Melsensstraat.
In mei 2020 werd Lachaert verkozen tot voorzitter van Open Vld op een programma van partijvernieuwing en een breed, inhoudelijk liberalisme. De belangrijkste punten waren enerzijds een organisatorische en inhoudelijke vernieuwing van de partij en anderzijds een duidelijke liberale profilering rond werk, economie en overheidsefficiëntie.
Lachaert beloofde om opnieuw “marktleider” te worden op die thema’s, de kernwaarden van de liberalen. Hij verdedigde een brede liberale beweging die verschillende lagen van de bevolking kon aanspreken. Dat kon dan weer worden opgevat als een verdoken aanval op de loge. Ironisch, want zijn vijanden associëren Lachaert via een hoge Gentse magistraat dikwijls met de vrijmetselaars.
Kortom, Lachaert verzette zich tegen een paars-groene federale regering wanneer de Open Vld-leden zich niet in het programma konden vinden. Zijn verkiezing als partijvoorzitter had Lachaert te danken aan dat koersvoorstel. De nadruk op het economisch-liberale profiel sloeg aan.
Lachaert werd in de eerste ronde verkozen met 61,03 procent van de stemmen. Bart Tommelein behaalde 29,74 procent. Tommelein was de kandidaat van de links-liberalen en de opportunisten.
Als overloper van de Volksunie (VU) kon Tommelein trouwens veel rechts-liberale leden maar matig bekoren. Maar hij behoorde tot het machtige kamp van een andere ex-VU’er, Bart Somers. Die zat in het partijbestuur en heeft als ex-woordvoerder van Guy Verhofstadt zijn lot te danken aan diens vleugel binnen de partij.
Opstand in de Melsensstraat
Hoewel die koers van Lachaert sterk doet denken aan die waarmee huidig Anders-voorzitter Frédéric De Gucht verkozen werd, zijn er verschillen. Maar laten we eerst de parallellen even bespreken.
Net als Frédéric De Gucht moest Lachaert door toedoen van het partijbestuur al snel de beloofde koers verlaten. Veel gewone leden en kiezers voelden zich bedrogen. De links-liberale koers en het verwateren van de economische beloftes deden zijn reputatie geen goed.
Vals gespeeld op Vivaldi
Als voorzitter speelde Lachaert vooral een belangrijke rol bij de federale regeringsvorming van 2020, die uitmondde in de Vivaldi-regering. Tegen die coalitie had hij zich in zijn campagne voor het partijvoorzitterschap verzet.
Hij zocht een coalitie of een federale meerderheid nadat de poging van Bart De Wever en Paul Magnette tot een paars-gele regering was mislukt. De Wever noemde hem achteraf een bedrieger en een leugenaar. Een rancune die tot op vandaag zou voortsudderen. Volgens De Wever ging het om verraad om De Croo aan de Wetstraat 16 te helpen.
Die reactie van De Wever betekende een belangrijke kentering in hun relatie. Eerder had De Wever nog verklaard dat hij jaloers was op Lachaert en dat hij hem bij een andere partij zou “wegplukken” als dat kon.
Lachaert hielp de impasse doorbreken en maakte de overstap van een mogelijke paars-gele naar een paars-groene coalitie mogelijk. De federale regering-De Croo legde op 1 oktober 2020 de eed af. Volgens De Wever was de regeringsdeelname van Groen en Ecolo zijn werk.
Gevangen in Vivaldi
Vanaf dat moment zat hij gevangen in de loyauteit tegenover die paars-groene regering. Satirici noemden hem Lachaert de Leugenaar. De persoonlijke aanvallen volgden elkaar op. Zelfs in zijn privéleven werd hij bestookt. Steun van het partijbestuur hoefde hij als semi-outsider niet te verwachten.
Egbert Lachaert beëindigde zijn partijvoorzitterschap van Open Vld in juni 2023, na een periode van slechte peilingen en interne spanningen. Hij kondigde aan dat hij na de zomer zou opstappen, maar zijn vertrek werd versneld.
Daarvoor zorgde toenmalig Open Vld-premier Alexander De Croo. Die startte onmiddellijk gesprekken over een opvolger. Op 4 juli 2023 duidde het partijbureau Tom Ongena aan als waarnemend voorzitter tot aan de verkiezingen van 2024.
De politicus die het voorzitterschap als regeringsleider tot een hel gemaakt had, beëindigde de carrière van de voorzitter die hem door woordbreuk premier had gemaakt. Een zeer harde leerschool voor Lachaert.
Troostprijs in het halfrond
Na de verkiezingen van 2024 raakte Lachaert met een fatsoenlijke score verkozen in het Vlaams Parlement. In de ogen van veel politici was dat een degradatie van Kamerlid tot Vlaams parlementslid. Als troostprijs werd hij fractieleider.
Die functie ambieerde ook provinciegenote Stephanie D’Hose. Zij meende er aanspraak op te kunnen maken omdat ze tijdens de voorgaande legislatuur al Vlaams parlementslid was. Haar probleem was dat ze tot de Gentse clan rond Sven Gatz behoort, met een duidelijke liberaal-progressieve signatuur.
Open Vld, en nadien Anders, raakte in de Vlaamse oppositie verzeild. Daar was dat niet het ideale profiel om een coalitie van de N-VA, Vooruit en CD&V het vuur aan de schenen te leggen.
Bovendien was D’Hose eerder kabinetschef van de Gentse ‘liberaal’ Sas van Rouveroij en werd ze later gemeenteraadslid in Gent. Ze was ook adjunct-kabinetschef van Gatz toen hij Vlaams minister van Cultuur, Media, Jeugd en Brussel was. Ze behoort dus tot de Gentse linkse woke-strekking binnen de partij.
Die interne spanningen leidden ertoe dat Lachaert in de zomer van 2026 zijn functie als fractieleider neerlegde. Voorzitter Frédéric De Gucht wilde de fractieleiding vernieuwen. Stephanie D’Hose nam de functie vervolgens over.
De implosie slaat over
Lachaerts vertrek betekent een zware klap voor Anders en De Gucht. Ten eerste omdat Lachaert een voormalig partijvoorzitter en een bekend parlementair boegbeeld is. Ten tweede omdat hij zijn zetel in het Vlaams Parlement behoudt en burgemeester van Merelbeke-Melle blijft. Daar blijft hij politiek actief onder de naam Blauw Merelbeke-Melle.
De implosie van Anders lijkt te zijn overgeslagen van het blauwe Oost-Brabant naar het blauwe Oost-Vlaanderen. Daarom wordt er gespeculeerd over een mogelijke samenwerking met Maurits Vande Reyde of diens project Durf. In Oost-Brabant botste Vande Reyde met de links-liberale vleugel rond Rutten.
Een toenadering van Lachaert tot Durf is verre van zeker, want Lachaert kondigde nooit iets in die zin aan. Hetzelfde geldt voor een overstap naar een andere partij.
De vraag is nu of zijn breuk voor dezelfde ontbolstering zal zorgen als bij Vande Reyde. Die ontpopte zich tot volbloed liberaal of zelfs libertair. Met Durf claimde hij de economisch-liberale thema’s waarmee Lachaert zo wervend het partijvoorzitterschap gekaapt had, tegen de kandidaat van het partijbestel in.
Durf of Dedecker?
Ondanks zijn parcours als voorzitter van Open Vld heeft Lachaert een klassiek liberaal profiel en een Oost-Vlaams netwerk. Bij Anders resten enkel de De Croo-vleugel en de links-liberale progressieven zoals Gatz en Stephanie D’Hose.
Die laatsten schurken aan tegen het liberale establishment. Dat zijn de kringen rond Karel De Gucht en Guy Verhofstadt. Die behoren historisch tot hetzelfde brede machtsblok binnen de Vlaamse liberalen. Al is de tak De Gucht eerder volksliberaal.
Die vleugel was sterk gericht op regeringsmacht, institutionele hervorming en een brede liberale volkspartij. Dat zorgde voor botsingen met rechtse of autonomere figuren zoals Hugo Coveliers, Ward Beysen en Jean-Marie Dedecker.
De vertroebelde relatie tussen Lachaert en De Wever doet denken aan de vertroebelde relatie die De Wever lang had met Dedecker. Durf is wat dat betreft niet de enige optie voor Lachaert.
Een scenario zoals met de onafhankelijke Dedecker in de Kamer, maar dan op Vlaams niveau, kan ook. Al is het electorale gewicht van Lachaert wel iets lichter en heeft De Wever zijn zetel niet nodig voor de meerderheid.
Meer over Anders
