Een van de straffe getuigenissen uit 'Sans boulot, tout fraudeurs'? Screenshot RTL - via VRT

Een van de straffe getuigenissen uit 'Sans boulot, tout fraudeurs'? Screenshot RTL - via VRT

Binnenland politiek

Hardnekkig mentaliteitsprobleem in Wallonië en Brussel

Julien Borremans

De documentaire ‘Sans boulot: tous fraudeurs?’ op RTL TVI sloeg in als een bom. Niet omdat Christophe Deborsu iets nieuws onthulde, maar omdat hij liet zien wat velen al jaren fluisterden: delen van onze verzorgingsstaat zijn rot tot op het bot. Het systeem van inactiviteit is onhoudbaar en wordt onbetaalbaar. “We moeten dit rotsysteem afbouwen… of we gaan richting Griekse toestanden”, stelt Axel Ronse vast.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

In Verviers vertellen inwoners zonder gêne hoe ze al jaren leven van uitkeringen, zonder enige ambitie om aan het werk te gaan. “Veel mensen hebben het hier goed met wat ze krijgen en hebben gewoon geen zin om te werken.” Het komt hard binnen, zeker in een land dat budgettair aan de rand van de afgrond balanceert.

Mentaliteitsprobleem

Wanneer inwoners zelf aangeven dat velen kúnnen werken, maar ervoor kiezen het niet te doen, dan is het moeilijk nog te ontkennen dat in Wallonië en in Brussel een hardnekkig mentaliteitsprobleem bestaat. Het systeem van inactiviteit werd er jaren door de PS gecultiveerd.

De cijfers zeggen genoeg. Wallonië en Brussel tellen de meeste inactieven, werklozen en leefloners, ondanks een overvloed aan vacatures, zelfs voor laaggeschoolden. In Henegouwen ligt de werkzaamheidsgraad op amper 61,5 procent, terwijl duizenden Fransen dagelijks richting West-Vlaanderen rijden om de openstaande jobs op te vullen. De VDAB stuurde onlangs 100.000 vacatures naar Henegouwen. De Waalse tegenhanger Forem kon 51 kandidaten leveren. Op een bevolking van 2,3 miljoen Walen zijn er 800.000 of 36 procent niet aan de slag. In het Brussels Hoofdstedelijk Gewest gaat het om 330.000 mensen die werkloos of inactief zijn.

Zoals de kaarten nu liggen, is het duidelijk: of er komt er een grondige hervorming van het systeem of we glijden af naar Griekse toestanden. Wat begon als een vangnet voor Belgische staatsburgers, werd onder de paars-groene regering Verhofstadt I fors uitgebreid: ook gezinsherenigers van buiten de EU, erkende vluchtelingen, subsidiair beschermden, staatlozen en andere categorieën konden rekenen op een leefloon. De uitgaven stegen navenant.

Verhoogde uitkeringen

Onder de regering-De Croo werd het leefloon nog eens met 35 procent verhoogd. Een gezinshoofd ontvangt nu 1.741 euro per maand, te combineren met leeflonen voor meerderjarige kinderen op hetzelfde adres (860 euro per persoon). Daarboven komen tal van sociale voordelen: maximumfactuur in de zorg, sociale energietarieven, studietoelagen, huursubsidies, kinderopvangkortingen, een sociaal tarief voor elektriciteit, aardgas en water, een voordelig internetabonnement, studietoelagen, vrijwilligersvergoedingen, huursubsidies en installatiepremies, een verlaagd tarief voor kinderopvang,…

Bovendien blijkt uit een steekproef van het RIZIV dat 25 procent van de mensen die om mentale redenen langdurig ziek zijn, onterecht ziek zijn.

Hallucinant

In theorie moet wie een leefloon krijgt, bereid zijn te werken of een opleiding te volgen. In de praktijk blijkt activering een lege belofte. Vlaamse steden en gemeenten proberen wel, maar vooral in Wallonië en Brussel is activering vrijwel onbestaande. En dat terwijl horeca, zorg en dienstenchequebedrijven smeken om personeel.

De huidige regeling creëert een perverse prikkel: waarom werken voor een paar honderd euro per maand meer als je dan een reeks voordelen verliest? Het systeem van de leeflonen is te gul en te toegankelijk. Dat geldt ook voor 20- tot 64-jarigen geboren buiten de EU. In Vlaanderen is amper 60 procent aan de slag. In Brussel en Wallonië zakt dat zelfs onder de 50 procent.

Maar dit is slechts een deel van het verhaal, want de overconsumptie van de leeflonen in Wallonië en Brussel staat in schril contrast met de enorme transfers van 7 miljard euro van Vlaanderen naar Wallonië en in mindere mate naar Brussel. De transfers verlopen via de federale begroting, de sociale zekerheid, de financiering van de deelstaten en de betaling van de rentelasten. Het gaat dus over veel meer dan het beperken van de werkloosheid in de tijd. Het leefloon is dus maar één onderdeel van een veel groter, structureel disfunctioneel systeem.

Onderzoekscommissie

Een sociaal vangnet moet er zijn voor wie écht niet kan werken. Sociale bescherming moet opnieuw gekoppeld worden aan verantwoordelijkheid. Wie aanspraak wil maken op leefloon of andere vormen van sociale bijstand, moet bovendien eerst enkele jaren in België gevestigd zijn. Het systeem moet gericht zijn op wie hulp nodig heeft, niet op wie het misbruikt.

Daarom is een parlementaire onderzoekscommissie noodzakelijk: om eindelijk de misbruiken in de sociale zekerheid en de sociale bijstand volledig in kaart te brengen en het beleid daarop te hervormen. Als de huidige regering er niet in slaagt om de stilstand van de inactiviteit te doorbreken, dan wachten er ons binnen enkele jaren Griekse drama’s.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Julien Borremans is niet alleen actief in het onderwijs, maar hij is daarnaast ook een zeer actief publicist op verschillende media. Onderwijs, Brussel, politiek en zoveel meer onderwerpen kunnen zijn interesse wekken.

2 gedachten over “Hardnekkig mentaliteitsprobleem in Wallonië en Brussel”

  1. Ik was van mening dat iedereen het eens was over het feit dat als dit land onbestuurbaar werd, de afsplitsing van Vlaanderen een act van wettige zelfverdediging was en de grondwet een vodje papier.

    Federaal is er zogezegd een regering met een premier, maar alle afspraken staan dagelijks op drijfzand en er is geen gedragen politiek voor wat voor toekomst ook. In Brussel is het nog erger. Wallonië wil alleen de koe leeg melken en de karkas terug smijten. Ik denk dat het zover is, Deborsu heeft het karkas gevonden.

    Wat bezielt BDW om toch maar weer eens te trachten dit land financieel te redden als werkelijk niemand achter hem staat? Is hij stekeblind geworden nu hij premier werd?

    België heeft geen toekomst meer. Kuis de rommel op en begin opnieuw met kleinere eenheden en probeer van daaruit naar mogelijk meer samenwerking?

    Ab ovo, nu! (je moet blijkbaar tegen BDW Latijn praten voor hij het verstaat)

Plaats een reactie

Delen