Vertrouwt u de overheid met uw persoonlijke gegevens? Ivan Van de Cloot, hoofdeconoom en CEO van Stichting Merito, plaatst grote vraagtekens bij de manier waarop de overheid omgaat met onze data en technologie. Hij waarschuwt voor de risico’s van gecentraliseerde databanken en hekelt de aanhoudende mislukkingen bij grote IT-projecten.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Van de Cloot maakt zich vooral zorgen over de manier waarop de overheid technologie vandaag inzet. “Vandaag gebruiken we nieuwe technologische mogelijkheden vaak in functie van controle en veel minder om dure en verouderde processen te vereenvoudigen of te verbeteren”, stelt hij.
Wie daar kritische vragen bij stelt, krijgt volgens Van de Cloot al snel het verwijt een complotdenker te zijn. Maar dat weerhoudt hem er niet van om in een interview met weekblad ‘t Pallieterke zijn bezorgdheden kenbaar te maken. “We gaan er te gemakkelijk van uit dat de overheid correct omgaat met onze data en dat we dus op beide oren kunnen slapen”, zegt hij.
Geen kwade intenties
De econoom benadrukt dat hij geen kwade intenties veronderstelt, maar wijst op een objectief gegeven: volledige veiligheid bestaat niet. “Er zijn altijd kwetsbaarheden, altijd hackers, altijd mogelijke lekken. Geen enkel systeem is ooit volledig waterdicht.” Precies daarom pleit hij voor terughoudendheid bij het centraliseren van persoonsgegevens. Het fundamentele verschil met de private sector? De overheid beschikt over informatie van álle burgers, over zeer uiteenlopende aspecten van hun leven. Dat vraagt om extra voorzichtigheid en striktere waarborgen.
Wat IT-projecten betreft, is Van de Cloot bijzonder kritisch. Hij vergelijkt ze met grote infrastructuurprojecten die structureel uit de hand lopen. “Als een project wordt geraamd op 300 miljoen euro, is de kans groot dat het tien jaar later wordt opgeleverd tegen een veel hogere kostprijs.” Dat gebeurt volgens de econoom nog te vaak omdat contracten bij de overheid onvoorzichtig worden opgesteld en er onvoldoende garanties worden ingebouwd.
Belastingbetaler is de pineut
Het mislukte digitaliseringsproject bij de politie, iPolice, noemt hij een schoolvoorbeeld van hoe het niet moet: één groot monsterproject in plaats van beheersbare deelprojecten. “Een basisfout”, klinkt het bij IT-experts.
Een individuele minister wil Van de Cloot niet met de vinger wijzen, maar ‘de politiek’ in haar geheel draagt wel degelijk een verantwoordelijkheid voor de onprofessionele manier waarop ze met IT-projecten omgaat. “Veel politici hebben een juridische achtergrond en doen soms alsof IT iets nieuws en ongrijpbaars is. Maar IT bestaat al decennialang. Dat is geen recent fenomeen meer. Dat je in 2025 nog altijd niet geleerd hebt hoe je zulke projecten degelijk moet structureren en beheren, is eigenlijk geen vergeeflijke fout meer”, aldus de econoom.
Voor Van de Cloot is het duidelijk wie de pineut is als overheidsprojecten mislukken: de belastingbetaler. “De rekening wordt vereffend via de belastingbrief. Dan gaat het misschien om tientallen of honderden euro’s per Belg, maar alles samen is dat voor de maatschappij een enorm bedrag. Het grootste probleem is dat het niet om een eenmalig voorval gaat. Het gebeurt keer op keer”, betreurt hij.
