De Amerikanen en Israëli’s bombarderen Iran en u zal dat meteen aan de pomp merken. Ook uw gasfactuur zal weer wat duurder worden. De vraag is hoe erg en hoe lang de prijsstijgingen zullen aanhouden. Eén ding is al duidelijk: niemand in de regering wil de accijnzen verlagen om de consumenten te sparen. Ze denken na een zware dag misschien aan het niet verhogen van de accijnzen zoals gepland.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het conflict in Iran en de bredere onrust in het Midden-Oosten drijven de prijzen op. Brent-olie klom naar circa 78 tot 83 dollar per vat, een stijging van meer dan 6 procent op één dag en 15 tot 19 procent op een maand. Gasprijzen (LNG) schoten met 40 procent omhoog. Analisten wijzen op de risico’s door mogelijke verstoringen in de olietoevoer.
Het enige wat de regering misschien wil doen, is de geplande accijnsverhogingen op aardgas uitstellen. Die moesten dit jaar 49 miljoen euro opbrengen.
Bij hogere prijzen op olieproducten of gas ontvangt de fiscus ook meer btw, maar in ruil de accijnzen laten dalen, is politiek onbespreekbaar. Al liet een enkeling uiteraard off the record daarover een ballonnetje op. Politiek zou nochtans moeten gaan over de problemen van burgers en niet over fiscale inkomsten om een moddervette staat te voeden.
Van den Eynde fileert het energiebeleid
Politiek journaliste Isolde Van den Eynde van Het Laatste Nieuws schreef een heel sterk opiniestuk. Daarin kaartte ze het energievraagstuk aan dat bij elke oorlog opnieuw speelt. “Trump bombardeert Iran, Europa bibbert voor zijn energiefactuur”, aldus Van den Eynde. Ze hekelde het wispelturige beleid. “Onze energiezekerheid hangt vandaag meer af van het weer dan van doordacht beleid. Het is geen strategie, het is geluk.”
Daarmee bedoelde ze dat als er geen drie zachte winters na elkaar waren geweest, we pas echt in een energiecrisis zouden beland zijn met astronomische energieprijzen.
Dat prijzen stijgen, is natuurlijk niets nieuws. Dat gebeurde bij eerdere conflicten ook. Tijdens de Golfoorlog stegen de prijzen aan de pomp. Na de Zesdaagse Oorlog in Israël begon de oliecrisis in Europa. Hitler zei tegen Mussolini dat de olievelden van Ploiești in Roemenië cruciaal waren voor de oorlog. “Het leven van de Asmogendheden hangt af van die olievelden.”
Niettemin zijn energieprijzen – als er internationale handel en transport van de brandstof aan te pas komt – altijd gevoelig voor oorlogen. Maar, zo merkte ook Van den Eynde op: “Voor de Amerikanen voelt de prijs van zo’n conflict veel minder zwaar aan. De Verenigde Staten zijn vandaag een energiesupermacht. Ze produceren meer olie en gas dan welk land ook ooit in de geschiedenis.”
Van den Eynde vindt dat Europa hier faalt. “Sinds de oorlog in Oekraïne heeft het continent Russisch pijplijngas ingeruild voor Amerikaans vloeibaar aardgas. En nu Qatar na Iraanse bombardementen gasroutes afsluit, dreigt extra druk op de Amerikaanse gasmarkt.”
Voor de Amerikaanse president Donald Trump ziet ze dan weer een leuke meevaller: “Hoort Trump de kassa al rinkelen?”
Waar is het analytisch vermogen?
U vraagt zich natuurlijk af of ik hier nu een opiniestuk van een collega zit voor te lezen. Nee, deze observaties kan iedereen maken. Mijn kritiek is dat onze politici ze niet maken. Ze missen blijkbaar het analytisch vermogen of inzicht. De dagelijkse politieke spelletjes binnen de particratie maken dat niemand nog logisch lijkt na te denken en dat gezond verstand ver te zoeken is.
Zoals bij die accijnzen die gecompenseerd worden door meer btw-ontvangsten. De boodschap lijkt wel dat de overheid moet verdienen aan elke energiecrisis. Over de rug van de burgers, uiteraard.
Politici orakelen
Bovendien orakelen bepaalde politici de meest merkwaardige zaken. Neem bijvoorbeeld Sammy Mahdi (cd&v) en Frank Vandenbroucke (Vooruit), die kritiek hebben op de Amerikanen en het Atlantische bondgenootschap in vraag stellen.
Vooral Vooruit zou beter zwijgen. Die partij was betrokken bij tal van schandalen rond aardgas, zoals allerhande corrupte deals met de Algerijnse staatsonderneming Sonatrach. Distrigas (nu Fluxys) betaalde veel te veel voor het Algerijnse gas. Willy Claes en PS-figuren werden verdacht van corruptie en zelfverrijking. De geruchten rond de gascontracten met Distrigas in de jaren 1980 en 1990 bleven onbewezen. Wel kwamen allerhande schimmige constructies aan het licht. Ondertussen betaalde elke Belg twee decennia lang meer voor aardgas dan consumenten in onze buurlanden.
Bouchez als enige stem voor de consument
De enige die blijkbaar met die consument inzat, was Georges-Louis Bouchez (de MR). De MR-voorzitter stelde voor om de accijnzen te verlagen zolang de oorlog duurt. Dit werd meteen als budgettair spookrijden afgeschilderd en onbetaalbaar voor een regering die 40 miljard euro in het rood gaat.
Het kleine detail is natuurlijk dat de burger die accijnzen betaalt. Voor hem is het onbetaalbaar aan het worden. De fiscus zou wat inkomsten derven en betaalt dus helemaal niets. De overheid zou ook kunnen besparen. Alleen heeft niemand in de Belgische politiek blijkbaar de intentie om te besparen op de overheidsuitgaven.
Droomkastelen en fake news
Ministers kunnen nog altijd een hoop show verkopen en droomkastelen bouwen, zoals voormalig minister van Energie Tinne Van der Straeten (Groen). Die kreeg in de Vlaamse media ruim baan voor haar fake news over “prijzenplafonds” op aardgas tijdens de energiecrisis door de oorlog in Oekraïne. Haar plannen waren compleet onmogelijk volgens de Europese Commissie en de andere lidstaten waren niet geïnteresseerd, maar in de Vlaamse media kwam het over alsof ze op hoog niveau mee onderhandelde en een plan uitwerkte. Allemaal toneel voor de tribune.
De Europese Unie zonder antwoord
Dit brengt ons bij de Europese Unie. Die heeft nooit een antwoord op energiecrisissen. De Europese welvaart keldert telkens. Het enige wat ze doet, is energie duurder maken. Zonder de crisis met het Russische gas zou kernenergie niet terug in de lift zitten. Dat is overigens volledig aan de Fransen te danken. Terwijl de meeste Europese kerncentrales juist ooit een antwoord waren op de oliecrisis van de jaren 1970.
Het vraagstuk was toen immers de energiebevoorrading. Zoiets noemen ze strategische autonomie. Of energetische soevereiniteit. Onafhankelijkheid van energiegrootmachten of dictatoriale oliesjeiks.
En wat doen onze media? Die roepen in koor dat Amerika alleen oorlogen voert voor olie. Nogal wiedes, daar gaan oorlogen altijd over. Alleen lijken Europese politici en journalisten te denken dat energiebevoorrading niet belangrijk is en dat oorlogen gevoerd worden omwille van ontvoerde beeldschone koninginnen zoals in Troje. Onze politici leven blijkbaar in een wereld van sprookjes en mythes.
Meer over energie
