Het is eigenlijk wel een mooie foto. Fatima Ellouza legt de ene hand op de borst van Bart De Wever en de andere om zijn heup. Haar jurk staat ver genoeg open om de mannelijke aandacht te trekken. De twee kijken elkaar innig aan. “Kijk in zijn ogen. Sommige gesprekken vinden in stilte plaats”, schrijft ze zelf op Instagram. Inderdaad, Fatima, de ogen zijn de vensters van de ziel. Alleen is de foto niet echt, maar gemaakt door AI. De N-VA vond de kwestie ernstig genoeg – de dame had al waarschuwingen gekregen – om Ellouza uit de partij te zetten.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Deze week moest ook het Paleis ingrijpen. Op Facebook doet iemand zich voor als kroonprinses Elisabeth. De beheerder van het profiel plaatst ook foto’s en video’s van onze toekomstige koningin. In één filmpje danst ze schaarsgekleed in een gevangenis.
Oppervlakkige wezens
En bij onze noorderburen brak enkele dagen geleden een relletje uit over een net verkozen gemeenteraadslid van Rotterdam. Toen die op de gemeenteraad verscheen, bleek ze er wel heel anders uit te zien dan op de foto op haar folders. Patricia Reichman, die 59 is, houdt vol dat ze wel degelijk het knappe jonge meisje op de foto is. Ze heeft die alleen “door een internetprogramma gehaald om de pixels te verhogen”. Dat internetprogramma is uiteraard een AI-toepassing die zelfs Maggie De Block op Margot Robbie kan doen lijken.
Het fenomeen van foto’s die niet de (huidige) werkelijkheid weergeven, is goed gekend in de wereld van internetdating. Met AI wordt de lijn tussen vleiend en bedrieglijk echter wel heel dun. In mijn vorige leven was het een van mijn taken om te voorspellen welke kandidaten alleen op basis van hun voorkeurstemmen konden worden verkozen. Op een lijst waarop veruit de meeste kandidaten volstrekt onbekend zijn, zoals meestal bij gemeenteraadsverkiezingen, kan het kleinste voordeel het verschil maken. Een constante was dat knappe jonge dames steevast meer stemmen haalden dan hun concurrenten. Wij mannen zijn oppervlakkige wezens.
Ik vind het goed dat deze kwesties de pers hebben gehaald, omdat ik ervan overtuigd ben dat de meesten nog niet goed beseffen wat er met AI op ons afkomt. ‘Een beeld zegt meer dan duizend woorden’ was ooit de regel. Niet meer. In de laatste twee jaar is het aantal valse foto’s en video’s op het internet meer dan vertienvoudigd. En ze worden steeds geloofwaardiger.
We gaan er gemakkelijk van uit dat een echte foto iets authentieks heeft wat een algoritme niet kan nabootsen. Dat is zelfbedrog. Studies tonen aan dat de kans dat mensen AI-beelden herkennen nauwelijks hoger ligt dan bij het opgooien van een munt: ongeveer de helft zit juist. Ik maak mijzelf graag wijs dat ik dat nog kan, maar ik moet toegeven dat het vooral de context of de inhoud van de foto is die mij wantrouwig maakt, niet altijd het beeld zelf.
We geloven het graag
Wat nog verontrustender is: zelfs wanneer we vermoeden dat een beeld niet echt is, geloven we het toch graag, zolang het past in onze kijk op de wereld. Zeker politieke opvattingen dragen bij aan de bereidheid om onwaarheden te geloven. In de digitale wereld, waar algoritmes ons nu al naar de echokamers van het grote gelijk sturen, is dat geen gunstige evolutie.
Niet alles is kommer en kwel. We zijn een adaptieve diersoort. Ik merk op sociale media een snel groeiende kritische zin voor beelden. Voor teksten is dat helaas nog minder het geval. Op dit ogenblik zijn de karakteristieken van een door AI gegenereerde opinietekst nochtans herkenbaar, voor wie ze wil zien, maar ook hier geldt de wet van het grote politieke gelijk. Als AI onze opvattingen bevestigt, zijn we bereid om heel veel te geloven.
