De regering van Matthias Diependaele (N-VA) probeerde Fluvius te redden via het gebruik van de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) als investeringsvehikel. Het mislukte door politieke krokodillen op lokaal niveau.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Hopelijk leidt dit tot een debat over off-budget-investeringen en de impact op de Vlaamse schuld en kredietwaardigheid. De politieke discussie over nut en risico van zulke grote participaties (Brussels Airport, Fluvius, …) zal blijven nazinderen.
1,56 miljard euro
Waar gaat dit over? Het geplande gebruik van 1,56 miljard euro via PMV gaat niet door in de voorziene structuur. De gemeenten blijven de sleutelactoren als aandeelhouders van de distributienetbeheerders (DNB’s). Zonder een duidelijke PMV-instap blijft de vraag hoe ver de steden en gemeenten zelf kunnen of willen meefinancieren.
In 2025 gaf Fluvius aan dat er bijkomend eigen vermogen nodig is om de geplande investeringen van ongeveer 11 miljard euro tussen 2026 en 2035 financieel gezond te kunnen dragen. Het doel van die investering was de elektrificatie en netversterking.
Op 19 december 2025 besliste de Vlaamse regering dat ze via PMV tot maximaal 1,56 miljard euro wil inbrengen in de distributienetbeheerders (DNB’s) boven Fluvius. Dat zijn met andere woorden de intercommunales. Eén belangrijk detail in die beslissing passeerde onopgemerkt: de Vlaamse regering besliste dat de huidige aandeelhouders — steden en gemeenten — een voorrecht kregen. Ze kregen een eerste recht van deelname voor de kapitaalverhoging.
Waardering
Tussen eind 2025 en begin 2026 werkte PMV een waardering van Fluvius uit. Daarna begonnen onderhandelingen met Fluvius over de modaliteiten van de instap: het bedrag, de waardering, de invloed op de governance en de structuur van de DNB’s.
Op 23 april 2026 verwierp de raad van bestuur van Fluvius de voorgestelde kapitaalverhoging met PMV. De Vlaamse interim-minister voor Energie Hans Bonte (Vooruit) bevestigde dat de deal “afgesprongen” was.
Complexe deal
De structuur van die deal was complex. Eerst konden steden en gemeenten zelf bijkomende middelen inbrengen. Daarna kon Vlaanderen via PMV tot 20 procent van het kapitaal per intercommunale bijstorten. Maar dat zou hoogstwaarschijnlijk nooit genoeg zijn geweest. In een volgende stap zou Vlaanderen aandelen van lokale besturen in Publi-T/Elia overkopen, zodat die opbrengst opnieuw in Fluvius kon worden geïnvesteerd.
Een vestzak-broekzakoperatie, met andere woorden. Hoe Vlaanderen die aankoop van aandelen zou financieren, kon niemand vertellen.
De complexiteit is het gevolg van de structuur van Fluvius. Fluvius is de overkoepelende naam voor negen Vlaamse opdrachthoudende verenigingen — intergemeentelijke samenwerkingsverbanden — die samen eigenaar zijn van de werkmaatschappij Fluvius System Operator.
Acht kapitaalsverhogingen
Kortom, Vlaanderen zou instappen in intercommunales zoals Fluvius Antwerpen, Fluvius Halle-Vilvoorde, Fluvius Imewo, Fluvius Kempen, Fluvius Limburg, Fluvius Midden-Vlaanderen, Fluvius West, Fluvius Zenne-Dijle en Fluvius Riobra.
Hoewel deze negen verenigingen samen eigenaar zijn van de groep, zijn er acht aangesteld als distributienetbeheerder (DNB) voor elektriciteit en/of aardgas — alle bovenstaande, met uitzondering van Riobra. Vier verenigingen zijn daarnaast actief in de rioleringsactiviteit: Fluvius Antwerpen, Fluvius Limburg, Fluvius West en Fluvius Riobra. Bovendien houden deze intercommunales zich bezig met straatverlichting en allerhande andere zaken dan het distribueren van stroom of gas.
Zo’n ingewikkelde constructie maakt dat het eigenlijk om acht kapitaalsverhogingen ging. Het enige doel was het versterken van het eigen vermogen van de DNB’s boven Fluvius. De officiële uitleg: zo kan Fluvius de energietransitie-investeringen — versterking van het stroomnet, digitalisering, aansluitingen, congestiebestrijding — blijven financieren zonder dat de nettarieven te hard stijgen.
Niemand heeft geld
Vervelend detail daarbij is dat niemand van de betrokkenen geld had. Niet de gemeenten en steden, en al evenmin de Vlaamse regering. Dus moest het via een omweg: met geleend geld dat buiten de Vlaamse begroting blijft. De Vlaamse schuld stijgt in de praktijk wel.
Een zeer goed ingevoerde bron zei dat het helemaal niet gaat over PMV of hun rendement, maar over de macht van de “croco’s”. “Het gaat ook over de niet-gereguleerde activiteiten van Fluvius. Het gaat ook over de (niet-)fusie van watermaatschappijen in Antwerpen en het bestuursmodel van nutsbedrijven die monopolisten zijn.”
Overigens botste ook de toenmalige Vlaamse minister van Energie Zuhal Demir (N-VA) vijf jaar geleden al op dezelfde muur bij de intercommunales, waar oude krokodillen de dienst uitmaken.
Elia heeft ook probleem
Bronnen vertellen dat dit dossier direct gekoppeld is aan Elia, waar men kampt met een vergelijkbaar probleem. “Er is een directe koppeling tussen beide dossiers.” Elia is de netbeheerder voor hoogspanning in België.
Het betrekken van PMV in het hele verhaal heeft trouwens gevolgen voor het bedrijfsleven. PMV ondersteunt energie-investeringen in Vlaanderen via financiering en expertise voor de energietransitie. Voor elke private euro in energie-efficiëntie mobiliseren ze publiek geld.
Daarin speelt ook het Vlaams Agentschap Innoveren & Ondernemen (VLAIO) een rol, het aanspreekpunt van de Vlaamse overheid voor ondernemers. VLAIO deelt subsidies uit en de Ecoboostlening: een achtergestelde lening tot 150.000 euro met 3 procent vaste rente voor kmo’s en zelfstandigen. PMV kan hetzelfde geld geen twee keer uitgeven. Zoekt PMV meer geld, dan moet het dat lenen, en dat wordt duurder. Zo is alles aan alles gekoppeld.
Waar het echt over gaat, zijn kerntaken en goed bestuur. Van dat laatste is de Fluvius-soap alvast geen voorbeeld.
Meer over Fluvius
