Vlaanderen gaat dan toch geen 1,56 miljard euro pompen in distributienetbeheerder Fluvius. De deal daarover is afgesprongen, volgens Vlaams energieminister Hans Bonte (Vooruit). En het is natuurlijk weer de schuld van anderen… Wij geven een chronologie, leggen uit waarom de deal mislukte en hoe dat uw portemonnee zal treffen.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Door het mislukken dreigt een ratingverlaging bij de stroom- en gasnetbeheerder Fluvius, waardoor ze aan duurdere tarieven leningen zullen moeten aangaan. Dit heeft mogelijk gevolgen voor de geplande investeringen, de tarieven voor verbruikers én de dividenden voor de gemeentelijke aandeelhouders. De framing in de Vlaamse pers was dat dit slecht nieuws is voor de verbruikers, want de energiefacturen zouden nog maar eens duurder worden. Maar het is vooral slecht nieuws voor de politiek.
Kapitaal voor grote investeringen
Dit bijzonder verhaal vergt enige uitleg en een chronologisch overzicht. De Vlaamse regering gaf vorig jaar toestemming voor de investering in de stroom- en gasnetbeheerder. Fluvius was op zoek naar extra kapitaal om de komende jaren grote investeringen te kunnen uitvoeren.
Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV) was hun enige optie, maar die onderhandelingen zijn afgesprongen omdat Fluvius de waardering van hun groep door PMV te laag vond.
De socialistisch interimminister voor Energie Hans Bonte, die de recent bevallen Melissa Depraetere vervangt, gaf onmiddellijk zijn geheel eigen draai aan het nieuws. “De raad van bestuur van Fluvius heeft woensdag een mooi voorstel afgeschoten, waar hard aan is gewerkt vanuit de Vlaamse regering”, reageerde hij in De Tijd.
Fluvius zoekt geld
Vorig jaar klopte Fluvius zelf aan bij de Vlaamse regering om geld te vragen, zogezegd omdat heel wat gemeentelijke aandeelhouders het investeringstempo niet konden volgen. Maar dat was niet de echte reden. Fluvius werkt vooral met immense leningen. Zonder kapitaalversterking dreigde een ratingverlaging door het agentschap Moody’s. De verhouding tussen vreemd en eigen vermogen zat niet goed, waardoor lenen duurder zou worden door die ratingverlaging, die eigenlijk de kredietwaardigheid van Fluvius weergeeft. Dat betekende keuzes maken qua investeringen om met dezelfde hoeveelheid geld (dat nu duurder werd) te werken.
De beloofde Vlaamse instap kon vorig jaar die ratingverlaging nog uitstellen. Nu die deal is afgesprongen, dreigt later dit jaar toch een ratingverlaging. “De kans is zo goed als 100 procent”, zei Bonte.
Politieke recuperatie door Vooruit op kap van N-VA
Bonte probeerde meteen politiek munt te slaan uit dit debacle. Hij fulmineerde op de ‘mandatenkoningen’ die een sleutelrol spelen in het dossier. De belangrijkste kritiek op Fluvius is dat het honderden politieke mandatarissen betaalt voor bestuursfuncties waar ze eigenlijk niks bijdragen. Alleen koos Bonte er wel één uit die de dossiers kent en één van de weinigen die zijn taak als bestuurder ernstig neemt, namelijk de Antwerpse N-VA’er Koen Kennis. Die zit zowel bij Fluvius als lid van het strategisch comité van de raad van bestuur als bij PMV als voorzitter.
Anderzijds viel Bonte Wim Dries (CD&V) aan. Dries is de voorzitter van Fluvius en de gemeentelijke koepel VVSG. De spreekbuis van de huidige aandeelhouders van Fluvius. Dat laatste is belangrijk omdat de burgemeesters vijandig stonden tegenover een eengemaakte mega-intercommunale. Bonte probeerde dus over de rug van prominente leden van zijn coalitiepartijen te scoren om een dossier dat de ‘vaste’ minister Depraetere slecht had onderhandeld, een draai te geven. Uiteindelijk schoten de politieke mandatarissen bij Fluvius de kapitaalverhoging af.
Fluvius is een hoofdpijndossier
Op zich is dat een bijzonder verhaal. Vooral ook de framing die we daar vrijdag over zagen. Het is mislukt en de 1,5 miljard die de Vlaamse regering er wou instoppen komt er niet. Dat zou een drama zijn voor Jan en alleman. Dat laatste is nog maar de vraag.
Fluvius is op zich geen bedrijf. Het is een samenwerkingsverband van intercommunales die de commerciële naam Fluvius gebruiken. Dat zijn monopolisten en die zijn netbeheerder. Omdat ze monopolist zijn, mogen ze maar een bepaald bedrag vragen, omdat ze anders monopoliewinsten zouden maken. Dit bedrag is best hoog en dat wordt vastgesteld tot op zekere hoogte door een aantal decreten zoals het Energiedecreet en het Energiebesluit. De Vlaamse nutsregulator bepaalt het gedeelte dat ze mogen vragen, plus een vrij forse winstmarge. Dit betaalt u op uw factuur. Een deel van de kosten bij Fluvius, zoals de belastingen, de accijnzen enzovoort mogen ze gewoon doorrekenen, want dat zijn federale beslissingen.
Het gewone leveren van die elektriciteit gebeurt dus op een gereguleerde manier met bewaking van de prijzen. Die prijzen worden bepaald aan de hand de kosten bij Fluvius waaronder de afschrijvingen die het bedrijf doet. De afschrijvingen zijn om hun netwerk te vernieuwen. De vraag is natuurlijk of ze dat doen in verhouding tot die afschrijvingen.
Fluvius werkt vooral met gigantisch veel geleend geld
Fluvius leent bijna al het geld waar het mee werkt. Zij hebben daar dus gigantische leningen voor nodig, die ze op de financiële markt moeten aangaan. Die leningen moeten ze terugbetalen met rente. En daar wringt het schoentje. Die intrestlasten zullen stijgen. Daardoor gaat uw energiefactuur omhooggaan, want dat mogen ze gewoon doorrekenen.
De aandeelhouders, lees de gemeentes in die intercommunales, die hebben geen geld en die vinden dat ze al te weinig rendement krijgen van Fluvius. De gemeenten willen geen extra geld steken in Fluvius omdat ze met andere beleggingen meer kunnen verdienen. Ondanks het feit dat Fluvius elk jaar gigantische dividenden uitkeert.
Kortom: Fluvius betaalt die gemeenten serieuze dividenden en anderzijds betalen ze al die functionarissen van die gemeenten, die er aangesteld zijn. Het zijn allemaal schepenen en lokale politici, die een zitje krijgen. Met zitpenningen. Dat zijn er tientallen per intercommunale. 139 in totaal.
Energiebeleid is de oorzaak van de problemen
Door de door de Vlaamse regering en de Europese Commissie opgelegde energietransitie moeten de mensen van het gas af. Dat wil zeggen, dat die gasinstallaties en pijpleidingen versneld moeten worden afgeschreven. Steeds minder klanten voor gas gaan dus steeds meer moeten betalen omdat die afschrijvingen de nettarieven bepalen. Dat betekent dat Fluvius een probleem heeft en u als klant meteen ook.
De huishoudens en de gezinnen moeten de komende jaren meer gaan betalen, omdat die afschrijvingen stijgen. Dat komt allemaal in de kostprijs van uw nettarieven. Zo krijgt u dus een heel ingewikkelde mix bij een gigantisch complex bedrijf.
Meer betalen voor hetzelfde
Wat krijgt u ervoor in de plaats? Juist hetzelfde als vroeger. Het wordt alleen altijd veel duurder. In die netdistributie zit geen energiekost in. Toch stijgt dat constant. De kost van die distributie van stroom of gas zou in principe dezelfde moeten zijn als ettelijke jaren geleden. Maar dat is dus niet zo. Die stijgt altijd.
De Vlaamse regering stopt er ook steeds meer in via Fluvius. Bijvoorbeeld de dienstverlening die ze moeten doen van de Vlaamse overheid zoals subsidies allerhande of het beheren van de frigobons van Melissa Depraetere.
Fluvius zit met gigantische leningen en dat is een probleem. Telkens moeten ze een zo laag mogelijke interestvoet bedingen. Door een ratingsverlaging door Moody’s lukt dat niet. Want de verhouding vreemd en eigen vermogen is slecht. Dit betekent dat als ze nu geen 1,56 miljard euro van de Vlaamse overheid krijgen u de rekening betaalt als klant.
De gemeenten hoopten dat de Vlaamse regering hen zou redden door kapitaal te nemen en hen toe te laten zelf te bepalen wat de waardering was van hun aandelen in de intercommunales waaruit Fluvius bestaat. Door een ingewikkelde operatie met gemeentelijke aandelen in andere netbeheerders zoals Elia en Fluxys wensten de gemeenten bovendien hun belang niet te zien verwateren om de dividendenstroom niet te zien slinken.
Welke investeerder zou Fluvius wel geld geven?
Geen enkele investeerder buiten de Vlaamse overheid was daartoe bereid. Dat zegt ook genoeg. Welke grote investeerder wil investeren in zo’n kluwen van intercommunales? Die wil een fatsoenlijk bedrijf in een naamloze vennootschap met alle structuren voor een beursgenoteerd bedrijf. Zodat ze een exit kunnen plannen via een beursgang.
De Vlaamse regering wierp een reddingsboei van 1,56 miljard euro. Heeft de Vlaamse overheid dat geld? Neen, die moeten dat ook lenen. Ze wilden met andere woorden geld lenen om elders goedkoper te kunnen lenen. De regering koos daarom voor hun investeringsvehikel de Participatiemaatschappij Vlaanderen (PMV). Die mensen moeten die fondsen beheren en die moeten ook zelf geld gaan lenen om die investering te kunnen doen. PMV heeft dat kapitaal immers evenmin. Bij PMV moesten ze een investeringsbeslissing nemen. Daarom maakten ze een waardering van Fluvius. De conclusie was dat 1,56 miljard euro voor Fluvius in de huidige vorm en in de huidige toestand riskant was en er dus een risicopremie moest betaald worden door de huidige aandeelhouders. De gemeenten met andere woorden.
Politiek goochelnummer mislukt
De investering zoals de Vlaamse regering ze wou doordrukken, was gewoon geen goed idee. Minister Bonte stelt dat via een lek naar De Tijd voor als een mislukking te wijten aan Koen Kennis (N-VA). Dat is natuurlijk onzin. Een investeringsbeslissing werd genomen op basis van financiële en economische criteria. Dit was de enige goede beslissing. Het was geen goed plan en ze raakten het niet eens over de prijs. Punt. Het probleem is hier natuurlijk dat men dat altijd anders voorstelt.
Dat is wat u over Fluvius moest weten. Elke beslissing was in het nadeel van de huishoudens en de bedrijven zolang Fluvius niet eerst omgevormd wordt tot een normaal bedrijf. En dat laatste willen de burgemeesters blijkbaar niet. Hoe je het draait of keert, die kapitaalsverhoging die had uw energiefactuur niet verlaagd. Nu zal ze een beetje duurder worden, maar ze werd sowieso toch al duurder.
De Vlaamse regering probeerde via een overheidsholding een politieke beslissing door te drukken en dat mislukte. Waarom? Omdat PMV ook een rendement moet hebben. Dit rendement had u ook moeten betalen via uw energiefacturen. Is dat rendement op die anderhalf miljard euro van de Participatiemaatschappij Vlaanderen minder dan de komende renteverhogingen? Is het meer of minder dan wat Fluvius meer zal moeten betalen voor de leningen, doordat ze nu een lagere rating krijgen? Heeft iemand die vraag gesteld?
Die vraag stelde niemand. Uiteindelijk is dat wat uw rekening duurder zal maken. Die hogere rente of het rendement van PMV. Goedkoper zal het zeker nooit worden.
Uiteindelijk zal dit mislukken van een slecht plan misschien de beste beslissing zijn voor uw energiefactuur in de komende jaren.
Verwacht natuurlijk niet van een minister dat hij zegt dat iets economisch onverantwoord is en zijn besluit een politiek besluit was. Bij PMV was het een economisch of een financieel besluit. Die twee zijn niet uitwisselbaar. Politieke en economische beslissingen zijn soms niet compatibel.
Meer over Fluvius
