Artsen praten zeer kritisch over het agentschap Opgroeien, maar tegelijk zijn ze doodsbenauwd om hun naam vermeld te zien. Zo belde een zeer drukbezette psychiater om te vragen om zeker geen naam te vermelden. Die psychiater was boos over allerhande informatie die een consulente van Opgroeien over haar client op zittingen bij de jeugdrechter debiteerde. De officiële reden om anoniem te willen blijven: “omdat artsen geen reclame mogen maken”.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het gaat hier niet om een alleenstaand geval. Off-the-record fulmineren enkele van de gecontacteerde (jeugd)psychiaters. Vaak over de behandeling door Opgroeien van ouders of kinderen. De meesten weigeren commentaar. Zoals bijvoorbeeld elke jeugdpsychiater verbonden aan een instelling van christelijke signatuur. Ook bij het UPC van de KU Leuven in Kortenberg reageerde men niet.
Woede verbijten
Het probleem voor de klokkenluiders is dat consulenten van Opgroeien doktertje spelen in de jeugdhulp. Dingen verklaren die niet gestaafd zijn door medisch onderzoek en die deontologisch zeer twijfelachtig zijn. Alleen durven artsen en vooral jeugdpsychiaters niet openlijk kritiek geven op Opgroeien. Ze verbijten liever hun woede.
Niet enkel de onrechtstreeks betrokken psychiaters zijn zeer gefrustreerd, maar ook de gewone artsen in het systeem dat Opgroeien opzette. Het gaat dan over de zogenaamde consultatiebureau-artsen of CB-artsen.
De voornaamste klachten van artsen over de rol van CB-arts (consultatiebureau-arts) zijn de volgende. Ten eerste doen ze niet aan curatieve zorg. CB-artsen mogen enkel preventieve onderzoeken uitvoeren. Ze mogen geen zieke kinderen behandelen of medicatie voorschrijven. Hierdoor voelen sommigen zich eerder administratieve controleurs dan volwaardige clinici.
Ten tweede zorgen ze voor tijdsdruk. Dikwijls is er te weinig tijd per kind en wat misschien erger is een wisselende artsenbezetting. Dit belemmert de opbouw van een duurzame band met de ouders.
Ten derde is er de verloning en de werklast. De vergoedingen voor consulten staan onder druk. In combinatie met de hoge werkdruk en strikte richtlijnen maakt dit het voor Opgroeien soms moeilijk om voldoende nieuwe artsen aan te trekken. Zo is er momenteel aan vacature online te raadplegen.
Ten vierde zijn er de opleidingseisen die het agentschap stelt. De zware opleidingsvereisten, vergelijkbaar met die voor evaluerende artsen, schrikken potentiële kandidaten soms af
Ondanks deze frustraties werken veel consultatiebureau-artsen zelfstandig in opdracht van het agentschap om de groei en ontwikkeling van jonge kinderen preventief op te volgen.
Machtsconcentratie bij Opgroeien
In dit Dossier hebben we het over Opgroeien, dit is het intern verzelfstandigd agentschap (IVA) van de Vlaamse overheid dat het recht op kansrijk opgroeien wil realiseren voor elk kind en elke jongere in Vlaanderen en Brussel. Ze houden zich bezig met preventieve gezinsondersteuning, kinderopvang, het Groeipakket (kindergeld), pleegzorg, adoptie, jeugdhulp tot aanpak van jongeren die delicten plegen.
De organisatie heeft een werkingsbudget, waarvan een kleine 4 miljoen euro personeelskosten. Een half miljoen euro IT-uitgaven enzovoort.
Het Agentschap Opgroeien (het Vlaams agentschap voor kind en gezin) werkt niet direct met artsen of psychiaters in eigen dienst. Opgroeien werkt naar eigen zeggen intensief samen met psychiaters. Vooral kinder- en jeugdpsychiaters als onderdeel van het jeugdhulptraject voor kinderen en jongeren met mentale problemen of onhoudbare thuissituatie.
Digitaal platform: Artsennet
Opgroeien heeft een digitaal platform Artsennet voor artsen die samenwerken, met richtlijnen en medische documenten. Artsennet is enkel toegankelijk via het portaal “Mijn Opgroeien voor professionelen” én als gemachtigd persoon. De arts gaat naar artsennet.opgroeien.be.
En hier loopt het fout. De macht van de consulenten bij Jeugdhulp van Opgroeien is enorm. Ze kunnen zonder enige vorm van argumenten de machtiging van artsen schrappen. Anderzijds is er voor justitiële dossiers een belangrijke achterdeur. Opgroeien bewaart immers minimaal tien jaar de logbestanden van wie gebruik maakt van Artsennet. Bij gerechtelijk onderzoek kunnen die logbestanden opgevraagd worden door de onderzoeksrechter.
Het systeem is complex. De consulent van Opgroeien kiest een organisator. De organisator is verantwoordelijk voor welke gemachtigde personen toegang krijgen tot Artsennet-dashboards. De organisator bij Artsennet is normaal de hoofdarts van het consultatiebureau. Het gaat om een juridische verantwoordelijkheid. De organisator is de arts die verantwoordelijk is voor het consultatiebureau en de erkenning van andere deelnemende artsen.
Bij Opgroeien worden consultatiebureau-artsen (CB-artsen) niet door één specifieke organisatie of het Artsennet aangesteld. Die hoofdarts van het Consultatiebureau wordt aangesteld door Opgroeien zelf, in samenwerking met het lokale team. Lees: de consulent.
Dit maakt dat de consulent controle heeft over de artsen. CB-artsen werken als zelfstandige in opdracht van Opgroeien en zijn dus niet in loondienst. Deze functie als CB-arts is volgens Domus Medica ideaal te combineren met een eigen huisartsenpraktijk. Zelfs als huisarts in opleiding (HAIO) kun je aan de slag, mits je goede afspraken maakt met je praktijkopleider.
Betaalbrief: het gaat over geld
Opgroeien betaalt de vergoeding rechtstreeks uit aan de zelfstandige arts. Voor de ouders zijn de medische consulten op het consultatiebureau volledig gratis. Aan het begin van de nieuwe maand (meestal tegen de 10e) controleert de CB-arts zijn prestaties van de afgelopen maand. Na goedkeuring genereert het platform een digitale betaalbrief met het detail van de prestaties.
Die betaalbrieven zijn subsidiebedragen. Zogenaamde VIA-subsidies. Er is geen vast totaalbedrag van VIA-subsidies dat naar CB-artsen (consultatiebureau-artsen) gaat bekend. Dit komt omdat de VIA-subsidie per uitgevoerd uur door de arts-bediende wordt berekend en afhankelijk is van het aantal uren dat de arts werkt. Subsidiebedrag varieert van 2,49 tot 5,47 euro per uur (afhankelijk van het jaar en situatie).
Opgroeien kampt al jaren met een schrijnend gebrek aan artsen. De vraag is waarom?
Het tekort aan artsen is structureel. Dit leidt lokaal tot opgelopen wachttijden voor de medische opvolging van baby’s en de toekenning van zorgtoeslagen. In de jeugdhulp wordt dit nog veel schrijnender. Volgens agentschap Opgroeien is dit het gevolg van strikte deontologische regels: Een arts kan niet tegelijkertijd de behandelende arts en de evaluerende arts zijn voor hetzelfde kind, wat de inzetbaarheid van lokale huisartsen bemoeilijkt.
Schaarste aan kinderartsen
Bovendien is er in Vlaanderen een schaarste aan kinderartsen of pediaters. De Vlaamse overheid looft premies uit om hen aan te trekken, maar het leverde weinig resultaat op.
De gevolgen zijn nefast. Bij het agentschap Opgroeien zorgt de opeenstapeling van dossiers soms voor lange wachttijden bij de evaluatie van zorgnood.
In 2022 beweerde toenmalig topvrouw Agentschap Opgroeien, Katrien Verhegge, dat Agentschap Opgroeien beschikt over 1 voltijdse (VTE) klantenbeheerder per 223 kinderopvanglocaties. Verhegge moest Opgroeien verlaten wegens fouten en schandalen. Ze is nu directeur woonzorg bij Zorgnet-Icuro. Een machtige speler binnen de christelijke zuil. Een zuil die in de twintig jaar waarin cd&v-ministers verantwoordelijk waren voor Opgroeien overal een vinger in de pap had.
Dit artikel is onderdeel van het dossier over Opgroeien
Lees hier het vorige deel: Luk Versteylen: “een jeugdrechter kan zonder het akkoord van de minderjarige of zijn ouders een jongere toevertrouwen aan een oriëntatiecentrum”
Meer over Opgroeien
Ooit was het nationaal werk voor kinderwelzijn een toonvoorbeeld van een officiele neutrale organisatie die met een groot netwerk van vrijwilligers en dokters en verpleegsters aan volksverheffing deed.
Vlaanderen is er in geslaagd op twee generaties van de waag een monster te maken dat wetgever, uitvoerder en rechter speelt en waar macht en geld voor de zuilen het enige belangerijke zijn.
Kind en gezin is het spiegelbeeld van de ooit christelijke zuil die niet meer tot doel heeft het volk te beschermen maar alleen financiele belangen van een aantal instellingen en individuen te dienen.
Het is wraakroepend dat de belangeloze inzet van duizenden in het verleden nu wordt misbruikt.