Roberta Metsola, de sluwe voorzitster van het Europees Parlement, heeft een aantal kunstgrepen uitgehaald om toch over het controversiële Chat Control te laten stemmen. Enkele dagen geleden keurde het Europees Parlement een spoedprocedure goed, zodat er op donderdag gestemd kon worden.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Jeroen Bergers (N-VA) voert in de Kamercommissie Binnenlandse Zaken de debatten voor regeringspartij N-VA en organiseert er hoorzittingen over ‘Chat Control’. Volgens hem gaat het niet over Chat Control 2, dat massasurveillance inhoudt, maar over de bestaande vorm, waarvan de regelgeving verlengd moest worden.
De argumenten om dat laatste te staven, ontbraken. De bestaande regeling is de zogenaamd vrijwillige screening van chatberichten door berichtenplatformen.
Omdat die regelgeving verlopen was. Dat werd ook actief gebruikt als argument door de Duitsers en Denen om massacontrole in te voeren, anders was er niets meer. Dat argument vervalt nu.
— Jeroen Bergers🎗️ (@jeroen_bergers) July 8, 2026
De list van de laatste dag
De Maltese Metsola, die uit de christendemocratische fractie komt, is verantwoordelijk voor het gekonkel rond de derde stemming over de uitzonderingsclausule voor het toezicht op digitale chatdiensten. Want dat is het wel degelijk: uitzonderingswetgeving.
Daarbij overtrad ze volgens critici verschillende EU-regels. Bijvoorbeeld: “Er mag geen spoedstemming plaatsvinden over een kwestie waarover al voor de tweede of derde keer wordt gestemd.” Niettemin deed ze het toch. Het plannen van de stemming op de dag waarop de meeste Europarlementariërs naar huis terugkeren, kan als niets anders dan een list omschreven worden.
Daarmee bedient ze Ursula von der Leyen, de voorzitster van de Europese Commissie, op haar wenken. Niet toevallig behoort Von der Leyen tot dezelfde politieke familie.
Wat vandaag al mag
De chatcontrole die vandaag al geldt in de EU, is een tijdelijke regeling: Chat Control 1.0. Die laat providers toe privéberichten vrijwillig te scannen op kindermisbruik. Nochtans was die regeling recent door het Europees Parlement sterk ingeperkt tot communicatie van verdachten, en enkel met rechterlijke toestemming.
Sinds 2021 mogen grote aanbieders zoals Meta, Google en Microsoft vrijwillig berichten en bijlagen in chat- en maildiensten scannen op beelden van seksueel kindermisbruik (CSAM) en op groominggedrag. Die regeling werd meerdere keren tijdelijk verlengd. Nu gebeurde dat opnieuw.
Technisch gaat het vooral om server-side scanning: hashmatching van bekende CSAM-beelden, aangevuld met patroonherkenning. Sommige diensten combineren dat met algoritmes die tekst en foto’s analyseren.
Hervorming
Op 11 maart 2026 stemde het Europees Parlement over een verlenging en een hervorming van Chat Control 1.0. Door een amendement van de groene fractie en haar bondgenoten is vastgelegd dat massascanning van alle gebruikers niet meer mag.
Scanning van privéberichten is enkel nog toegestaan bij personen die verdacht worden in een gerechtelijk onderzoek. Bovendien moet een rechter daar vooraf toestemming voor geven. Dat verankert de regeling in de klassieke logica van gerichte interceptie, niet van algemene preventieve surveillance.
Chat Control 2.0 wacht in de coulissen
Er is op dit moment nog geen algemene EU-verplichting dat alle apps – WhatsApp, Signal, Telegram, iMessage, e-mail – elk bericht van elke burger moeten scannen. Er is evenmin een verplicht verbod op end-to-endencryptie. Net die zaken wil de Europese Commissie kost wat kost invoeren. Dat is het beruchte Chat Control 2.0.
Om Chat Control 2.0 in te voeren, worden geen middelen gespaard. Keer op keer agendeert de Raad van de EU, de ministers van de lidstaten, het voorstel van de Commissie opnieuw om het door te drukken. Tegen de wil van de bevolking in en onder luid protest van alle mogelijke verdedigers van grondrechten en privacy.
Het beruchte idee van verplichte ‘client-side scanning’ op elk toestel zit in het voorstel voor een nieuwe verordening (CSAR). Het gaat om pre-encryptiescanning van alle berichten, foto’s en video’s. Dat voorstel noemt men vaak Chat Control 2.0.
Nog niet goedgekeurd
Na zware kritiek is die verordening nog niet goedgekeurd. Daarom moest de oude oplossing volgens de Commissie dringend verlengd worden. De Commissie beweert dat het meest verregaande deel zelfs expliciet geschrapt werd uit de jongste ontwerpteksten.
Met de verlenging van de oude regeling houdt de Commissie de deur op een kier. De platformbedrijven weten immers dat niet meedoen zware financiële gevolgen kan hebben. Aan de vrijwillige screening is dus bijzonder weinig vrijwillig.
De beperkingen kunnen bovendien vrij snel over boord gegooid worden door gemanipuleerde stemmingen, zoals die van donderdagmiddag.
Hoe de Belgen stemden
Samengevat: het Europees Parlement heeft zopas Chat Control 1.0 aangenomen. Een voorstel om de nieuwe wet tegen te houden, die grote techbedrijven toelaat om vrijwillig alle privéberichten te scannen, had een absolute meerderheid van 361 stemmen nodig. Het kreeg er slechts 314.
De Europese parlementsleden uit België stemden als volgt. Het Vlaams Belang, Vooruit, de PVDA, Anders en Groen stemden voor het verwerpen van het voorstel. Opgelet: voor stemmen was hier dus eigenlijk tegen stemmen.
De Europarlementariërs van de N-VA, CD&V, de MR, Les Engagés en de PS stemden tegen. Zij zijn met andere woorden voor de verlenging van de massasurveillance tot 2028. Onthouding was hier geen optie, omdat ze gelijkstond aan verwerping. De N-VA, die altijd beweert tegen te zijn maar voor stemt of zich onthoudt, stemde dit keer duidelijk tegen het verwerpen en dus voor het behoud van Chat Control.
‘Vergeten’ stemmen
Johan Van Overtveldt (N-VA) vergat weer te stemmen en dat is niet de eerste keer. De eveneens aanwezige Sophie Wilmès (MR) stemde ook niet mee. Wouter Beke (CD&V) stemde tegen de verwerping en koos dus voor Chat Control. Wilt u het stemgedrag van uw Europees parlementslid zelf controleren, dan is de volgende link nuttig: https://howtheyvote.eu/votes/195775
Aangezien het de laatste dag voor het zomerreces was, waren veel Europarlementariërs al naar hun thuisland teruggekeerd. Zij namen niet deel aan de verrassingsstemming. Ook dat was misselijkmakend aan deze hele stemming.
En passant ook de digitale euro
En dat was niet het enige wat gestemd werd. De Nederlandse Europarlementariër Sander Smit (BBB) liet weten dat het Europees Parlement ook zijn voorstel tegen de onderhandelingen over de invoering van de digitale euro wegstemde.
Volgens Smit kon “Chat Control 2.0 – het ongebreidelde ‘preventief’ scannen van berichten en onlinecommunicatie van burgers – vandaag in het EP niet doorgedrukt worden door herhaaldelijk, verenigd, inhoudelijk verzet vanuit ons in het Parlement om het briefgeheim en de privacyrechten van burgers te beschermen”. Dat blijkt een bijzonder merkwaardige lezing van de feiten.
Smit wees op de noodzaak van “waakzaamheid voor de privacy en vrijheid van Europese burgers”. Volgens hem gaan we anders “echt richting het ‘Chinese model’ in de EU: digitale yuan en berichten scannen zijn daar al langer gebruikelijk”.
Meer over het Europees Parlement
