Er is al heel wat gezegd en geschreven over de nood aan Europese sancties tegen Rusland. De aanhoudende economische activiteiten tussen Rusland en Europa maken het de Russen mogelijk om de oorlog te blijven voeren, tot ongenoegen van Oekraïne. Maar de Franse krant Le Monde bracht vorige week samen met de ngo Global Witness aan het licht dat TotalEnergies nog een stap verderging. Het leverde gas voor Russische oorlogsvliegtuigen. Het bedrijf neemt nu maatregelen en laat uitschijnen dat het dit al langer van plan was, maar weinigen hechten daar veel geloof aan.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De Franse multinational TotalEnergies leverde het product dat wordt omgevormd tot kerosine voor Russische bommenwerpers. Het bedrijf had tot vrijdag een deel van het Termokarostozoy-veld in Siberië in handen, waar een vloeibare koolwaterstof wordt gewonnen. Die koolwaterstof wordt omgezet in kerosine, die op zijn beurt wordt gebruikt door Russische straaljagers die aanvallen uitvoeren tegen Oekraïne. Zo heeft TotalEnergies Moskou dus in belangrijke mate geholpen bij de oorlog tegen Oekraïne. Rusland gebruikte bijvoorbeeld Sukhoi-straaljagers om Marioepol te vernietigen en Charkov te beschieten. Onder meer het dodelijke bombardement op het theater van Marioepol, dat diende als schuilkelder en waar heel wat burgers en kinderen zaten, gebeurde via een luchtaanval.
TotalEnergies waste initieel zijn handen in onschuld. Het beweerde dat het geproduceerde gascondensaat geen brandstof is en de raffinaderij die uiteindelijk de kerosine produceert geen deel is van het bedrijf. TotalEnergies zei verder de besluiten van de Europese Unie te respecteren, waaronder een embargo op olie. Op gas is er momenteel geen embargo. Le Monde vond het niet vol te houden dat het bedrijf niets te maken heeft met de oorlogsindustrie van Rusland. TotalEnergies werkte bovendien samen met Novatek, een belangrijk Russisch energiebedrijf waar de Russische overheid de belangrijkste aandeelhouder is en gebukt gaat onder westerse sancties.
(Lees verder onder de tweet.)
Slechte reputatie
TotalEnergies was zo lang de enige westerse oliegigant die actief bleef in Rusland. Nochtans schrijft de Franse wet een waakzaamheidsplicht voor inzake mensenrechten en milieupraktijken van leveranciers, klanten en bij dochterondernemingen in het buitenland. Er bestaat ook aansprakelijkheid bij niet-naleving hiervan. Eerder moest het bedrijf zich terugtrekken uit Birma nadat dezelfde krant had aangetoond dat het samenwerkte met de militaire junta. Le Monde wees ook op de rol van de Franse staat, want die is in onderhandelingen met de energiereus om brandstofkortingen te verkijgen. Energiebedrijven maken op dit moment superwinsten, mede dankzij de hogere prijzen door de oorlog in Oekraïne. TotalEnergies zat dus in een hopeloze situatie en verkocht vrijdag het aandeel in het Termokarostozoy-veld aan een Russisch gasbedrijf.
Officieel onderzoek nodig
De Franse minister van Transport, Clément Beaune, noemde het onderzoek van Le Monde “een uiterst serieuze zaak” en gaf aan te laten onderzoeken of TotalEnergies de sancties heeft omzeild. TotalEnergies probeert nu de schade te beperken door te beweren dat de ontginde grondstoffen voor export bedoeld waren. Ook zegt het bedrijf dat de verkoop al weken geleden werd beklonken.
Global Witness, de ngo die samenwerkte met Le Monde, weerlegde ook die reactie. Ze toonde aan dat meer dan 20 procent van het product op de Russische markt werd verhandeld en dat er wel degelijk een link was met TotalEnergie. Global Witness bewijst dat TotalEnergies zichzelf tegenspreekt. Het is volgens de ngo ook duidelijk dat 40.0000 ton vliegtuigbrandstof naar militaire basissen ging tussen februari en juli.
Louis Wilson van Global Witness vertelt in een reactie aan PAL NWS dat de ngo niet in contact staat met de Franse overheid. Ze riep de overheid wel al op tot een officieel onderzoek om de zaak te onderzoeken, maar ook om te achterhalen wat de leiding van TotalEnergies precies wist over de link tussen Terneftegaz, de joint venture met het Russische gasbedrijf Novatek, en het Russische leger.
Het is verder niet duidelijk hoeveel TotalEnergies precies verdiende aan de oorlog in Oekraïne, maar Wilson wijst erop dat Novatek wel een dividend van 440 miljoen euro moet uitbetalen aan TotalEnergies. Hij vindt dat het bedrijf nu duidelijk moet maken wat het met dat geld zal doen.
