Afgelopen weekend was er een bomaanslag in Moskou die het leven kostte aan Daria Doegina, de dochter van Aleksander Doegin, een prominente Russische ideoloog. De aanslag wordt nu opgeëist door het ‘Nationaal Republikeinse Leger’, een tot op heden onbekende groep in het Westen. Het zou een soort van verzameling zijn van Russische verzetslieden tegen het regime.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De aanslag op de jonge vrouw is opmerkelijk. Oekraïne nam onmiddellijk afstand ervan, en het doet eerder denken aan het werk van terroristen dan van een land in oorlog. Het Russische oud-parlementslid Ilja Ponomarjov lijkt daarin mee te gaan, want hij verklaarde op de Oekraïense televisie dat het Nationale Republikeinse leger verantwoordelijk is, een ondergrondse groep is die zich naar eigen zeggen inzet voor het omverwerpen van het regime van president Poetin.
Autobom van Oekraïne
Voorlopig lijkt Rusland daar weinig geloof aan te hechten. De geheime dienst van het land, de FSB, zegt dat Oekraïne achter de autobom zit. De dader zou een vrouw uit Oekraïne zijn, geboren in 1979. Die zou nu gevlucht zijn naar Estland. Ze zou in juli 2022 samen met haar minderjarige dochter toegekomen zijn in Rusland en in een appartement wonen in hetzelfde gebouw als Doegina. Met de dochter van Aleksander Doegin treft men in elk geval ook een belangrijke ideoloog in Rusland, die pleitte voor een eenmaking van alle Russischtalige gebieden om zo tot de heropbouw van een nieuw Russisch rijk te komen. Na de annexatie van de Krim in 2014 belandden hij en zijn dochter op de lijst van Westerse sancties.
Creatie FSB?
Professor dr. Alexander Motyl, die politeke wetenschappen geeft aan de Rutgers University in Nuwark en gespecialiseerd is in Oekraïne, Rusland, revoluties en nationalisme zegt nog nooit van het Nationaal Republikeinse Leger te hebben gehoord. Toch wijst hij er op dat Ilja Ponomarjov een ernstige bron is. “Het is dus mogelijk dat ze bestaan“, aldus de professor. “Dat zou zeker een hele reeks van mysterieuze branden helpen verklaren die de laatste maanden zijn uitgebroken over heel Rusland.“ Motyl zegt wel 100 procent zeker te zijn dat Oekraïne niet betrokken is. “Het doden van Doegina of haar vader zou zinloos zijn en dient de Oekraïense zaak niet. Het ligt meer voor de hand, en het lijkt me zelfs hoogstwaarschijnlijk, dat het Nationaal Republikeins Leger een creatie is van de FSB zelf, net zoals de NKVD en de KGB in het verleden deden.” Het doden van Doegina zou een voorwendsel kunnen zijn om, net zoals de moord op Sergej Kirov, een terreurcampagne op te kunnen zetten of de beschietingen op Oekraïne op te kunnen drijven, zo meent de professor.
De situatie in Rusland is in elk geval volatiel. Het is geen democratie en de bevolking kan het beleid niet bijsturen. Hierdoor zijn ontevredenen gedwongen om pas bij grote druk radicale beslissingen nemen. Die situatie lijkt waarschijnlijker nu er oorlog is en de economie boven de afgrond hangt. Er zouden al zo’n 45.000 Russische doden zijn en het offensief in Oekraïne lijkt vastgelopen. De Russische elite zoekt nu verse strijdkrachten. Volgens Motyl komt de situatie in Rusland overeen met wat veel geleerden en revolutionairen “een pre-revolutionaire situatie” noemen.
Revolutie
Motyl wijst er ook op dat regimewissels en revoluties niet uitzonderlijk zijn na een oorlog en zeker niet na een rampzalig mislukte oorlog zoals deze. “De niet-Russische etnische minderheden betalen de grootste tol en velen onder hen moeten beseffen dat ze gebruikt worden als kanonnenvlees. De Russen hebben ook nationale bataljonnen ingezet die uitsluitend bestaan uit minderheden. Dit is gevaarlijk. Tijdens Wereldoorlog I en bij koloniale oorlogen keerden dergelijke troepen zich vaak tegen de dominante natie en steunden ze nationalisten en separatisten.” De professor haalt ook aan dat er een aanzienlijk aantal Oekraïners in Rusland wonen die mogelijk een rol van belang kunnen spelen in de toekomst, al houdt de FSB hen momenteel in de gaten.
Men kan opwerpen dat bomaanslagen en terreur gevaarlijke tegenreacties kunnen veroorzaken en de bereidheid tot compromis ondergraven, maar daar gaat de professor niet mee akkoord. “Rusland pleegt nu al een genocide in Oekraïne en onderdrukt Russen met geweld. Moskou toont geen enkel verlangen tot compromis.” Hij benadrukt dat Oekraïne echter net infrastructuur vernietigt zoals spoorlijnen en munitiedepots, wat zijn these over de FSB alleen maar versterkt. “Doegina is voornamelijk een symbolisch doelwit die terreur kan losmaken.”
Goed zo, complottheorieën dus; zoals zovele andere.
Ontslagen?
Interessante analyse, of men er zich in kan vinden of niet. Als het een pre-revolutionair stadium is zal er nu ook weer een onschuldig slachtoffer zijn: de gewone Rus.