VIDEO. Kan een zelfstandig Vlaanderen voor een beter treinaanbod zorgen?

Kan een zelfstandig Vlaanderen voor een beter treinaanbod zorgen? Foto: Photonews

Debat

VIDEO. Kan een zelfstandig Vlaanderen voor een beter treinaanbod zorgen?

Wannes Neukermans

In de aanloop naar de verkiezingen van 2024 lijken minstens twee partijen alvast zeker de kaart te trekken van meer Vlaamse autonomie: N-VA en Vlaams Belang. Men haalt hiervoor allerlei argumenten uit de kast, maar voor veel Vlamingen zullen praktische overwegingen doorslaggevend zijn. Op welke manier heeft dit impact op mijn portemonnee? Zullen de treinen stipter zijn? Wij trachten zulke vragen te beantwoorden in deze vaste rubriek.

De NMBS publiceerde recent het nieuwe vervoersplan 2023-2026. Er worden 22 P-treinen (piekuurtreinen) geschrapt, maar in totaal moeten er per week meer dan 2.000 extra treinen rijden. Daarnaast moeten er vroegere en latere treinen komen in 119 stations. Weinig gebruikte stations zouden sluiten, maar na politieke druk besloot de NMBS om dat besluit om te keren. Concreet ging het om 22 treinstations waar dagelijks minder dan 50 mensen opstapten. 17 daarvan lagen in Wallonië, in Vlaanderen zijn het er vijf.

(Lees verder onder de video.)

Bottleneck Brussel

Maar stel dat Vlaanderen volledig bevoegd zou zijn voor het openbaar vervoer, en dus de treinen, zou dat voor een groter aanbod zorgen? Volgens TreinTramBus alvast niet. Er zal namelijk altijd de ‘bottleneck’ van de Brusselse Noord-Zuidverbinding. “Waar per uur en per richting maximaal 90 treinen kunnen doorrijden”, legt de woordvoerder van de onafhankelijke organisatie die zich inzet voor een beter openbaar vervoer uit. En als er een probleem is in Brussel, ligt het hele treinschema in België overhoop. Zo was er dinsdag 11 april nog een evacuatie wegens brandgevaar en reden er urenlang geen treinen tussen Brussel-Zuid en Brussel-Noord.

“Stel dat de exploitatie van het spoorvervoer wordt overgedragen aan VlamSpoor en WalRail, dan wordt de doorgaande verbinding Antwerpen-Brussel-Charleroi geknipt in twee stukken: Antwerpen-Brussel-Zuid en Schaarbeek-Charleroi.” Een goed idee, maar de bottleneck in Brussel zorgt voor een probleem. “De huidige IC kost 1 rijpad, de geknipte treinseries kosten er twee, wat dan ten koste zou gaan van andere treinen. Geen goed idee dus”, klinkt het bij TreinTramBus.

Het is duidelijk dat de Brusselse bottleneck een probleem vormt. Zo loopt de lijn Kortrijk-Brugge amper vertraging op (90 procent stiptheid), scoren lijnen die langs Brussel rijden vaak slechter. Zo lopen de lijnen Gent-Brussel en Namen-Brussel tijdens meer dan 30 procent van de ritten vertraging op. Zolang die bottleneck in Brussel niet opgelost raakt, kan er volgens TreinTramBus dus geen beter treinaanbod komen.

De Mobiliteitsraad van Vlaanderen (MORA), de strategische adviesraad voor het Beleidsdomein Mobiliteit en Openbare Werken, vindt een regionalisering geen goed idee. “Het is cruciaal om te komen tot een goede samenwerking tussen het Vlaamse en het federale niveau”, klinkt het in een reactie. “Dat geldt in het bijzonder voor spoorvervoer. De MORA roept in navolging van de SERV op om een betere samenwerking op de agenda te zetten van het Overlegcomité en de Interministeriële Conferentie Institutionele Hervormingen.”

Vlaams transportplan op maat

Marc Descheemaecker, die tussen 2005 en 2013 afgevaardigd bestuurder (van N-VA-signatuur) bij NMBS was, oordeelt dat er na een volledige regionalisering van het openbaar vervoer alleszins veel meer vraaggericht gewerkt zou kunnen worden. “Je kan veel meer een transportplan voor Vlaanderen maken dat je beter kan integreren, waardoor je een multimodaal, intermodaal aanbod krijgt”, aldus Descheemaecker.

Er zou zelfs nog meer op maat gewerkt kunnen worden, oordeelt TreinTramBus: “In Nederland zijn de bevoegdheid en de middelen voor een deel van het regionale spoorvervoer overgedragen aan de provincies. Sindsdien zien we een beter aanbod: meer treinen, nieuwere treinstellen en een betere integratie met de bussen.” Dat is volgens de organisatie een model dat het onderzoeken waard is.

Modal shift

“De ‘modal shift’ weg van de auto organiseren, door frequent en stipt openbaar vervoer aan te bieden. Daar extra geld insteken, gebeurt momenteel eigenlijk niet zozeer”, vertelt mobiliteitsexpert Hajo Beeckman (VRT). “De Vlaamse overheid zou de keuze kunnen maken om bijvoorbeeld meer vroege en late treinen te organiseren, zoals nu federaal ook gebeurt. Maar het komt neer op keuzes”, aldus Beeckman. “Dat zie je nu bij De Lijn. Die krijgt de kerntaken toebedeeld aan een bepaald budget, maar voorlopig gaat dat niet. Dus als het antwoord op de vraag of er een beter treinaanbod komt ‘ja’ moet zijn, dan moet de Vlaamse overheid toch wel een tand bijsteken.”

 “Ik denk dat het makkelijker wordt om betere mobiliteit te organiseren die dichter bij de reiziger komt”, vertelt Marc Descheemaecker. “Een gemiddelde reiziger van de NMBS neemt de trein voor 41 kilometer per rit. “Dus je hebt zeker geen afstanden nodig van honderden kilometers, van Oostende naar Eupen of van Antwerpen naar Charleroi.”

In deze rubriek laten we ook steeds twee Vlaams-nationalistische politici aan het woord. Lees hieronder de opinies van Kamerleden Tomas Roggeman (N-VA) en Frank Troosters (Vlaams Belang).

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief




Wannes Neukermans (1999) volgt de Vlaamse en nationale politiek op de voet, met een uitgesproken belangstelling voor communautaire thema's.

2 gedachten over “VIDEO. Kan een zelfstandig Vlaanderen voor een beter treinaanbod zorgen?”

  1. Indien Vlaanderen het openbaar vervoer wil opwaarderen, kunnen ze beginnen met De Lijn: duur en vooral zeer onbetrouwbaar. Bussen vallen te pas en te onpas weg; zeer vervelend wanneer je op tijd op school/werk moet zijn! Als bewoner van de Brusselse Rand zie ik een merkelijk verschil bij de MIVB: betrouwbare en regelmatige dienstverlening, moderne bussen en gunstige abonnementen voor o.a. scholieren.

Plaats een reactie

Steun nu ook

het vrije woord

Vind je dit artikel interessant?

Neem een PAL-proefabonnement

(nu eerste maand gratis)

Probeer het nu
Delen