Leon Janssens de Bisthoven drukte stempel op West-Vlaams gouverneurschap. Foto: erfgoed Brugge

Leon Janssens de Bisthoven drukte stempel op West-Vlaams gouverneurschap. Foto: erfgoed Brugge

Geschiedenis

Leon Janssens de Bisthoven drukte stempel op West-Vlaams gouverneurschap

Thierry Debels

In West-Vlaanderen is Léon Janssens de Bisthoven nog steeds een ronkende naam. Er is ook een link naar de monarchie. Leon (of correcter Léon) Janssens de Bisthoven werd geboren in Sint-Niklaas op 3 februari 1859 en was de zoon van Ferdinand Janssens, raadsheer bij het hof van beroep in Gent, die in 1871 in de erfelijke adelstand werd verheven en in 1885 de Bisthoven aan zijn naam mocht toevoegen. Leon zelf ontving in 1922 de titel van baron, overdraagbaar bij eerstgeboorte.

Léon Janssens de Bisthoven maakte na zijn studie aan het Jezuïetencollege in Gent en de Leuvense universiteit aanvankelijk een blitz-carrière in de magistratuur, waar hij deining veroorzaakte door zijn streng optreden tegen arbeiders van de coöperatieve Vooruit, tegen de “zedenloze” auteur Camille Lemonnier, maar ook tegen de gefortuneerde liberaal Georges Marquet, uitbater van de casino’s van Oostende en Middelkerke.

Eerste Wereldoorlog

Als gouverneur wist Janssens de Bisthoven zich volgens auteur Luc Schepens te ontdoen van dit streng imago, maar na de Eerste Wereldoorlog – toen hij moest onderduiken – werd zijn ambtsperiode verstoord en beheerst door de steeds scherpere tegenstellingen tussen een verfranste Belgicistische aristocratie en een Vlaamse democratie-in-opbouw.

De zaak escaleerde zodanig dat vanaf 1929 geruchten de ronde deden dat Janssens de Bisthoven ontslag zou (moeten) nemen, hoofdzakelijk door zijn geringe kennis van het Nederlands. De tijd was voorbij dat de voertaal in de provincieraad het Frans was, in 1932 keurde het parlement de wet goed op het taalgebruik in de administratie.

Schepens: “De toenmalige eerste minister Renkin sommeerde Janssens de Bisthoven zelf zijn ontslag in te dienen, wat deze laatste weigerde.” Renkins opvolger als premier, Charles de Broqueville, pakte de zaak iets diplomatischer aan. Feit is dat Janssens de Bisthoven op 15 mei 1933 zijn ontslag aanbood aan de koning.

Het spontane ontslag

De man achter de schermen in heel deze affaire was Hendrik Baels, de vader van de latere prinses Lilian, de tweede echtgenote van koning Leopold III. Hendrik Baels was de zoon van een Oostendse reder, die zich al vroeg voor de politiek interesseerde en na een turbulente lokale carrière minister van Landbouw en Openbare Werken werd tijdens de korte bloeiperiode van de Belgische economie, net voor de grote crash eind de jaren twintig.

Als minister van Binnenlandse Zaken had hij een aanzienlijk aandeel in de totstandkoming van de wet op de vernederlandsing van het openbaar leven. En het was een publiek geheim dat hij in feite de man achter de schermen was bij het ‘spontane’ ontslag van gouverneur Janssens de Bisthoven.

Typisch detail volgens Schepens: Baels was zo ongeduldig dat hij onmiddellijk zijn aanstelling tot gouverneur wilde laten officialiseren en bekend maken. Janssens de Bisthoven moest de hulp van het Hof inroepen om te bekomen dat men daarmee tenminste zou wachten tot na de officiële afscheidsfeesten. Janssens overleed te Brugge op 27 april 1938.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief




Thierry Debels (°1968) is een Vlaams non-fictie-auteur over financiële onderwerpen en royalty watcher. Hij is master bedrijfseconomie gespecialiseerd in financiële economie. Hij publiceerde talrijke boeken over het koningshuis en won in 2016 een rechtszaak tegen Vredeseilanden over zijn boek 'Hoe goed is het goede doel'.

Plaats een reactie

Steun nu ook

het vrije woord

Vind je dit artikel interessant?

Neem een PAL-proefabonnement

(nu eerste maand gratis)

Probeer het nu
Delen