Het weliswaar wankele staakt-het-vuren tussen Iran en de VS/Israël leidde direct tot een positieve evolutie van een aantal economische parameters. Zo zakte de prijs van een vat ruwe olie onder de 100 dollar. De vrees voor een inflatie die op bepaalde momenten meer dan 10 procent haalt zoals na de coronacrisis en tijdens de energiecrisis van 2022, lijkt onterecht. Intussen blijft het risico op een economische recessie bestaan. Vooral omdat we een nieuwe aanbodschok onderschatten.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het verandert elke dag, maar een belangrijke economische graadmeter is de prijs van het vat ruwe olie. Eind maart, begin april werd de grens van de 100 dollar per vat gerond. De vrees was groot dat de oorlog tussen Iran en de VS/Israël zou leiden tot een verdere vernietiging van de olie-infrastructuur en dat de bevoorrading dermate in gevaar zou komen zodat de prijzen verder stijgen. Dat woog ook op de beurskoersen. Ook al zijn de westerse economieën niet meer zo sterk afhankelijk van olie dan bij de crisissen van de jaren 1970, er werd toch gevreesd voor een domino-effect.
“Experten verwachten geen aardgascrisis”
100 dollar per vat
De duurdere olie zou zich niet alleen laten voelen aan de pomp. Olie wordt gebruikt in tal van andere producten zoals plastics en cosmetica. Ook die dreigen duurder te worden. En bedrijven die olie – plus gas – nodig hebben voor hun energiebevoorrading, zouden hun factuur zien stijgen en die prijzen doorrekenen aan de consumenten, wat hun koopkracht dubbel aantast en kan leiden tot een recessie, minstens twee opeenvolgende kwartalen van negatieve economische groei. De Europese Centrale Bank (ECB) berekende dat een olieprijs van 120 dollar per vat de inflatie zou doen oplopen tot bijna 6 procent volgend jaar en dat de economie per kwartaal met 0,1 procent van het bruto binnenlands product zou krimpen. Bij een olieprijs naar 150 dollar per vat zitten we aan 8 procent inflatie in 2027 en een krimp van de economie van 0,2 procent per kwartaal.
Dat lijkt nu vermeden, tenminste als het staakt-het-vuren in het Midden-Oosten standhoudt. Met een olieprijs van 100 dollar per vat zou men flirten met een recessie, maar ze dus wel degelijk vermijden. Is dat het meest realistische scenario?
Wellicht wel. Maar het zou te optimistisch zijn de recessievrees weg te lachen. Akkoord, er zijn factoren die maken dat paniek niet op zijn plaats is. De combinatie van hoge prijzen en dus inflatie en economische onzekerheid zoals in 2021-2022 zit er niet aan te komen. Dat was een aparte situatie met een aantal bijkomende negatieve factoren. De inflatie kreeg men niet onder controle omdat de gezinnen na de vele lockdowns extra begonnen te consumeren. De krappe arbeidsmarkt joeg de lonen de hoogte in. En de centrale banken hielden de rente laag. Dat is nu anders met een afgekoelde arbeidsmarkt. De groei blijft op 1 procent, wat een minder groot risico is voor een inflatie-opstoot dan de compenserende groeicijfers na corona.
Hernieuwbare energie
Plus: ook al wordt de bevolking via allerlei berichten en artikels – door HLN voorop – bang gemaakt voor torenhoge gasfacturen, een aardgascrisis verwachten experten niet. De prijzen blijven ver onder het crisisniveau van 2022. Veel draait inderdaad rond de mogelijk doorgang in de Straat van Hormuz waar 20 procent van de wereldwijde LNG-bevoorrading passeert (vloeibaar gas), maar dat is slechts 5 procent van het totale gasaanbod dat wereldwijd op de markt is. Ondertussen wordt er meer dan vroeger een beroep gedaan op hernieuwbare energie.
Maar er mag dan wel geen probleem zijn met het gasaanbod, dat is mogelijk toch wel het geval met tal van andere producten. De verstoring van de productie en het vervoer van grondstoffen (naast gas en olie ook – en vooral – aluminium, helium als onderdeel van de elektronische chipproductie, en meststoffen) kan over een aantal maanden een effect hebben op het aanbod en dus de prijzen van belangrijke producten, gaande van voeding tot elektronica. Hoe groot die impact zal zijn is onduidelijk, maar als het aanbod de vraag niet kan volgen, zullen prijzen automatisch stijgen. En deze aanbodschok leidt dus tot het tweespan inflatie-recessie.
“Het zou te optimistisch zijn de recessievrees weg te lachen”
Dat kan nog versterkt worden als er onduidelijkheid blijft over welke schepen al dan niet door de Straat van Hormuz mogen varen. Zelfs als die wordt opengesteld voor alle vrachtverkeer, zal het weken zo niet maanden duren vooraleer alles in zijn plooi valt. De mondiale waardeketens dreigen zo lange tijd verstoord te blijven. Wie dit niet in rekening neemt, onderschat deze aanbodschok.
Tel daar nog de mogelijkheid bij dat Iran een soort van tolheffing tot 2 miljoen dollar in cryptomunten wil opleggen. De schepen of de reders die dit zullen ophoesten, hebben weinig andere keuzes dan de prijzen door te rekenen aan de eindklant en dus de consument. Gevolg: meer inflatie en dus minder koopkracht, en mogelijk lagere groei met als afsluiter een recessie.
