Dakloze in Parijs (Shutterstock)

Dakloze in Parijs (Shutterstock)

Internationale politiek

Daklozen en asielzoekers zullen anoniem digitale euro’s kunnen uitgeven, maar andere EU-burgers niet

Lode Goukens

Het Nederlandse Europees parlementslid Auke Zijstra (PVV) publiceerde op een blog de reden waarom hij als enig Nederlands MEP (member of the European Parliament) tegen de digitale euro stemde op 23 juni. Zijlstra vond wel erg bizarre zaken in het goedgekeurde plan. Zo zullen daklozen en asielzoekers wel anoniem digitale euro’s kunnen uitgeven, maar andere EU-burgers niet.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Op 23 juni werd over de digitale euro gestemd in de ECON-commissie in het Europees Parlement. De socialistische voorzitster Aurore Lalucq postte een absurd filmpje over die stemming. Lalucq zetelt trouwens ook in de European Council on Foreign Relations (ECFR) een vehikel van de controversiële valutaspeculant en linkse activist George Soros.

Met een stevige meerderheid, 43 stemmen voor, 14 tegen, 1 onthouding, werd het voorstel van de Europese Commissie om de digitale euro te introduceren ondersteund. De onthouding kwam van een parlementslid van de N-VA. Twee jaar geleden zei Johan Van Overtveldt (N-VA): “De digitale euro is een oplossing op zoek naar een probleem.” Maar dat is blijkbaar geen tegenstem waard.

Niet zo historisch

Vlaams Europarlementariër Gerolf Annemans zei hierover: “Men verkoopt de burger een digitaal equivalent van contant geld, maar levert een wettekst af die de Commissie en de ECB alle ruimte geeft om dat later te herzien. Dat is geen vooruitgang, dat is een blanco volmacht.”

Het Europees Parlement kwam wel met wijzigingen op het originele voorstel en dus zal er onderhandeld worden tussen de drie partijen: de Raad van de EU, de Europese Commissie en het Europees Parlement. De Europese Centrale Bank (ECB) die de munt uitwerkte is zelfs rechtstraaks geen betrokken partij.

De historische stemming was minder historisch dan Lalucq beweerde. “Het heeft zo’n anderhalf jaar geduurd om een meerderheid te vinden die voor wilde stemmen” aldus Zijstra. “Er waren veel bedenkingen en onduidelijkheden en eigenlijk was de rapporteur Navarette, die leiding gaf aan de parlementaire discussie en straks moet onderhandelen, ook niet direct een voorstander. Hij was vroeger nota bene centraal bankier en verving een eerdere rapporteur die de klus teruggaf, toen hij besloot dat hij de digitale euro helemaal niet wilde.”

Een heel lobbycircuit kwam op gang. “Ik heb met banken uit vele landen, centrale banken, retailers en hun koepelorganisaties, consumentenorganisaties, cash-transporteurs, landenvertegenwoordigingen, academici, Visa en MasterCard zelf, en crypto-organisaties gesproken. En heel veel mensen hebben mij gemaild, vaak met zorgen” schreef Zijlstra.

Programmeerbaarheid is geen complottheorie

Het Europees Parlement organiseerde twaalf hoorzittingen. Niemand was enthousiast. Maar de socialisten en groenen willen absoluut de digitale euro. Christine Lagarde van de ECB wil ook die digitale euro. Ondanks één van de belangrijkste bezwaren van digitaal geld: de bank weet immers alles en het geld kan automatisch geblokkeerd worden. Dat is geen complottheorie.

Het IMF publiceerde eerder het Central Bank Digital Currency Virtual Handbook waarin de mogelijkheden van programmeerbaar geld worden besproken als een potentieel kenmerk van CBDC’s, zoals de digitale euro. “Bijvoorbeeld een persoonlijke (negatieve) rente op specifieke tegoeden of doeleinden. Of beperkingen op gebruik, vervaldata, of automatische voorwaarden. Zelfs automatische compliance, inclusief potentieel fiscale aspecten zoals automatische aftrek of inning van belastingen bij transacties (compliance-by-design).”

“In artikel 24, paragraaf 2 wordt expliciet gezegd dat programmeerbaarheid formeel is uitgesloten. Maar artikel 2(18) bevat wel al een definitie van programmeerbaarheid. Dat suggereert dat in de toekomst programmeerbaarheid toch om de hoek kan komen kijken – alleen nu dus nog niet.” Schreef Zijstra.

Geen anonimiteit

Volgens Zijstra mag de ECB “op geen enkele wijze weten wat je gekocht hebt, en je moet digitale euro’s kunnen doorgeven aan een ander zonder dat de ECB daar weet van heeft. Het was toch immers een digitale variant van cash? U begrijpt dat ik dat niet heb binnengehaald.”

En de “uitzonderingen” zijn opgenomen in annexen II en III. “Een lijstje met omstandigheden wanneer databescherming niet van toepassing is. Bovendien lezen we in lid 3 van beide artikelen dat de Europese Commissie via uitvoeringsbesluiten die lijstjes in annexen II en III kan uitbreiden. Dat betekent dat zulks gaat zonder tussenkomst van de wetgever – de lidstaten en het Europees Parlement.”

Uitzonderingen voor asielzoekers en clochards

Zijstra vond ook uitzonderingen op witwas-controles voor daklozen en asielzoekers. “Er staat ook gekkigheid in als we het over klantgegevens hebben.” Een betaaldienst moet volgens de Europese anti-witwasregels kunnen vaststellen wie je bent en waar je geld vandaan komt en heen gaat. Voor ieder van ons met een identiteitskaart is dat geen probleem. Maar mensen waarvan de identiteit niet kan worden vastgesteld, die kunnen op basis van de wet dus geen bankrekening en daarmee geen digitale euro krijgen.

“Daar heeft de Commissie een oplossing voor gevonden: asielzoekers en personen zonder vaste verblijfplaats krijgen volgens artikel 14 een uitzondering op de anti-witwascontroles.”

De lidstaten moeten een dienst benoemen die deze mensen een digitale euro-rekening ter beschikking stelt. “Dat is op z’n zachtst gezegd een vreemde regel: banken zijn verplicht klanten te weigeren die ze niet kunnen identificeren, maar één bank moet die klanten juist wel aanvaarden, en daarvoor gecompenseerd worden door de ECB. Terwijl EU-burgers die vaak heel complexe procedures moeten doorlopen om zich te kunnen identificeren en de oorsprong van hun geld te kunnen verklaren.”

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Lode Goukens is docent, onderzoeksjournalist en schreef voor verschillende grote Vlaamse en internationale publicaties. Vandaag is hij hoofdredacteur van PAL.be.

Plaats een reactie

Delen