De Europese Commissie zette allerhande constructies op om een alternatief sociale mediaplatform van de grond te krijgen, om daarmee X te counteren. En de Belgische overheid betaalt fors mee.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
België betaalt een aardig bedrag om W Social van de grond te krijgen, zonder controle of debat in het federaal parlement. En tot overmaat van ramp is de belangrijkste begunstigde indirect een groene klimaatpartij uit Zweden.
Identiteitsveriificatie
W Social is een nieuw Europees socialemediaplatform (specifiek een microblog-platform) dat als alternatief voor het Amerikaanse X (voorheen Twitter) wordt opgezet. Het doel is om Europees technologisch soevereiniteit te creëren en minder afhankelijk te zijn van Amerikaanse technologiebedrijven, klinkt het bij de Europese initiatiefnemers.
De unieke eigenschap bestaat uit een verplichte identiteitsverificatie. Dat wil zeggen een koppeling aan paspoort of identiteitskaart plus een recente foto. Waarom verplichte verificatie? Om bots, trollenlegers en desinformatiecampagnes volledig uit te sluiten.
Groene klimaatfanatici achter de schermen
De oprichter is een verhaal apart. Anna Zeiter, de Duitse CEO, is immers gevestigd in Zwitserland: buiten de Europese Unie. Zeiter was de privacy-officer bij Ebay. Ze is tevens professor in Bern als doctor in de Europese wetgeving qua gegevens. Ze studeerde onder andere in Stanford rechten en is lid van de IAPP Board of Directors en van de World Economic Forum’s Digital Transformations Working Group. Een WEF-netwerkster dus.
IAPP staat voor de International Association of Privacy Professionals. Het is de grootste en meest invloedrijke wereldwijde non-profitorganisatie en gemeenschap op het gebied van privacy, AI-governance en digitale verantwoordelijkheid. Die organiseren dure cursussen rond GDPR enzovoort. Met certificaten die de kunde en ‘compliance’ moeten bewijzen. Een verdienmodel dus eerder dan een charitatieve organisatie. Met hun CIPP/E-certifcatie gericht op Europese privacywetgeving (zoals de AVG/GDPR) verdienen ze aan EU-regelgeving.
Klimaatlobby
Het bedrijf achter het platform zit dan weer buiten de eurozone. W Social AB uit Zweden, is een dochteronderneming van We Don’t Have Time AB. Dat is een lobbygroep rond klimaatverandering. Het geld voor W Social komt van meerdere bronnen, waaronder de Zweedse klimaatpartij We Don’t Have Time. Dat laatste is toch wel zeer verontrustend als je over politieke onafhankelijkheid praat.
Geen EU-initiatief, althans op papier
De echte lancering is pas eind 2026. En aanvankelijk enkel in EU-landen. Het is geen EU-initiatief, maar de Europese Commissie doet wel de promotie op sociale media zoals X. W is een privé-startup gefinancierd door private investeerders (voornamelijk uit Scandinavië). Dat maakt de rol van de Europese Commissie bijzonder controversieel.
De hoge instapdrempel met paspoortverificatie is een bewuste keuze om een ‘frisse en veilige digitale ruimte’ te creëren voor nieuws, opinies en content. Tenminste dat beweert het bedrijf zelf.
W Social krijgt vooral kritiek op het gebied van privacy, drempelvrees en digitale onafhankelijkheid. Critici waarschuwen dat het koppelen van je identiteitsbewijs aan online gedrag een groot risico is. Mocht het platform gehackt worden, dan liggen je gegevens direct op straat. En wees gerust die pogingen om te hacken zullen er komen.
Weinig kans op slagen
Bovendien is de kans klein dat W Social aanslaat. De tegenvallende impact tot nu toe van Europese alternatieven zoals W Social en Monnett bewijzen dat het moeilijk opboksen blijkt tegen gevestigde Big Tech. Platformbedrijven winnen immers niet alleen op principes (zoals het weren van bots), maar ook op gebruiksgemak, status en gewoonte. Dat laatste ontberen al die alternatieven.
De Europese Commissie verhuisde al haar accounts van X naar W Social, maar ze blijven natuurlijk veel geld en energie steken in X.
Follow the money
De rol van de EU is vreemd. De Europese Commissie steunt via het European Digital Infrastructure Consortium (EDIC) voor Digital Public Goods W Social. Het EDIC is een juridisch samenwerkingsinstrument (een nieuwe rechtsvorm) en niet een financieringsfonds met een eigen vast budget. Over de geldstromen krijgt de burger dus niks te zien of te horen.
Het budget is gebaseerd op ledencontributies (members’ contributions) aangevuld met andere inkomstenbronnen volgens EDIC. Wie of wat daar heeft het publiek het raden naar. De financiering komt nochtans uit andere EU-programma’s (zoals Digital Europe Programme, Horizon Europe enzovoort). Met andere woorden EU-subsidies voor wetenschappelijk onderzoek via allerhande kanalen. Het wordt trouwens erg ondoorzichtig via veel tussenstappen zoals projecten in lidstaten.
Belgische overheid betaalt mee
De Belgische overheid investeerde 200.000 euro voor het jaar 2026 en beloofde 100.000 euro voor de daaropvolgende jaren in het Europe Startup Nations Alliance (ESNA). ESNA EDIC is een consortium dat is opgericht om het ‘ecosysteem voor start-ups in heel Europa te ondersteunen’.
De financiering voor de andere Europese consortia (EDIC’s) in België ligt anders. Zo zetten ze EUROPEUM-EDIC op. België is het gastland van dit netwerk voor blockchain en Web3, waarbij de federale overheid via de Federale Overheidsdienst BOSA de uitbouw van knooppunten faciliteert.
Jaarlijkse bijdragen
De exacte jaarlijkse bijdrage van de lidstaten voor deze specifieke infrastructuur wordt geregeld via de statuten van het consortium. Voor EDIC’s op het gebied van taaltechnologie of open-sourceprojecten heeft België momenteel de status van waarnemer. Als waarnemer betaalt het land in deze fase doorgaans geen volwaardige operationele lidmaatschapsbijdrage.
De vraag is: moet de Belgische overheid geld stoppen in buitenlandse bedrijven met een politieke agenda?
