Het Rekenhof maakte in een recent rapport volledig brandhout van de manier waarop de Vlaamse Regering vandaag openbare werken aanpakt. Elk jaar gaat er maar liefst zo’n 2,5 miljard euro naar Vlaamse openbare werken. Toch is het voor het Rekenhof totaal onduidelijk volgens welke visie, prioriteiten en noden die projecten gekozen worden.
Dit opiniestuk werd geschreven door Peter Reekmans, burgemeester van Glabbeek en gewezen volksvertegenwoordiger en fractieleider in het Vlaams Parlement (LDD)
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De kritiek van het Rekenhof is absoluut correct. Ook voor heel wat gemeentebesturen met een Vlaamse gewestweg door hun gemeente is het immers totaal onduidelijk hoe de bevoegde Vlaamse minister en het Agentschap Wegen en Verkeer (AWV) vandaag de prioriteiten bepalen. Je kan vandaag nergens nog een Vlaamse langetermijnvisie bespeuren. Laat staan dat de Vlaamse overheid kostenbesparend samenwerkt met nutsmaatschappijen zoals Aquafin, Elia of Fluvius.
In een klein dorp kan het wel
Ook in heel wat gemeenten in Vlaanderen zijn vandaag nutsmaatschappijen aan het investeren in nieuwe bekabelingen, leidingen of rioleringen. En een gemeentebestuur met enige langetermijnvisie maakt van die werken ook gebruik om de weginfrastructuur van een gemeenteweg volledig te vernieuwen.
Zo gaan we in een kleine gemeente zoals Glabbeek mee in elk dossier waarbij de weginfrastructuur gedeeltelijk moet worden opgebroken door nutsmaatschappijen. Als Aquafin gescheiden riolering aanlegt, moet het bedrijf de weg gedeeltelijk opbreken. Het betaalt dan ook de kosten voor de vernieuwing van de helft van de rijbaan die het heeft opgebroken.
Als gemeente stappen we vervolgens mee in dat dossier om ook het andere deel van de rijbaan te vernieuwen. Uiteindelijk kost de vernieuwing van die gemeenteweg ons namelijk maar de helft. En tegelijk maken we waar mogelijk ook van de opportuniteit van die werken gebruik om de fietspaden te vernieuwen, met maar liefst 90 procent subsidies uit het Vlaams Fietsfonds.
Stapten wij als gemeente op het moment van nutswerken niet mee in het vernieuwen van de volledige weg, dan kregen we een weg als een lappendeken. En dan mag je binnen enkele jaren de volledige rijweg gaan vernieuwen!
In Vlaanderen lukt het blijkbaar niet
Je zou toch durven denken dat ook de Vlaamse overheid, met veel meer slimme koppen dan een klein gemeentebestuur, eenzelfde doordachte langetermijnvisie zou bedenken voor samenwerkingen met nutsmaatschappijen. Zeker als je weet dat de toestand van heel wat Vlaamse gewestwegen vandaag ronduit dramatisch is.
Maar door een latent gebrek aan langetermijnvisie wordt er in Vlaanderen amper samengewerkt. De Vlaamse minister van Openbare Werken maakt geen gebruik van die opportuniteiten. Wat in een klein dorp wel lukt, daarin faalt Vlaanderen blijkbaar.
Er is dus bijvoorbeeld wel geld voor een absurde fietsbrug in Antwerpen van 250 miljoen euro. Maar om samen met nutswerken de Vlaamse gewestwegen aan de helft van de prijs te vernieuwen, wordt er geen enkel budget vrijgemaakt. Zo starten er binnenkort meerdere projecten van hoogspanningsnetbeheerder Elia om het elektriciteitsnetwerk te versterken. Daarvoor moet men het wegdek van heel wat Vlaamse gewestwegen gedeeltelijk opbreken. Toch trekt Vlaanderen vandaag geen budget uit om van die opportuniteit gebruik te maken en zo samen kostenbesparend de volledige gewestweg te vernieuwen.
Hoogspenningskabels
Een deel van het tracé van die nieuwe hoogspanningskabels, die Elia in 2027-2028 gaat aanleggen, loopt ook door Glabbeek. De nieuwe kabels lopen van Tienen naar Diest en zullen ondergronds onder het wegdek van de Tiensesteenweg (N29) lopen, een Vlaamse gewestweg. Elia breekt hiervoor één deel van de rijweg op. Ook Aquafin maakt van die werken gebruik om in de opgebroken rijhelft doordacht en kostenbesparend gescheiden riolering te plaatsen.
Tijdens een overleg over die werken stelden we als gemeente aan AWV Vlaams-Brabant de vraag of ook zij niet beter zouden meestappen in het project. Zo zouden ze ook de tweede rijhelft kunnen vernieuwen en, via het Vlaams fietsfonds (90 procent subsidies), tegelijk de fietspaden aanpakken. Het enige antwoord dat we kregen, was dat daar de komende jaren geen enkel budget voor beschikbaar is.
Die steenweg is compleet versleten. AWV moet er regelmatig de putten in het asfalt komen opvullen en de weg is zelfs niet meer verkeersveilig. Als je dat weet, dan kun je het recente rapport van het Rekenhof, dat zo negatief is over openbare werken in Vlaanderen, veel beter begrijpen.
Gebrek aan visie
Een Vlaamse minister die van wegenwerken door nutsbedrijven geen gebruik maakt om aan de helft van de prijs haar Vlaamse gewestwegen te vernieuwen, heeft niet de juiste beleidsvisie. Of haar prioriteiten liggen duidelijk elders. Het Rekenhof geeft bovendien heel wat kritiek op de manier waarop Vlaanderen kiest welk project geld krijgt. En ook burgemeesters van de andere regeringspartijen, en zelfs van de eigen partij van de minister, uiten openlijk kritiek op al die politieke willekeur en vooral op de massale transfers naar Antwerpen.
Waar het gemeentebestuur van een klein dorp wel in slaagt om doordacht en kostenbesparend te werken, daar faalt de Vlaamse Regering vandaag over de hele lijn. Met iets meer gezond verstand, de juiste prioriteiten en kostenbesparende samenwerkingen zou Vlaanderen met hetzelfde budget veel meer bereiken op het vlak van openbare werken.
