YouTube verwijderde de clip met een politieke discussie over de “Chat Control” van de EU. Die video is niet langer te bekijken binnen de Europese Unie. Vooral dat laatste is een bedenkelijke situatie. Buiten de EU is de video nog steeds beschikbaar.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Het gaat over de Puheenaihe-podcast. Dit is een Fins actualiteitenprogramma met 60.000 abonnees. In de gecensureerde aflevering uitte Peter Sund, CEO van de organisatie van Finse bedrijven in ICT-beveiliging, scherpe kritiek op de nieuwe ‘Chat Control’-richtlijn van de EU. Die richtlijn is onder twijfelachtige omstandigheden tot stand gekomen.
Aangezien de media in het Fins zijn, is het zeer waarschijnlijk dat het verzoek tot censuur afkomstig was van een Finse overheidsfunctionaris of een daarmee verbonden partij. Dit laatste maakt de zaak problematisch volgens veel Finnen. Artikel 12 van de Finse grondwet garandeert namelijk de vrijheid van meningsuiting.
Censuur
Nog straffer: Het verhinderen van politieke publicaties is in Finland een strafbaar feit. Zeker als misbruik van een ambtelijke positie, wat op zijn beurt strafbaar is met een boete of een gevangenisstraf van maximaal twee jaar.
De aflevering is nog steeds te beluisteren op Apple Music en Spotify.
Mikko Ohtamaa gaf extra uitleg op X. “Let wel: dit is geen geautomatiseerd YouTube-systeem voor het verwijderen van auteursrechtelijk beschermd materiaal of een ander geautomatiseerd systeem, want dan zou de video wereldwijd worden geblokkeerd”.
Volgens Ohtamaa gaat het omdat de video alleen binnen de EU is geblokkeerd, door een actie van Finstalige ‘truth flaggers’ uit de EU.
Trusted flaggers onder de DSA (digital services act) van de EU controleren sociale mediaplatformen. Het zijn organisaties met gespecialiseerde expertise in het opsporen en melden van vermoedelijk illegale online inhoud (bijvoorbeeld haatspraak, terrorisme, kinderporno, oplichtingspraktijken, IP‑inbreuken). Althans, dat beweren ze.
In de Digital Services Act (DSA) is niet geregeld dat “trusted flaggers” een vaste vergoeding krijgen. Hoe ze betaald worden hangt af van wie de trusted flagger is en uit welke middelen die organisatie zich financiert. Meestal gaat het om overheidsgeld via subsidies of dotaties.
Hun meldingen moeten door online platforms met prioriteit behandeld worden en “zonder onnodige vertraging” beoordeeld worden, maar het is formeel het platform dat beslist over verwijderen of niet.
Die rol van de trusted flaggers of volgens critici “truth flaggers” is omstreden. En wel omwille van de volgende reden: het ontvangen van gerichte EU‑projectsubsidies. De Europese Commissie zette programma’s op rond haatspraak, desinformatie, kinderbescherming. Die financieren die flaggers. De fondsen zijn zogenaamd “tijdelijk en thematisch”.
Fact checking
De EU financiert initiatieven rond factchecking en de weerbaarheid tegen desinformatie. Een recente Commissie-steun van 5 miljoen euro illustreert dat. het meeste EU-geld komt van EU-lijnen rond online-veiligheid, digitale weerbaarheid en jeugdbescherming van minderjarigen. Die worden doorgaans gekoppeld aan programma’s zoals Digital Europe of Citizens, Equality, Rights and Values (CERV). Daarnaast zijn er specifieke calls van de Commissie.
In België is Child Focus “trusted flagger” voor kindermisbruikmateriaal.
Unia werd in 2025 erkend als trusted flagger voor meldingen van haatspraak en discriminatie. Het Vlaams Mensenrechteninstituut (VMRI) is dan weer door de Vlaamse Regulator voor de Media erkend als betrouwbare flagger voor illegale inhoud rond mensenrechten en gelijke behandeling aangesteld, maar enkel binnen Vlaamse bevoegdheden. Het Instituut voor de gelijkheid van vrouwen en mannen (IGVM) kreeg in juli 2026 de status van trusted flagger voor online gendergerelateerd geweld en gelieerd illegale inhoud.
Dus twee federale instellingen, een gesubisidueerde ngo en een Vlaamse instelling bepalen in België zonder tussenkomst van rechters en rechtbanken wat sociale mediabedrijven moeten censureren.
In Finland is dit niet anders. In Finland is de Digital Services Coordinator het Finse agentschap Traficom. Alleen hebben de drie trusted flaggers net als in België normaal domeinen van expertise die het flaggen zouden moeten beperken.
De eerste flagger TTVK/CIAPC behandelt auteursrecht. In principe valt die af. Dit was de eerste trusted flagger in de hele EU. De tweede flagger is Pelastakaa Lapset ry, de tegenhanger van Child Focus en die gaan over bescherming van minderjarigen, illegale content gericht op kinderen en jongeren. Die gaan dus niet over chat control, maar chat control wordt verkocht als noodzakelijk om minderjarigen te beschermen. Omdat ze een taakomschrijving hebben die hen zegt zich te richten op schadelijke of illegale online inhoud voor jeugd zouden ze wel eens de bron van de censuur kunnen zijn. De derde flagger is een bedrijf Somis Enterprises Oy (Someturva) dat zich richt op iIllegale uitingen, online pesten, intimidatie, bescherming van minderjarigen en fraude.
Gevaar voor vrije meningsuiting
Het probleem is dat met overheidsgeld, en meestal dan nog geld van de Europese Commissie, aan censuur gedaan wordt. De video bevat immers geen haatzaaiende uitlatingen of ander aanstootgevend materiaal.
Volgens Ohtamaa is in Finland elke politieke meningsuiting beschermd, zelfs meer dan gewone vrije meningsuiting. “Het bespreken van EU-wetgeving is zeer politiek van aard”. “Er is letterlijk geen enkele reden om de video te verwijderen, behalve 1) als je een gekrenkte politicus bent die voor censuur heeft gestemd, of 2) als je een overijverige ‘truth flagger’ bent in het kader van de EU-wet op digitale diensten.”
In beide gevallen is het in Finland een misdrijf en een strafbaar feit, omdat je autoriteit en macht misbruikt om legale politieke meningsuiting te onderdrukken. Sociale media staan vol met oproepen om klacht in te dienen bij de Finse politie.
YouTube heeft dus een Puheenaihe‑aflevering over het EU‑voorstel “Chat Control” gecensureerd in EU-landen, maar geeft geen details van die specifieke moderatieactie. Op die manier blijven de opdrachtgevers met EU-geld buiten schot.
Het is trouwens geen alleenstaand geval. Inhoud die Chat Control verwerpt en de link legt met massasurveillance, censuur en opsporing van dissidenten raakt precies die thema’s waar YouTube bijzonder gevoelig op modereert, zeker als er tegelijk kritiek is op overheden of grote techplatformen.
Meer over Chat Control
