De N-VA heeft de Antwerpse magistraat Wouter Pas voorgedragen als opvolger van Danny Pieters bij het Grondwettelijk Hof. Pas komt over van de Raad van State en heeft eerder gewerkt op cd&v-kabinetten, wat de overstap naar een N-VA-voorgedragen mandaat opvallend maakt.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Wouter Pas is een jurist-magistraat met een carrière in de hoge administratieve rechtspraak. Hij is momenteel werkzaam bij de Raad van State, het hoogste bestuursrechtelijke college in België, waar hij zich bezighoudt met de toetsing van besluiten van de overheid.
Pas volgt de oud-professor socialezekerheidsrecht en voormalig N-VA-Senaatsvoorzitter Danny Pieters op, die in oktober de pensioengerechtigde leeftijd van 70 bereikt. Het Grondwettelijk Hof (GWH) heeft de unieke macht om goedgekeurde wetten en decreten te vernietigen en zo in te gaan tegen een parlementaire meerderheid.
Uitsluitingen
Het GWH is de opvolger van het Arbitragehof dat de federalisering van België in goede banen moest leiden. De kritiek is dat alle leden van het GWH politiek benoemd worden en een groot deel voormalige politici zijn. Tot voor kort was een juridisch diploma zelfs geen vereiste bij de aanstelling (voor het leven tot pensioenleeftijd van 70 jaar). Het Vlaams Belang en de PVDA/PTB worden uitgesloten bij de benoemingen.
Voor zijn carrière bij de Raad van State werkte Wouter Pas als kabinetsmedewerker voor cd&v-politici. O.a. bij Yves Leterme als minister van begroting en institutionele hervormingen en vice-premier in de overgangsregering Verhofstadt III. Daarna werd Leterme premier. Dit is een achtergrond die expliciet wordt vermeld als een opmerkelijk element, gezien de N-VA hem nu voordraagt.
Die voordracht gebeurt in de Senaat waar hij een tweederde meerderheid van de stemmen moet krijgen. Maar dat is een formaliteit. Eerder een ritueel.
Pas is trouwens al zijn hele carrière actief bij het Leuven Centre for Public Law (LCPL). Meer bepaalde bij de onderzoekseenheid Publiekrecht van de Faculteit Rechtsgeleerdheid en Criminologische Wetenschappen van de KU Leuven. Een belangrijk centrum waar vooral de professoren Koen Lemmens en Paul Van Orshoven regelmatig opduiken in het publieke debat.
Strategie
Het is niet dat Wouter Pas zelf niet deelneemt aan het debat, maar dan via juridische publicaties. Pas publiceert regelmatig. Meestal in collectieve boeken bij Die Keure.
Enkele van Pas’ recentere publicaties zijn bijdragen in Parlementaire soevereiniteit: een constitutionele utopie? (2022), Grondwet-Grondrechten Geannoteerd 2021-2022, Uitzonderlijke omstandigheden in het grondwettelijk recht (2019) en vooral in het Liber amicorum Marnix Van Damme (2021). Marnix Van Damme was een erg geliefde professor grondwettelijk recht aan de VUB en tot eind 2024 kamervoorzitter was van de Raad van State. Tegenwoordig is hij emeritus professor lid van de sanctiecommissie van de FSMA (Autoriteit voor Financiële Diensten en Markten).
Volgens de krant De Tijd past de voordracht in een bredere strategische lijn van de N-VA rond de interpretatie van artikel 23 van de Grondwet, dat het standstillbeginsel bevat. Dat principe houdt in dat het beschermingsniveau van sociale rechten (zoals werkloosheidsuitkeringen en pensioenen) niet substantieel mag worden verlaagd zonder dat daar een evenwaardige compensatie tegenover staat.
Binnen de N-VA bestaat er al langer scepsis over een ruime, “rechterlijke” invulling van dit beginsel. De zogenaamde activistische rechters. De partij wil dat het nauwer wordt geïnterpreteerd, zodat beleidsmakers meer ruimte krijgen om het sociale stelsel te hervormen. De vraag is maar of Wouter Pas dit kan en wil bewerkstelligen.
