Hoewel het slechts een gedeeltelijke publicatie is, zorgen de PISA-resultaten voor veel consternatie in het onderwijswereldje en de Vlaamse media. Vlaamse 15-jarigen scoren opnieuw lager dan in 2022 op lezen, wiskunde en wetenschappen. De achteruitgang is in Vlaanderen groter dan het OESO-gemiddelde. Jongens zijn in Vlaanderen het probleem.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
De OESO heeft vandaag om 7u de PISA 2025-resultaten vrijgegeven en het beeld is overwegend zorgwekkend. Wereldwijd dalen de prestaties in lezen, wiskunde en wetenschappen. Er is een scherpe achteruitgang in veel Europese landen. Voor Vlaanderen en België wijzen de eerste berichtgevingen op een voortgezette, zelfs versnelde daling. Vooral in lezen en wiskunde, terwijl wetenschappen min of meer stabiliseert.
De OESO zijn zowat alle Westerse landen plus enkele sterke democratische economische landen zoals Japan, Singapore en Zuid-Korea. Oorspronkelijk ging het om het Westers blok. Ze geven tegenwoordig zelfs cijfers uit communistisch China, met in totaal data uit 91 landen.
Analyse
De Vlaamse cognitieve psycholoog Wouter Duyck reageerde meteen met een persoonlijke analyse van het voorlopige rapport:
Duyck noemde de PISA-resultaten “de enige bron van data voor secundair onderwijs die evoluties sedert het jaar 2000 toelaat”.
De OESO noteert de laagste gemiddelde prestaties ooit in de drie domeinen. Lezen daalde gemiddeld met 15 punten sinds 2022, wiskunde met 9 punten en wetenschappen bleef ruwweg stabiel op OESO-niveau maar vertoont op langere termijn een dalende lijn.
Voor het eerst werd computational problem-solving meegenomen. Het OESO-gemiddelde ligt rond 500 punten.
Effecten van migratie
De Vlaamse pers duidt de resultaten als een nieuwe “schokgolf” voor het onderwijs.
Duyck legde uit waar het over gaat: “het duurt vandaag minstens 1,5 jaar langer (!) vooraleer de gemiddelde 15-jarige even goed rekent/leest als de gemiddelde 15-jarige in het jaar 2003”. “Dat is… gigantisch. Een 15-jarige kan dus nu wat toen een 13,5 jarige kon. Dat betekent dat je in de bevolking ca 4 IQ punten verloren bent. Terwijl de hersenen van onze kinderen echt niet minder aankunnen. Dit is dus een gevolg van onderwijs(praktijk/beleid).”
Vlaanderen, Nederland en Finland zijn eigenlijk de sterkste dalers in Europa volgens Duyck. “Vlaanderen heeft een veel groter negatief effect van migratie en thuistaal dan andere leden. Het onderwijs blijft hier slachtoffer van ons problematische integratiebeleid.”
En passant hekelde Duyck de opinies die over onderwijs verkocht worden in media zoals Knack, De Standaard enzovoort. “Een volk dat minder goed kan rekenen is óók een volk met minder burgerschap, meer armoede, slechtere gezondheid en slechter mentaal welzijn.”
Duyck: “40 procent van leerlingen met een migratieachtergrond halen het laagste basisniveau niet. Dit is schrikbarend. Dit onderwijsprobleem kunnen we niet langer negeren in ons migratiebeleid.”
De PISA 2025-cyclus bevestigt een patroon dat al sinds 2018 zichtbaar is: prestatiedaling in kernvaardigheden, versneld door de nasleep van de pandemie, toenemende aandachtsspanne-problematiek en structurele onderwijstekorten (bijvoorbeeld lerarentekort).
Als “1 op de 3” het basisniveau voor lezen niet haalt (zoals De Morgen schrijft), heeft dat directe implicaties voor kansengelijkheid, doorstroom naar hoger onderwijs en de arbeidsmarkt.
Het strafste aan de Vlaamse berichtgeving over de PISA-resultaten is dat alle Vlaamse traditionele media die gegevens onder embargo reeds hadden gekregen van de OSEO en hun stukken goed konden voorbereiden. Dat was alvast niet te merken aan de voorspelbare artikels.
Correcties
Heb je een fout opgemerkt in dit artikel?
We streven naar correcte berichtgeving. Zag je een feitelijke onjuistheid, een verkeerde naam of een tikfout? Laat het ons weten.
We gebruiken je gegevens enkel om je melding op te volgen (zie onze privacyverklaring).
Dit zag iedereen aankomen, behalve de verantwoordelijken voor deze neergang.
Importeer nog meer en daal verder af tot de ongelettertheid weer primeert.
De problemen van ontwikkelingslanden verdwijnen niet, wanneer hun burgers naar hier verhuizen. De problemen liggen diep: cultuur, taal, opvoeding zijn vaak obstakels om succesvol te functioneren in het onderwijs.
Is het niet zo dat leraren focussen op de sterkste leerlingen van de klas en minder begaafden ook minder aandacht krijgen? Wellicht door tijdsgebrek. Dat was alleszins zo tijdens de vorige eeuw.
Het fenomeen is ook bekend bij de wielertoeristen. Aldaar kunnen de fietsers, waar mogelijk, kiezen voor categorieën A, B en C aangepast aan ieders krachtvermogen.
Ons vader zei 45 jaar geleden al dat we onderweg zijn naar een generatie die niet meer kan schrijven, lezen of rekenen….
En dat geldt ook voor autochtonen.
Nog even geduld…
Citaat van Duyck: “Een 15-jarige kan dus nu wat toen een 13,5 jarige kon. Dat betekent dat je in de bevolking ca 4 IQ punten verloren bent.” Die “toen” slaat op de periode van 2003 tot nu.
Ik wring mezelf wanhopig in bochten om dit enigszins aan elkaar te rijmen. Kan iemand a.u.b. het verband uitleggen tussen die 13.5 jaar, die 15 jaar en die 4 IQ punten, zodat ik niet verder panikeer over mijn opkomende dementie?