De brigade van de riek. Boerenprotest in Brussel (Photonews)

De brigade van de riek. Boerenprotest in Brussel (Photonews)

Binnenland politiek

De brigade van de riek

Frans Crols

Door Mercosur en India zwerven de boeren en de tractoren dagelijks op de buis. Het wachten is op Oekraïne als EU-lid, want dat zwiert de totale boerenwereld in Europa door mekaar. Oekraïne kan de landbouwkassa ledigen. De geel-blauwe vlag van Oekraïne symboliseert de paradijselijke teelaarde van dat land.

Geen advertenties meer?

Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!

Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:

Doorlopend abonnement

Maandelijks opzegbaar

€ 9,00

per maand

Eenmalig betalen

3 maanden PAL-abonnement

€ 27,00

per kwartaal

Geen gedoe

12 maanden PAL-abonnement

€ 108,00

per jaar

Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!

Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.

Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!

Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.

Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.

Klagen is de tweede natuur van de boeren, omzwachteld worden met miljarden euro’s door de Europese landbouwpolitiek is hun eerste. CD&V knuffelt de boeren en de partij is zodoende trouw aan haar traditie.

Populistisch rechts in Europa lonkt naar de landbouw en wint stemmen op het platteland, met als motief: “Jullie worden in de steek gelaten en wij zullen jullie steunen!” De Boerenbond was een pilaar van de christendemocratie. Die pilaar is vermagerd tot de brigade van de riek, en brokkelt in Vlaanderen en Europa af.

Van Kopenhagen tot Madrid zijn er politici die waarschijnlijk niet weten welk deel van een koe waarvoor dient, en die boeren behandelen met de stroperigheid waarmee grootouders hun kleinkinderen vertroetelen.

Marginale economie

Welke economische activiteit – die rond 0,7 procent van het Bruto Nationaal Product van België (in Frankrijk, hét landbouwland van de EU is het 1 procent) oplevert en steeds minder voor de tewerkstelling zorgt – wekt zoveel politieke belangstelling op? Vlaanderen telt 747.000 ondernemingen en 17.000 beroepsmatige boerenhoven. Meer en meer landbouwers stoppen en de gemiddelde oppervlakte van de boerenhovingen groeit.

Een derde van de begroting van de Europese Unie vloeit naar de boeren, via de CAP, de Gemeenschappelijke Landbouwpolitiek. Een heilige koe. Van Kopenhagen tot Madrid zijn er politici die waarschijnlijk niet weten welk deel van een koe waarvoor dient, en die boeren behandelen met de stroperigheid waarmee grootouders hun kleinkinderen vertroetelen.

Het recht van de boer

Het Verdrag van Rome, het basisdocument van de Europese Unie, stipuleert dat boeren recht hebben op een ‘behoorlijke levensstandaard’, een verklaring waarop geen enkele andere soort burgers van de EU kan bogen. Europa is een continent dat de indruk geeft bij voorrang ten voordele van de boeren te functioneren.

Recent beleid wijst wel op een verslensen van de faveurs voor de landbouw. De sacrosante koe is stilaan bestemd voor het abattoir. Op 17 januari ondertekende de EU, na meer dan een kwarteeuw onderhandelen, een vrijhandelsakkoord met Mercosur, een club van Zuid-Amerikaans landen, waaronder Argentinië en Brazilië.

De Europese industrie lonkt daardoor naar nieuwe markten voor auto’s en machines. De boeren verzetten zich nog steeds tegen het akkoord, want zij vrezen de concurrentie van de bekwame veeteelt van Latijns-Amerika. Meer is in de maak in hetzelfde genre door de vrijhandelsovereenkomsten met India en Australië.

LEES. Verzet tegen Mercosur was meer politiek dan economisch gemotiveerd

De Oekraïense kwestie

Het vooruitzicht om Oekraïne te begroeten als nieuw EU-lid verheugt evenmin onze boeren. Oekraïne heeft meer landbouwgrond dan Frankrijk en Duitsland samen en die is in handen van grote boerencollectieven. Zonder hervorming riskeert het merendeel van het geld van de CAP te eindigen in Kiev en omgeving.

Mercosur was jarenlang iets dat leuk om hebben was, maar niet dwingend. In 2026 is dat omgeslagen door de kanteling van de geopolitieke situatie, de Amerikaanse tarieven en de aanzwellende Chinese invoer. Bij Mercosur kunnen Vlaamse industrieproducten vandaag makkelijker binnen.

In juli 2025 presenteerde de EU-Commissie een begroting die mikt op een vermindering van de CAP met 30 procent. Elke euro in de Unie is nu eerder gericht op defensie dan op koebeesten. Het ruimschoots spreiden van pesticides wordt door de EU aangepakt. Ooit was de motivering van de CAP om de voedselzekerheid van Europa te waarborgen. In de werkelijkheid lokte de CAP voedseloverschotten uit en stimuleert het de uitvoer.

PAL Nieuwsbrief

schrijf je gratis in

Blijf op de hoogte met onze dagelijkse nieuwsbrief

Frans Crols (°1942) is econoom en een monument in de Vlaamse journalistiek. Na omzwervingen in het onderwijs en in Congo was hij als econoom eerst journalist bij Gazet van Antwerpen en later bij Trends, waar hij het tot hoofdredacteur en directeur schopte.

Plaats een reactie

Delen