Zoals verwacht willen de Franstalige liberalen van de MR dat ex-Dexia-baas Axel Miller de nieuwe voorzitter wordt van de federale participatiemaatschappij SFPIM. Uitgerekend een van de verantwoordelijken voor de bankencrisis van 2008 moet de gedeeltelijke privatisering van Belfius, de opvolger van Dexia, begeleiden. De striemende kritiek op de voordracht is dan ook terecht. Maar tegelijk is er nood aan nuance: Miller zit bij het staatsfonds niet alleen aan de knoppen en SFPIM heeft een opsmukoperatie nodig.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
We hebben het in deze rubriek een paar maanden geleden al voorspeld: een nieuwe federale benoemingscarrousel zou er wel eens voor kunnen zorgen dat de voormalige topman van bankverzekeraar Dexia, Axel Miller, voorzitter wordt van de raad van bestuur van de Federale Participatiemaatschappij.
Dat staatsfonds van de overheid, SFPIM, beheert 1,4 miljard euro aan aandelenparticipaties gaande van de aandelen in bpost en Proximus, over het belang in BNP Paribas tot Fluxys en Brussels Airport. Miller is een vertrouweling van MR-voorzitter Georges-Louis Bouchez. Hij was een tijdlang zijn kabinetschef en nam deel aan de federale regeringsonderhandelingen. Op een bepaald moment werd zijn naam genoemd als minister van Financiën. Dat ging niet door. Toen dat verhaal de ronde deed bij journalisten werd met ongeloof gereageerd.
Puinhopen gecreëerd
Hoe zou een van de verantwoordelijken van de bankencrisis van 2008 aan de financiële knoppen van het land kunnen zitten? Miller moest dat jaar vertrekken als topman van Dexia, een bank die door een risicovol businessmodel aan de rand van de afgrond stond. Het leidde tot miljoenenverliezen bij Arco-spaarders en de lokale overheden waren via de Gemeentelijke Holding ook hun geld kwijt. Miller kreeg een gouden handdruk en kon beschikken.
“Koen Schoors moet niet te hoog van de toren blazen. Zijn benoeming is te danken aan Groen”
De financiële ‘sanering’ van Dexia nam jaren in beslag. Uit de as van de gevallen bank rees de staatsbank Belfius op. Straks wordt 20 procent van de aandelen van Belfius geprivatiseerd. SFPIM moet dat begeleiden. Indien Miller bevestigd wordt als voorzitter van de raad van bestuur – en niemand twijfelt daaraan –, is dat wel een zeer bevreemdende evolutie.
Bananenrepubliek
De verontwaardiging was dan ook groot toen officieel bekend raakte dat Miller – overigens afkomstig uit een familie van ‘witte Russen’ die de communistische revolutie zijn ontvlucht – voorzitter zou worden van SFPIM. Ook binnen de regering-De Wever plaatst men daar vraagtekens bij. Maar in een particratie als België is het voordragen van namen voor overheidspostjes een prerogatief van de partijvoorzitter.
Als reactie op de benoeming dreigt de Gentse econoom Koen Schoors zijn ontslag te geven als bestuurder. Hij heeft het over “truken van een bananenrepubliek”. Zeer terechte opmerking, ook al omdat Miller na zijn vertrek bij Dexia weinig heeft klaargespeeld. Bij beurshuis Petercam blonk hij uit door onbekwaamheid. Bij autobedrijf d’Ieteren deed hij een aantal slechte overnames, zoals dat van de Italiaanse schriftjesfabrikant Moleskine. D’Ieteren betaalt er nog voor. De participatie in Belron werd afgebouwd. Dat was nochtans een strategische partner, want een specialist in beglazing van voertuigen. De benoeming van Miller is dus meer dan bedenkelijk. De striemende kritiek is terecht.
Deal tussen MR en N-VA
Maar er is ook nood aan nuance. Eerst en vooral is Miller een van de verantwoordelijken voor het Dexia-debacle, maar dus niet de enige. Het risicovolle businessmodel van de bank werd in het leven geroepen door de Franse topman Pierre Richard. Hij heeft nog meer boter op het hoofd, net als de raad van bestuur die alles liet passeren.
Ten tweede moet Koen Schoors niet te hoog van de toren blazen. Zijn benoeming is te danken aan Groen. En hij mag dan wel een econoom zijn, bepaalde van zijn standpunten zijn eerder activistisch dan wetenschappelijk te noemen. Schoors denkt nog altijd dat we in een vingerknip afscheid kunnen nemen van fossiele energiebronnen en direct naar 100 procent hernieuwbare energie kunnen overstappen.
Ten derde lijken critici weinig kaas te hebben gegeten van de werking van een normaal bedrijf, en dat is SFPIM nog altijd. De voorzitter van de raad van bestuur controleert het management en zet in naam van de aandeelhouder – de regering dus – de grote lijnen uit. Maar de machtigste persoon is en blijft de gedelegeerd bestuurder. Dat is al jaren Koen Van Loo, een figuur met een Open Vld- of Anders-etiket. Normaal gezien zou die plaats moeten ruimen voor een N-VA’er die dan de machtigste persoon wordt van SFPIM. Dat gebeurt echter niet. Omdat in de deal tussen de N-VA en de MR is bepaald dat Van Loo blijft zitten zodat de Vlaams-nationalisten bij de volgende stoelendans de gouverneur van de Nationale Bank mogen leveren. En eigenlijk heeft de N-VA nu geen figuur klaar om CEO van SPFIM te worden.
Ten slotte moet ook vermeld worden dat SFPIM gerust een nieuwe wind in de bestuurskamers kan gebruiken, al is Miller daar inderdaad niet de geschikte figuur voor. Het staatsfonds is aan een opsmuk toe. Beleggingsspecialisten vinden SFPIM geen voorbeeld van goed fondsenbeheer. De participaties in bedrijven als Belfius of Proximus zijn de logica zelve. Maar wat is de relevantie van aandelen van een overheidsfonds in kleine farmabedrijven of private durfkapitalisten? In de portefeuille zitten 175 participaties waarvan sommige amper een paar miljoen bedragen. Tijd om daarin te wieden.
