Stel je voor dat je een belangrijke financiële beslissing moet nemen. Je hebt meerdere aantrekkelijke opties. Vreemd genoeg word je toch intellectueel verlamd en doe je helemaal niets. Het lijkt onwaarschijnlijk, maar het gebeurt volgens Thomas Gilovich, hoogleraar aan de Cornell Universiteit, vaker dan we denken. Denk maar aan de vele Belgen die miljarden op spaarboekjes hebben staan. Bijna alle alternatieven zijn beter, en toch doen de spaarders niets.
Geen advertenties meer?
Ingelogde abonnees steunen niet alleen een van de enige kritische en onafhankelijke media, maar zien ook geen vervelende advertenties. Abonneer je snel en eenvoudig en krijg meteen toegang tot vele duizenden exclusieve artikelen!
Maak hieronder je keuze voor het gewenste abonnement:
Liever ook op papier? Bekijk alle abonnementen!
Het doorlopend abonnement wordt automatisch verlengd voor steeds één maand.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een online abonnement van 3 maanden via een eenmalige betaling.
Liever ook op papier? Bekijk al onze abonnementen!
Steun het vrije woord met een eenmalige betaling en je zit een jaar goed.
Log hieronder in om dit bericht volledig te lezen. Ben je al ingelogd, kijk dan op je account of je nog een actief abonnement hebt.
Gilovich schreef eerder al het boek Why Smart People Make Big Money Mistakes, maar het werk blijft een klassieker én aanrader. Het voorbeeld in de inleiding staat in hoofdstuk 3.
Besluiteloosheid
De vraag: wat veroorzaakt ‘besluiteloosheid’? Onderzoek toont aan dat beslissingen om actie uit te stellen of helemaal geen actie te ondernemen vaker voorkomen “wanneer er veel aantrekkelijke opties zijn om uit te kiezen”. Dat lijkt merkwaardig of zelfs paradoxaal.
Het spreekt voor zich dat het niet kiezen voor een van de aantrekkelijke financiële opties doorgaans tot slechtere resultaten leidt dan er wel één te kiezen. Onderzoek toonde verder aan dat hoe groter het aantal aantrekkelijke keuzes, hoe groter de kans dat er geen keuze wordt gemaakt. De mate van keuzemoeilijkheid hangt af van de mate waarin iemand een “maximaliseerder” is (iemand die het beste wil) in plaats van een “satisfier” (iemand die wil “goed genoeg”).
Satisficing is een besluitvormingsstrategie of cognitieve heuristiek die inhoudt dat je de beschikbare alternatieven doorzoekt totdat een acceptatiedrempel is bereikt, zonder noodzakelijkerwijs een specifiek doel te maximaliseren.
Simon
Gilovich steunt hiervoor op de ideeën van Herbert Simon (Milwaukee (Wisconsin), 15 juni 1916 – Pittsburgh (Pennsylvania), 9 februari 2001). Hij was een Amerikaanse psycholoog en socioloog. Hij wordt ook wel gezien als de vader van de moderne bedrijfskunde.
Simon bekwaamde zich behalve in sociale wetenschappen, politieke wetenschappen, toegepaste wiskunde, statistiek, en logica ook in de economie. In dat vakgebied ontving hij in 1978 de Prijs van de Zweedse Rijksbank voor economie voor zijn onderzoek naar het proces van het nemen van beslissingen in economische organisaties (besluitvormingstheorie). Hij was de eerste die aantoonde dat managers – of mensen in het algemeen – geen rationele beslissingen nemen, maar dat er veel onzekerheid en subjectieve motivaties aan ten grondslag liggen.
Terug naar het boek van Gilovich. De ondertitel is overigens “Hoe ze (de fouten) te corrigeren: lessen uit de nieuwe wetenschap van gedragseconomie.“ Dat is doorgaans het motto van academici: ze willen dat de lezer iets leert. Dat is hoe je toch een domme financiële beslissing kan vermijden.
Meer over Financiën
